Бир нечә ҝүн бундан әввәл Мәһәммәдәли Ахундзадә илә атасы Руһулла Ахундзадә барәдә сөһбәт етмәјә разылыашмышдыг. Амма иш елә ҝәтирирди ки, мүсаһибә алмаға нә вахт, нә дә имкан олмурду. Вә нәһајәт, имканланшадырыб мүсаһибәни алмаға мүвәффәг олдуг. Сөһбәтимиз заманы бир нечә мәсәләләрә тохундуг. Руһулла Ахундзадә өз доғум ҝүнүндә һәбс едилиб, артыг икинҹи ад ҝүнүдүр ки, өз доғмаларындан узаг һәбсханаларда гејд едир...
Ахундзадә Руһулла Һөҹҹәтуллаһ оғлу, 1955-ҹи ил јанвар ајынын 21-и Астара рајонунда дәмирјолчу аиләсиндә дүнјаја ҝәлиб. Орта тәһсилини Астара рајонунда охудугдан сонра Азәрбајҹан Техники Университетинә дахил олуб вә ораны мүвәффәгијјәтлә битириб. Азәрбајҹан Ислам Партијасынын Астара рајон комитәсинин сәдридир.
-Атаныз тутуланда о хәбәри сизә ким верди?
20 јанвар 2011-ҹи ил биз атамла ҝеҹәнин јарысындан чохуну бир јердә сөһбәт едирдик. Сәһәр сүбһ намазыны гылдыгдан сонра истираһәт етмәк үчүн јатдыг. Саат 10:00-да анам бизи ојатды вә биз пәнҹәрәдән чөлә баханда ҝөрдүк ки, полис автомобилләриндән тәрпәнмәјә јер јохдур. 20-25 нәфәр полис һәјәтдә дурмушду. Биз атајла чыхдыг чөлә. Республика Пракурорлуғундан Ҹавид адлы бир шәхс билдирди ки, бизим евдә ахтарыш апараҹаглар. Атам билдирди ки, етиразы јохдур, амма онлар әлләрини Гурани-Кәримә басыб сонра ахтарыш етсинләр. Онлар буна разылашдылар вә евимизә дахил олдулар. Үч мәртәбәнин үчүнүн дә гонаг отагларында ејни анда ахтарыш апармаға башладылар. Биз һәрәмиз бир отагда онларын јанында идик. Онлар әлләринә кечән дискләри, китаблары ҝөтүрүрдүләр. Һәтта мәним мәдә хәстәлији илә бағлы Ирандан алдығым дәрманлары да ҝөтүрдүләр вә билдирдиләр ки, дәрманларын үстүндә фарс әлифбасы илә јазы вар. Ахтарыш битәндән сонра биз чөлә чыхдыг. Атам онлардан сорушду ки, “Мән дә сизинлә ҝетмәлијәм?” онлар да “бәли” дедиләр. Атам онлара дәстәмазыны јениләмәси үчүн вахт истәјиб ҝетди дәстәмаз алмаға. Елә бу заман бир нәфәр һәјәтимизин гаршысында олан јарытикилијә тәрәф ҝедиб бир мүддәтдән сонра сәсләнди ки, “Бураја ҝәлин”.
Биз дә ҝетдик ора ки, ҝөрәсән, нә олуб ки, бу адам дејир бура ҝәлин. Орада лимон ағаҹынын үстүндән бир кисә ҝөтүрүб ҝәтирдиләр дүз һәјәтин ортасына. Биз артыг баша дүшдүк ки, бу бир ојундур. Амма биз билдирәндә ки, ахы һәмин јарым тикили бизә мәхсус дејил. “Гоншунун јарытикилисиндән нәјисә ҝөтүрүб нијә мәним һәјәтимин ортасына гојурсунуз?” Сонра биз тәләб еләдик ки, експерт ҝәлсин, әл изләри ҝөтүрүлсүн. Амма бизим бу тәләбимизә мәһәл гојан олмады. Вә нәһајәт, онлар Ләнкәранда һәрби һиссәләрин бири илә әлагә сахладылар, саат јарымдан сонра һәрби һиссәдән ҝәлдиләр. Вә бизим һамымызы бајыра чыхартдылар. Онлар ҝүја зәрәрсизләшдирмәк үчүн һәјәтимиздә бир әдәд РГД-5 гумбарасы партлатдылар. Амма әслиндә бу сәс-күј салмаг үчүн атылан бир аддым иди.
Саат 10:00-да башлајан “әмәлијјат” нәһајәт саат 17:00-да баша чатды. Атамы апардылар рајон пракурорлуғуна, орадан полис шөбәсинә вә полис шөбәсиндән дә Бакыја…
–Атаныз нә ишлә мәшғул олурду?
Атам рајонда кәнд тәсәррүффаты үзрә бригадир олуб. Бундан әлавә, су менаратору ишләјиб. Тиҹатәрлә мәшғул олуб. 90-ҹы илдән исламчы олдуғуну нүмајиш етдирдији үчүн һеч бир јердә ишлә тәмин едилмәјиб. О зәһмәти илә тиҹарәтлә мәшғул олуб. Амма сон заманлар хәстәлији илә әлагәдар олараг демәк олар ки, евдә олурду.
-Атанызы ад ҝүнүндә һәбс едибләр. Бу мүнасибәтлә јығынҹаг олаҹагдымы?
Һаҹы Мөвсүм вә диҝәр гардашлар һәбс едилдији үчүн биз јығынҹаг кечирмәјәҹәкдик. Анҹаг ад ҝүнү мүнасибәти илә атамы тәбрик едәнләр чох иди. Вә һәмин ҝүнү атамы һәбс етмәләри бизим аиләјә чох ағыр ҝәлди.
-Оғлу кими атаныз һәбс едилдији ҝүн һансы һиссләри кечирдиниз?
Биз билирдик ки, атамы тута биләрләр. Амма һәмин ҝүнү чох гәмҝин идим. Чүнки, мән һәмин ҝүн әсҝәрликдән үч ај оларды гајытмышдым. Әсҝәрликдә өзүмә сөз вермишдим ки, евә дөнүб ата-анамын гуллуғунда дураҹам. Ҝөрүнүр, атамын гуллуғунда һәбсханаларда дурмаг гисмәтимдәјмиш. Анҹаг атамын Ислам уғрунда тутулдуғуну анлајанда артыг чох раһатлыг тапдым.
-Атаныз һәбс едилдикдән сонра гоншуларынызын сизә мүнасибәти неҹә иди?
Үмумијјәтлә, бүтүн рајонун чоху, гоншуларымыз билирди ки, атам шәрләнәрәк тутулуб. Онларын бизимлә мүнасибәтләри һәмишә нормал олуб.
-Атаныз һәбс едилдији ҝүндән һансы чәтинликләрлә үзләшдиниз?
Атам һәбс едилдикдән сонра евин бүтүн јүкү мәним үзәримә дүшдү. Билирсиниз, психоложи сарсынты илә јанашы, бир аз мадди сыхынтылар да олмушдур ки, шүкүр олсун, Аллаһын көмәклији илә, биз бунун өһдәсиндән ҝәлдик. Һәфтәдә үч дәфә мәһкәмәнин кечирилмәси дә бизә чох әзијјәт верди. Аиләни ҝәтирмәк чәтин иди.
-Бизә чатан мәлуматлара ҝөрә, Руһулла Ахундзадәнин сәһһәтиндә проблемләр вар, инди неҹә, онун сәһһәти нормалдырмы?
Атам анаданҝәлмә үрәк хәстәлијиндән әзијјәт чәкир. Һәрби хидмәтә көнүллү ҝетсә дә, 4 ајдан сонра үрәк хәстәлијинә ҝөрә тәхрис олунуб. Сон заманларда һәм үрәјиндән, һәм шәкәр хәстәлијиндән, һәм дә белиндә олан шишдән әзијјәт чәкирди. Инди дә һәмин хәстәликләрдән һәбсханада әзијјәт чәкир.
-Атанызла ҝөрүшә билирсинизми?
Ики дәфә ҝөрүшмүшәм. Күрдәханы тәҹридханасында. Шүшә архасында телефонла данышырдыг. Бир дәфә тәк бир, дәфә дә аиләмлә бирҝә ҝөрүшдә олмушам.
-Һөкм охунан ҝүнү һансы гәрары ҝөзләјирдиниз вә нәјин шаһиди олдунуз?
Мәһкәмәнин ҝедишатындан һәр шеј бәлли иди. Амма мән јенә дә фикирләширдим ки, инсан нәјиндән дә гачса, виҹданындан гача билмәз. Буну фикирләшәрәк һакимдән әдаләтли һөкм чыхараҹағына үмид едирдим. Амма тәәссүф ки, әксинин шаһиди олдуг.
-Һазырда нөвбәти мәһкәмәләр ҝедир, инди ҝөзләнтиләриниз вармы?
Мән үмумијјәтлә Азәрбајҹан мәһкәмәләриндән даһа әдаләт ҝөзләмирәм. Апеллјасија мәһкәмәси дә башлајан кими өзүнү ҝөстәрди.
-Инди аиләнин бүтүн јүкү сизин үзәриниздәдир. Бу сизә чәтин дејилми?
Чәтин олса да, шүкүр олсун Аллаһа ки, өһдәсиндән ҝәлирик. Һәм дә бу мәнимчүн бир шәрәфдир.
-Атаныз тутулдуғу ҝүндән онларын һүгугларынын мүдафиәси үчүн Натиг Кәримовун сәдрлији илә комитә јарадылды, һәмин комитә илә ҝөрүшләриниз олурму, үмумијјәтлә, онларын ишиндән разысынызмы?
