Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлији- Хејли мүддәтдир Азәрбајҹан һакимијјәтинә, ајрыҹа презилдент Илһам Әлијевә гаршы тотал тәзјиг кампанијасы ҝедир. Буну Гәрб мәтбуаты башлајыб вә сијасәтчиләри дә давам етдирир. «Авровизија-2012» маһны јарышмасындан да бу мәсәләдә там истифадә едилди. Мүсабигәдә Исвеч тәмсилчисинин әввәлдән ҝөзләнилән гәләбәси дә бу мәгсәдлә ссенариләшдирилди. Бир чох Авропа өлкәләри Азәрбајҹанда инсан һүгуглары илә бағлы проблемләри габардан Лореен-ә - Исвечә 12 бал вердиләр. Бу, сијаси аксијаја чеврилди. Һәтта һәмин өлкәләрдән биринин нүмајәндәси азадлыглара чағыран мүғәннијә сәс вердикләрини вурғуламышды.
Әслиндә бу маһны јарышмасы Авропа дөвләтләри тәрәфиндән Азәрбајҹан һакимијјәтинә гаршы һүҹум кампанијасына чеврилди. Исвечли мүғәннинин јерли мүхалифәтлә, һүгуг-мүдафиәчиләри илә ҝөрүшләри дә бу кампанијанын тәркиб һиссәси иди. Азәрбајҹанда мүхалифәтин тәрәфдарлары вә әксәр Авропа сијаси даирәләри Исвеч мүғәннисинә азаркешлик едирди. Сосиал шәбәкәләрдә мәһз бу мүғәнни тәбдиғ вә тәгдир олунурду. Үстәлик Азәрбајҹана ҝәлән хариҹи журналистләр дә јарышмадан даһа чох Азәрбајҹандакы иҹтимаи-сијаси дурумла бағлы арашдырмалар апарыр, материаллар һазырлајырдылар. Нәһајәт, јарышын галиби олан Лореен өлкәсинә дөнәндән сонра мәтбуат конфрансында даһа кәскин сијаси бәјанатлар верди. О, деди ки, Азәрбајҹан һакимијјәти бу мүсабигәдән өз имиҹини јахшылашдырмаг үчүн истифадә етмәк истәјирди, амма бундан хејир ҝөтүрә билмәди.
Әлбәттә, јерли мүхалифәт буну өз активинә јазмаға чалышыр. Анҹаг ҝөрүнән одур ки, мүхалифәтин аксијалары Гәрбин тотал прессинги үчүн зәрури иллүстрасија ролу ојнајыб. Гәрб иҹтимаи-сијаси даирәләри һәлә дә мүхалифәтин лазыми ҝүҹә чеврилә билмәдијинин фәргиндәдирләр. Буна ҝөрә һәтта бәзи һалларда јерли мүхалифәтдән даһа сәрт вә даһа фәал мөвге сәрҝиләјирләр. Сон ҝүнләр Азәрбајҹан мәмурларына гаршы санксијалар гојула биләҹәји илә бағлы анонслар сәсләниб. Бу мәсәләни мүзакирә предметинә чевирибләр. Вә нәһајәт, Гәрб тәшкилаитлары илә јахын әлагәләри олан Милли вә Бејнәлхалг Арашдырмалар Мәркәзинин рәһбәри Лејла Әлијева «лидер леҝитимлији» проблеминин јарана биләҹәјини дејир. О, Инҝилтәрә Хариҹи Сијасәт Мәркәзинин сон һесабатына истинад едәрәк билдирир ки, Азәрбајҹандакы дурум «демократизасијасыз нисби модернләшмә» кими дәјәрләндирилиб. Бу да, онун фикринҹә, лидер леҝитимлији мәсәләсини ҝүндәмә ҝәтирә биләр.
Һакимијјәт бу јанашма илә разы дејил вә өз аргументләрини ирәли сүрүб. Һәмин аргументләрдән бири елә Авропа Парламентинин мәлум гәтнамәсиндә јер алыб. Орда Азәрбајҹанын әразиләринин ишғал олунмасы факты ҝөстәрилсә дә, бунун Дағлыг Гарабағдакы јерли ермәни сепаратчылары тәрәфиндән едилдији вурғуланыр. Һакимијјәт тәрәфдарлары дәрһал буну габардырлар: нә үчүн Авропа Парламенти Бакы күчәләриндәки пикетләрдә тутуланлары ҝөрүр, амма артыг 20 илдән чох мүддәтдә Ермәнистанын ишғалчылығыны ҝөрмүр? Милли Мәҹлисдәки мүзакирәләрдә белә бир фикир сәсләнди ки, Авропа Парламентинин өз гәтнамәси леҝитимлик дашымыр; 759 депутатдан 43-нүн сәси илә гәбул едилиб, үстәлик «гәтнамәнин леһинә сәс верән һәмин депутатлар Азәрбајҹанын әрази бүтөвлүјү илә бағлы мүддәанын әлејһинә сәс верәнләрдир».
