Һәмишә истиләрин дүшмәјини нараһатлыгла ҝөзләмишәм. Билмирәм нијә. Әслиндә хүсуси бир сәбәб дә јохду, истијлә бағлы һансыса ҹидди бир травманы да хатырламырам. Амма бејни дәлиб кечән, башын ичини говуруб, биширән һавада адамларын һәјаҹанла гачыб орда-бурда өзүнү көлҝәлијә вермәси, сәринлик ахтармасы елә бил јарадылышын әбәди мантрасыны мызылдајыр: һәјат өтәриди, Јер үзү дә ҹәннәт дејил!…
Апрелин ахырыјды, ја мајын әввәли, дәгиг хатырламырам, 12 сајлы ҹәзачәкмә мүәссисәсинә ҝетмишдим. Мөвсүм Сәмәдовла ҝөрүшмәк үчүн. Мөвсүм бәј, Гобустан һәбсханасындан бу мүәссисәјә ҝәтириләндән мүтәмади ҹәримә тәҹридханасына /карсер/ салыныр, хәбәрдарлыг едилир, төһмәт верилир вә с. вә и.а. Сонунҹу дәфә исә нә аз, нә чох, дүз 2 ај мүддәтинә камера типли отаға салыныб. Тәсәввүр јаратмаг үчүн дејим ки, камера типли отаг тәнбеһ тәдбири кими мәһкумларын сахланылма шәраитинә вә онлара јаратдығы мәһдудијјәтләрә ҝөрә ҹәримә тәҹридханасындан /карсер/ чох ҹүзи фәргләнир. Бу ганунла беләдир, һәрчәнд реаллыг тамамилә ејни дә ола биләр. Нәсә, сөзүм бунда јох. Мүәссисәнин инзибати бинасынын 2-ҹи мәртәбәсиндәки балаҹа, јеҝанә пәнҹәрәсинә узун илләр јујулмајан, тоз вә кирдән тәбии рәнҝини итириб, бозармыш парча – ҝуја пәрдә асылмыш отагда /вәкил отағы?!/ ҝөдәкҹәни чыхарыб, гысагол көјнәкдә Һаҹыны ҝөзләјирдим. Аз кечмиш, ҝәлди. Һал-әһвалдан сонра, отағын боғуг һавасындан, ја чөлдә олан истидән тынҹыхыб “јаман истиди” дедим. Һаҹы, тәәҹҹүбләнмиш кими “доғрудан? Ахы орда сојугду…” деди. “Орда”, камера типли отаг иди. Һаҹынын үзүнә баханда бармағымы дишләдим – сахландығы јердә чох сојуғујду вә мәним онун јанында истидән ҝилејләнмәјим вә гысагол көјнәкдә әјләшмәјим јеринә дүшмәмишди. Бәј үрәјимнән илдырым сүрәтилә кечәнләри дујуб, анламыш кими “јох еј, ора да јахшыды” дејиб өзүнәмәхсус јумшаглыгла, һәмишәки мәғрур ҝөркәмилә ҝүлүмсәди…
Бакы Истинтаг Тәҹридханасында истәр сијаси, истәрсә дә гејри-сијаси мәһбусларла ҝөрүшләрдә әл тутуб ҝөрүшдүјүм буз кими әлләрин тәмасы галыб јаддашымда…Өзү дә әксәри јајын ҹырһаҹырында, истинин гора биширән вахтларында.
Буҝүнләрдә мәсләһәтханаја бир гадын ҝәлмишди. Мәсләһәтхананын “ЖЕК” бинасына охшајан отагларынын үмуми ҝөрүнүшүјлә гадынын чөһрәсиндәки етинасыз, сојуг, бумбуз кәдәр там бир һармонија јарадырды. Телефонда “проблеминиз нәдир ки?” дејә сорушмушдум. “Нә дејил ки!…” чохмәналы шәкилдә дилләнмишди. Данышдыглары хырда аилә-мәишәт гајғылары, бир дамын алтында нәфәс алан инсанларын бир-биринин һәјатыны ҹәһәннәмә чевирмәси, бир-биринин әтини јејиб ахырына чыхмасы, кичик адамларын бөјүк проблемләријди. Данышдыгҹа ағлајырды, ағладыгҹа данышырды. “Атамы демирәм, анам сағ олсајды, мәнлә һеч ким белә еләјә, белә даврана билмәзди…” дејирди. Вә һәмин вахт, о данышдыгҹа мәнә елә ҝәлирди ки, бу өкәдә гәлбиндә Аллаһ севҝиси олан бир кимсә варса, јәгин о кимсә дә елә бу инҹидилмиш гадынын өзүдүр. Хырда проблемләрин јаратдығы бөјүк фәсадлар, инсан хисләтинин сирли, дәрин вә рәнҝарәнҝ гатлары гаршысында өзүнү итирмиш, ҹәми дүнјаја гапаныб, өзүјлә видалашмыш гадын…
Истидә дүнја даһа анлашылан, даһа марагсыз олур, јарадылышын мәһдудлуғу, сәрһәдләри даһа ајдын ҝөрүнүр, һәјатын монотонлуғу, јекнәсәклији шәффафлашыр.
Бу өлкәнин истиси исә тәкҹә һәјатын өтәри, Јер үзүнүн исә ҹәннәт олмадығыны андырмыр, хатырлатмыр…
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
