Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: Бир груп танынмыш иҹтимаи хадимин тәсис етдији Зијалылар Форуму дүнән “Милли бирлик јоллары вә шәртләри” мөвзусунда мүзакирәләр кечирди. Мөвзу әтрафында әввәлҹә политолог Елдар Намазовун мәрузәси динләнилди. Тәсис етдикләри форумун артыг үч јаша гәдәм гојдуғуну дејән Елдар Намазов, һәмчинин јени сајтлары - “ајдинлиг.аз”ы тәгдим етди.
Азәрбајҹан ҹәмијјәтиндә парчаланма һөкм сүрүр
Елдар Намазов деди ки, Азәрбајҹан ҹәмијјәтиндә ҹидди парчаланма һөкм сүрүр, диалог мүһити јохдур. Бу да болшевик тәфәккүрүндән гајнагланыр. Онун сөзләринә ҝөрә, һакимијјәт өзүнү “гырмызылар”, мүхалифәти исә “ағлар” кими тәсәввүр едир. Беләҹә, өлкәдә синфи мүбаризә ҝедир.
“Биз А нөгтәсиндән Д нөгтәсинә ҝетмәлијик” дејән мәрузәчи билдирди ки, Д нөгтәси дејәндә демократија, милли бирлијин тәмин олундуғу өлкәни нәзәрдә тутур. Лакин Елдар Намазов һәмин о нөгтәјә неҹә ҝетмәк барәдә конкрет данышмады. Садәҹә, вурғулады ки, вәзијјәтин дәјишмәси үчүн ислаһатлар башламалыдыр.
Елдар Намазов ону да деди ки, Зијалылар Форумунун ирәли сүрдүјү тәклифләрин бир нечәсини һакимијјәт реаллашдырыб. Политолог буну тәсадүф сајыр. Буна мисал олараг, о, екс-президентләр барәдә ганун лајиһәсинин парламентә тәгдим олунмасыны, ҝәнҹ блоҝерләр Аднан вә Емин Миллинин азадлыға бурахылмасыны ҝөстәрди. Елдар Намазов үмид едир ки, сијаси мәһбусларын азад едилмәси, сијаси диалогла бағлы тәклифләринә дә мүсбәт реаксија вериләҹәк.
Мүстәгил Азәрбајҹанда мүстәгиллијини горуја билмәјәнләр
Шаир Рамиз Рөвшән исә милли бирлијин олмамасынын сәбәбини өзүнәмәхсус формада изаһ етди. О деди ки, 10 ил әввәл Бакыдакы зәлзәлә биналары чартладыб бүтөвлүјүнә хәләл ҝәтирдији кими, 20 ил әввәл баш вермиш мәнәви зәлзәлә дә адамларын бүтөвлүјүнү позуб: “Бүтөв олмајан инсанларын бирлијә, бүтүнлүјә сөјкәнән ҹәмијјәт гурмасы мүмкүн дејил”.
Рамиз Рөвшәнин сөзләринә ҝөрә, ҹәмијјәтин мүгәддәратыјла бағлы зијалыларын чијнинә бөјүк јүк дүшүр. Амма тәәссүф ки, чохлары бу мәсулијјәтдән јајыныр. Һәтта совет дөврүндә мүстәгиллијини горујан зијалылар белә, мүстәгил Азәрбајҹанда бу өзәлликләрини сахлаја билмәјиб, јалана јуварланыблар.
Рамиз Рөвшән: “Мән ингилаб истәмирәм”
Рамиз Рөвшән Мүсават функсионери Ариф Һаҹылынын мәһбәсдән јолладығы мәктубда һакимијјәтин сон ики аддымыны (екс президентләрлә бағлы ганунун гәбулу вә Түркијә илә газ мүгавиләсинин имзаланмасы) мүсбәт гијмәтләндирмәсини тәгдир олунасы вә милли барыш үчүн ҹәһд кими гијмәтләндирди. Шаир деди ки, һакимијјәт дә бу ҹүр һәрәкәтләрә адекват реаксија вермәлидир.
Рамиз Рөвшән чыхышыны сијаси бәјанатла јекунлашдырды: “Мән ингилаб истәмирәм! Биз ингилаб истәмирик! Буну анламајанлар наданлардыр!”
Шаир ардынҹа да әлавә етди ки, онлары һакимијјәтдә дә, мүхалифәтдә дә анламајанлар вар.