Һакимијјәт тәрәфдарлары Азәрбајҹана басгыларын көкүндә Авропадакы бөһраны да ҝөрүрләр; АБШ-да вә Авропада бундан әввәлки малијјә бөһраны Әрәб баһарыны дигтә етди вә бир сыра әрәб өлкәләриндә чеврилишләрә рәваҹ верилди ки, онларын хариҹдәки пулларыны дондуруб ҝөтүрсүнләр, үстәлик дә өлкәләри дағытдылар ки, јенидән өз маллары үчүн даһа аҹ базара чевирсинләр. Инди исә авронун бөһраныдыр вә јени гурбанлар ахтарылыр. Авропалылар онлары бөһрандан аз итки илә чыхараҹаг пулу бу дәфә Орта Шәргдә вә Гафгазда арамагдадырлар. Бөһран давам етсә, Мәркәзи Асијаја, һәтта Русијаја да јол ахтараҹаглар. Һакимијјәт идеологлары Лвијаны мисал ҝәтирирләр. Бу өлкәнин пуллары (Шәхсән Гәддафијә мәхсус оланлар да, өлкәјә мәхсус оланлар да) криминаллашмыш елән едилиб ҝөтүрүлдү. Әвәзиндә јерли мүхалифәтдән формалашдырылмыш јени һөкумәт һәмин пулларын чох хырда бир һиссәсини ала билди. Даһа доғрусу, Гәрб онлара чох хырда бир мәбләғ верди, галанын өзү ҝөтүрдү. Илһам Әлијевин тәрәфдарлары бунунла демәк истәјир ки, әслиндә тәзјигләр президентә вә онун һөкумәтинә дејил, Азәрбајҹан дөвләтинә гаршы јөнәлиб. Бахын, бу арада АБШ Конгресменләри ишғалчы Ермәнистана вә ајрыҹа Дағлыг Гарабаға малијјә јардымы ајырдығы һалда дөвләт катиби Клинтона чағырыш едирләр ки, Азәрбајҹана Америка силаһынын сатышы дајандырылсын. Ермәнипәрәстликләрини ҝизләтмәјән конгресменләрин бу чағырышы Ермәнистан-Азәрбајҹан сәрһәдиндә 3 ермәни әсҝәринин өлдүрүлмәси һагда хәбәрләрин јајылмасы илә ејни вахта дүшдү. Азәрбајҹан бу хәбәри тәкзиб етсә дә, үстәлик өзү 5 әсҝәрини итирмиш олса да, јенә ҝүнаһкар чыхарылмасына ҹәһдләр олунду. Башга сөзлә, сијаси леҝитимлик вә санксијалар мәсәләләринин ҝүндәмә ҝәтирилмәси тотал тәзјигин әсас һәдәфләринин пәрдәләнмәси ҹәһди кими дәјәрләндирилир. Һаким елитаја мәнсуб оланлар өтән ил кечирилмиш вә тәбии ки, нәтиҹәләри мүхалифәт тәрәфиндән шүбһә алтына алынмыш 3 рәј сорғусуну әсас ҝәтириләр. Онлардан бирини мәшһур Ҝаллуп мәркәзи, о бирини Бөјүк Британијанын «Популус Лимитед» ширкәти кечириб. Нәтиҹәләр Илһам Әлијевин хејринә олуб; рәји сорушуланларын чоху индики президентә алтернатив ҝөрмәмишди. Бунлары әсас ҝөтүрән һакимијјәт өз леҝитимлијинин шүбһә алтына алынмасыны гәбул етмир. Бунунла белә, прессинг давам едир вә Авропа Соросун дедији кими, 3 ај мүддәтиндә малијјә бөһранындан чыхмазса, башда Русија олмагла зәнҝин дөвләтләр, о ҹүмләдән, биринҹи ијирмилијә јениҹә дахил олмуш Азәрбајҹан һәлә чох тәзјиги дәф етмәк зорунда галаҹаг.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр