Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: Гәрб христианлығы инсан ҹәмијјәтиндән кәнара гојраг өзүнүн ронесанс дөврүнү сәнәтә үз ҝәтирмәклә башлады. Динсиз бир ҹәмијјәт артыг нагис авропалы бејинләрин зеһнинә ҝәлән һәр бир хурафатла идарә олунмаға башлады. Әҝәр Авропа ҹәмијјәти Килсәнин игтидары дөврүндә тәкҹә Христианлыг вә ја Јәһудилик хурафатлары илә идарә олунурдуса артыг ронесан дөврүндән етибарән ҝөбәләк кими јаранмыш мүхтәлиф анти-Дин мәктәбләрин хурафатлары илә идарә олунмаға башлады. Комунизим, Атеизим, Капитализим, Либирализим, Һуманизим, Плурализим вә.с. кими изимләр бунун бариз нүмунәсидир. Бу арада бәзи радикал демократлар пејда олмагдадыр ки, әсасән дә мүхтәлиф ҹәмијјәтләрдә бөјүк бир әнҝәлә чеврилирләр. Бүтүн бу хурафатлары вә әнҝәлләри нәзәрә алан "АБНА” сајты Гәрбшүнаслыг бөлмүнүн “Инсан вә Демократија” үзрә мүтәхәссис илә мүсаһибә алмышдыр.
Мүсаһибәни сајтымызын зијарәтчиләринә тәгдим едирик.
- АБНА: Салам! Хош ҝөрдүк. Ҹәнаб илк суал олраг билмәк истәрдик “Радикал Демократија” анлајышыны неҹә сәҹијјәләндирәрдиниз?
- Мән буна белә бахырам: Демократија авропалыларын динләриндән ајрылараг ҹәмијјәти истәдикләри шәкилдә идарә етмәкдән өтрү јаратдыглары мүхтәлиф мәктәбләр арасында ән бөјүк мәктәбләрдән биридир. Радикал Демократија инсанларын аз бир гысминин инандығы сијаси идеолоҝијадыр.
Радикал Демократлар бу идеолоҝијаны дөвләтин вә ҹәмијјәтин бүтүн саһәләринә тәтбиг етмәк истәјирләр. Онларын рәһбәр тутдуглары гајдалар инсан бејнинин мәһсулудур вә Аллаһ дејилән нә инки бир мөвҹуд, һәтта белә бир мәфһум да јохдур вә бу идејаја гаршы атылан бүтүн аддымлар да онлар тәрәфиндән гәтијјәтлә мәһкум едилир. Сырави демократ исә о кәсдир ки, садәҹә, өз һәјатыны јашамаға чалышыр. Вә әҝәр кимсә Аллаһын бујурдуглары илә өз һәјат тәрзини гурмаг истәјирсә о буну гәбаһәт сајмыр.
- АБНА: Сизҹә, Радикал Демократија ҹәмијјәтин һансы саһәләриндә даһа ҝүҹлүдүр.
- Радикал Демократија хүсусилә тәһсилли ҝәнҹләри арасында популјардыр. Онлары бу идеолоҝијада ҹәлб едән ҹәһәт һәмин идеолоҝијанын христиан вә јәһуди динләринин хурафатларыны бүтүн динләрә хүсусилә дә Ислам Дининә аид едәрәк Исламдан анлајышы олмајанларын бүтүн суалларына вердији асан ҹаваблардыр. Бир чох һалларда һәмин ҝәнҹләр аиләнин тәһсил алмыш илк өвладыдыр.
Онларын ихтисасы адәтән ханәндәлик, мусигичи, мода ҝөстәрәнләр вә с. саһәләрлә бағлыдыр. Онларын дүшүнҹә тәрзи олдуг ҹасытһидир. Шоу һәјатын јашамагдан савајы бир шеј билымирләр вә әҝәр онлара ҹәмијјәтин проблемләрини Илаһи ганунларла дејил нагис инсан дүшүнҹәләринин мәһсулу илә һәлл етмәк тәклиф олунурса, онлар бу бәсит јолу асанлыгла гәбул едирләр. Онда онлар үчүн һәр шеј јербәјер олур.
Гејд етмәк истәрдим ки, үмимијјәтлә ҝөтүрсүк демократик ҹәмијјәтләрдә һәгиги Ислам һаггында нә инки һеч бир анлајыш верилмир бәлкә дә бунун гаршысы мүхтәлиф бәһанәләр илә алыныр...
- АБНА: Инди динсиз дүнјада радикал демократла мөтәдил демократ арасында рәгабәтдә галиб ҝәлән һансы тәрәфдир?
- Радикал Демократла мөтәдил демократ арасында рәгабәт һәлә чох давам едәҹәк. Мөтәдил демократын хејринә олан ҹәһәт одур ки, бүтүн башга ҹәмијјәтләрдә олдуғу кими демократик ҹәмијјәтдә дә инсанларын чоху мөтәдилдир. Амма диҝәр тәрәфдән радикал демократчылар чох јахшы тәшкилатланыблар. Онларын бәлли һәдәфләри вар вә бәзи өлкәләрдә демәк олар ки, әксәријјәтиндә онлар ҝүҹләнирләр.
Мәнҹә, үстүн олан тәрәф мөтәдил демократчылардадыр. Амма “кимин инкишаф сүрәти даһа бөјүкдүр” – суалынын ҹавабында мән дејәрдим ки, бир чох јерләрдә радикал демократчылар үстүнлүк әлдә едир. Чүн ки, һәр бир демократик өлкәләрдә игтидар вә ҝүҹ структурлары радикал демократчылрын әлиндәдир.
- АБНА: Радикал Демократчылар ки, дедијиниз кимин игтидар да онларын әлиндәдир, гејри-радикал һала ҝәтирилә вә ҹәмијјәтә интеграсија едилә биләрми?
- Ики ҹүр радикал вар. Бәзиләри зоракы јолу тутуб. Диҝәрләри исә радикалдыр, амма зоракы васитәләрдән имтина едир. Зоракылыг јолуну тутанларла данышмаг чәтиндир, хүсусән дә онларын дөвләт сәвијјәсиндә шантаж вә террорчулуг јолуну тутмалары сәбәбиндән.
Амма әҝәр суал верилсә ки, “радикал демократчы мүәјјән заман кечәндән сонра дәјишә биләрми?” Мәним ҹавабым белә олар: мүәјјән мәнада бәли.
Мәсәлән, бу ҝүнә кимин јәни 2011-ҹи илә кимин хүсуси илә дә Африка өлкәләриндә Исламчыларын ајаға галхараг өз тәбии һүгугларыны тәләби илә јанашы әлдә етдикләри гәләбәдән сонра Авропалылар вә онларын дүнјанын мүхтәлиф өлкәләриндәки тәблиғат макиналары, Мүсәламанларын Илаһи ганун әсасында ҹәмијјәти идарә етмәк нијјәти илә сечкиләрдә иштирак етмәләринә кәскин етираз едирди. Амма инди етмирләр. Јәни, онларын давранышында дәјишиклиук баш верир. Онларын дәјишмәдијини демәк јалан олар.
- АБНА: Сизҹә, Демократија һансы истигамәтдә ҝедир? Һәм јахын, һәм дә узаг перспективдә.
- Модернләшмә вә глобаллашма мүхтәлиф суаллар доғурур. Мән инсанлары һәмин суаллара ҹаваб ахтардыглары үчүн гынамырам. Әксинә һәгигәтин үзә чыхмасындан өтрү ҝәрәк дә суаллар верилсин Чүнки һәмин суалларын хејри зијанындан даһа чохдур.
1970-ҹи илләрдән бәри үстүнлүк ҝаһ мөтәдилләрин, ҝаһ да радикалларын тәрәфинә кечир. Ирана, Пакистана, Индонезијаја, Мисирә бахын. Амма өлкә-өлкә баханда ҝөрүрсән ки, Гәрб дәјәрләрини радикал дәрәҹәдә гәбул етмәјә һазыр адамлар әввәли мөтәдил демократ олмуш мүсәлманлар гаршысында ҝери чәкилмәјә мәҹбур олублар. Вә мөтәдил демократлар да сонда Ислам дәјәрләрини гәбул едирләр. Артыг дүнја Зүһура доғру һәрәкәт едир. Һәр кечиртдијимиз ҝүндә бир ҝүн олараг Зүһура јахынлашмагдадыр.
Индики дөврүмүздә Динсиз дүнјанын һара ҝетдијини әрәб ингилабларынын нәтиҹәси дә мүәјјән едәҹәк. Ики әсас дајаг - Исламын нә дәрәҹәдә көк атмасы вә Ислами базарын нә дәрәҹәдә бәргәрар олмасы һәмин јолу мүәјјән едән ики әсас фактор олаҹаг.
- АБНА: Ҹәнаб бизә вахт ајырдығыныза ҝөрә миннәтдарыг.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр