Әһли Бејт (әлејһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән «Јашыллар» партијасынын сәдри , политолог Мајис Ҝүләлијев МДИ илә Азәрбајҹан һакимијјәти арасында јаранмыш мүнагишә, өлкәдә мүхалифәтин вә игтидарын Ислам амилиндән истифадә ҹәһдләри илә бағлы исламынсеси.аз сајтына мүсаһибә вериб.
- АБШ-ын Милли Демократија Институтунун (МДИ) Азәрбајҹанда мәхмәр ингилаб үчүн 2 млн. доллар ајырмасы илә бағлы рәсми Бакынын ачыгламалары олду. Азәрбајҹанла МДИ арасында ҝәрҝинлијин јаранма сәбәбләри нәдир?
-МДИ, Республикачылар институту, “Сорос”, “Аврасија” фондлары, “Һуман Рајтс Вотч” вә диҝәр Гәрб гурумларынын әсас мәгсәди һакимијјәтә гаршы тәзјиг васитәләринин јарадылмасыдыр. Јерләрдә мүхалиф гүввәләри ГҺТ, КИВ вә диҝәр адларла ҝүҹләндириб һакимијјәтә гаршы јөнәлтсинләр.
Совет Иттифагы дағылмамышдан әввәл бу саһәдә әсас фәалијјәт Мәркәзи Кәшфијјат Идарәсинин фонд гурумларынын сәлаһијјәтиндә иди. Беләликлә, «Сорос» вә диҝәр фонд вә институтлар васитәсилә мүхалиф гүввәләрин һазырланмасы вә лазым олдуғу тәгдирдә - әҝәр мөвҹуд игтидарлар АБШ-ын сијасәтинә гаршы ҝәләрләрсә, онларын деврилмәси планы һазырланыр. Лазым олдуғу һалда һакимијјәтләрдән ҝүзәшт әлдә етмәк үчүн тәзјигләрдән истифадә олунур.
Әҝәр бүтүн дүнјада МДИ-нун фәалијјәти бундан ибарәтдирсә, Азәрбајҹанда башга маһијјәтдән ибарәт ола билмәз. 2 млн. доллар вәсаитин флашмоблара, јерләрдә мүхалиф ҝәнҹләрин һазырланмасына ҝәлинҹә исә бу, тамамилә реалдыр. Рәгәмләр дәјишә биләр вә мәбләғин мәсәләјә дәхли јохдур. Мәгсәд дәјишмәз галыр.
- Амма, бу гурумлар Азәрбајҹанда бу ҝүн фәалијјәт ҝөстәрмир. Нәдән мәһз инди гурумун фәалијјәти ашкарланды?
- МДИ Азәрбајҹанда 90-ҹы илләрин әввәлләриндән фәалијјәт ҝөстәрир. Онлар ГҺТ-ләрә, бәләдијјәләрә, мәтбуата мүхтәлиф шәкилдә јардым едиб. Һәмин илләрдә Азәрбајҹан игтидары һәм игтисади , һәм дә сијаси бахымдан даһа зәиф, мүхалифәт исә даһа јекдил иди. Буна ҝөрә дә МДИ вә ады чәкилән диҝәр гурумларын фәалијјәтинә гаршы чыха билмәзди. Гәрб гурумларынын тәзјигилә Азәрбајҹан кифајәт гәдәр ҝүзәштләрә ҝедиб - БТҸ-нин чәкилмәсиндә, нефт мүгавиләләриндә, Авропа банкларынын Азәрбајҹана бирбаша инвестисијаларын јатырылмасында вә саир.
О заман Азәрбајҹан һакимијјәтинин Гәрб институтларына гаршы мүгавимәт ҝүҹү јох иди. Истәнилән вахт онлар мүхалифәтә мадди вә сијаси јардым едәрәк Азәрбајҹан һөкумәтини девирә биләрдиләр.
Сонракы илләрдә Азәрбајҹан һөкумәти игтисади, бејнәлхалг дәстәк бахымындан ҝүҹләниб, өлкәјә гојулан инвестисијалар ҝәлир ҝәтирмәјә башлајыб. Трансмилли корпорасијалар, Гәрб институтлары Азәрбајҹан игтидарыны девирмәјә мараглы дејилләр вә һазырки игтидары нәјин баһасына олурса-олсун ән азы 2023-ҹү илә гәдәр һакимијјәтдә сахламаг мәҹбуријјәтиндәдирләр. Бунун сәбәби одур ки, һакимјјәтин индики һалда дәјишмәси Азәрбајҹана гојулан инвестисијаларын, енержи ресурсларынын хариҹи базарлара чыхарылмасы үчүн тәһлүкә јаранар. Лакин бунунла јанашы өлкәдәки мүхалиф гүввәләри дә малијјәләшдирирләр ки, игтидара мүәјјән гәдәр хоф ҝәлә билсинләр. Бу тәзјиг чох зәифдир. Ҝөрдүјүмүз кими, Азәрбајҹан һөкумәти «Сорос» фондунун вә АЈСАР-ын бағланмасына наил ола билди, МДИ-ни зәифләтди, “Аврасија” фонду практики олараг ишләмир. Бакы нүмајәндәлијиндә проблемләр олмасына бахмајараг, МДИ-нин баш офисиндә Азәрбајҹаны дәстәкләјирләр.
- Гәрб институтлары тәрәфиндән Азәрбајҹанда Ислам мүхалифәт амили кими истифадә олунурму?
- Азәрбајҹанда диндарлара гаршы һүҹумларын әсасында Ислама гаршы һүҹумлар дурмур.
Бу тәзјигләри һәјата кечирән һәмин мәмурлардан һәр бири өзүнү мүсәлман сајыр вә Гураны мүгәддәс китаб кими таныјыр. Бејнәлхалг тәшкилатлар вә Гәрб дөвләтләри Азәрбајҹан һакимијјәтини даһа чох дәстәкләсин дејә дин факторундан истифадә олунур. Јәни демәк истәјирләр ки, әҝәр бизи дәстәкләмәсәниз, игтидара диндарлар ҝәләҹәк. Мүхалифәт дә өзүнү ејни ҹүр апарыр. Мүтәмади АБШ-ын Бакыдакы сәфирлијинә месажлар ҝөндәрилир ки, әҝәр бизим техники вә мадди дәстәјимизи давам етдирмәсәниз, Ислам тәһлүкәси ортаја чыхаҹаг.
Ики тәрәфдән инанҹлы инсанлара гаршы тәзјиг мүшаһидә олунур. Һәм игтидар, һәм дә мүхалифәт диндарлардан өз мөвгеләрини мөһкәмләтмәк үчүн истифадә едир. Фикир верин, диндарларын митингиндән бир һәфтә сонра мүхалифәтин митинги кечирилир. Чүнки мүхалифәт АБШ сәфирлијини горхудур вә онларын өзүнү мүхалифәт кими ҝөстәрмәси вә мөһкәмләнмәси үчүн малијјә ајрылыр.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