Рүшвәт дә инһисардадыр
Тарихчи алим Ҹәмил Һәсәнли исә деди ки, Азәрбајҹан ҹәмијјәти 100 илдир милли барыш, бу идеолоҝијаны һәјата кечирмәјин јолларыны ахтарыр: “Әслиндә, Азәрбајҹан ҹәмијјәтиндә милли мүхтәлифлик јохдур. Мәсәләјә милли бирлик консепсијасындан јанашанда мәлум олур ки, садәҹә, милләтлә бир олмајанлар вар. Халгымызын проблеми чөрәк ахтарышы дејил, әдаләт ахтарышыдыр. Бу, милли бирлијә тәсир едән ән бөјүк амилдир. Азәрбајҹан әлиндә олан бүтүн фүрсәтләри итирә-итирә ҝедир. Ганунла, конститусија илә идарә олунмајан өлкәдә милли бирлијә наил олмаг чох чәтиндир. Ыдарәчилик бахымындан Азәрбајҹан бир һолдингә бәнзәјир. Артыг өлкәни Конститусија илә идарә етмәк арха плана кечиб. 15-20 рајону бөлүб бир назирә верирләр, олур оранын куратору. Азәрбајҹанда бүтүн саһәләри инһисара алыблар, инди дә рүшвәтин инһисары ҝедир. Даһа аз адамын даһа чох рүшвәт топламасы принсипи тәтбиг олунур. Ынди ”дүз”, “доғру” адам дејәндә, тәләб олунан рүшвәти там јығыб јухары чатдыран, рүшвәтин һесабатыны дүз верән инсанлар нәзәрдә тутулур. Бизим ҹәмијјәти дүнәнин адамлары, коммунист тәфәккүрлү инсанлар идарә едирләр. Тарихдә елә бир ҹәмијјәт јохдур ки, ону дүнәнин адамлары идарә етсин, амма бу ҝүнүнү тапсын. Бу, мүмкүн дејил”.
Ҹәмил Һәсәнли чыхышынын сонунда бу јахынларда Ыслам партијасы үзвләринин барәсиндә чыхарылан һөкмә дә мүнасибәт билдирди. О, әминликлә деди ки, бу һәбсләрин һамысы гурамадыр, шәр-бөһтандыр, һәмин адамларын нә силаһы олуб, нә дә дөвләт чеврилиши етмәк ҹәһдләри.
Ҝүлтәкин Һаҹыбәјли Рамиз Рөвшәнин әкс-ингилабчылығына гаршы
Кечмиш депутат Ҝүлтәкин Һаҹыбәјли дә чыхышында Азәрбајҹан ҹәмијјәтинин диалога ҹидди еһтијаҹы олдуғуну вурғулады. Фикрини дә белә изаһ етди ки, ҹәмијјәтдә һамыны разы салан консенсус јохдур. Кечмиш депутатын сөзләринә ҝөрә, диалог да илкин шәрт ирәли сүрүлмәдән апарылмалыдыр.
Чыхышында индики вә кечмиш дөвләт башчыларынын һеч биринин адыны чәкмәдән, һөкумәтин бәзи мүсбәт аддымларыны садаладыгдан сонра Ҝүлтәкин Һаҹыбәјли кәскин тона кечди. Рамиз Рөвшәнин “биз ингилаб истәмирик” фикринә истинад едән ханым Һаҹыбәјли деди ки, ингилаб истәнилмәсә белә, Јахын Шәргдә баш верән һадисәләрин, дәјишикликләрин, катаклизмләрин бизим сәрһәдләримизә дирәндијини дә ҝөзарды едәрәк, јашамаг олмаз.
Азәрбајҹанда коррупсија батаглыг һәддиндәдир
Екс-депутатын сөзләринә ҝөрә, Азәрбајҹанда елә ҹидди проблемләр вар ки, онлара ҝөз јуммаг зијалыја јарашмаз: “Мән неҹә дејә биләрәм ки, Азәрбајҹанда коррупсија илә бағлы проблем јохдур? Азәрбајҹанда коррупсија батаглыг һәддинә ҝәлиб чыхмајыбмы? Һәтта бу проблем Азәрбајҹаны, аз гала Дағлыг Гарабағ проблеми гәдәр чәтин вәзијјәтә салыб. Әксәр проблемләрин көкүндә мәһз коррупсија амили дајаныр”.
Мәһкәмәләрдә баш верән әдаләтсизликләр нәтиҹәсиндә инсанларын аһ-наләсинин әршә дирәндијини дејән Ҝүлтәкин Һаҹыбәјли Азәрбајҹанда мәһкәмәләрин, һәтта “абсурддан да бетәр” гәрарлар вердијини сөјләди: “Британија парламенти барәдә зарафатла дејирләр ки, о, бирҹә, гадыны кишијә, кишини исә гадына чевирмәји баҹармыр. Азәрбајҹан мәһкәмәләри исә буну баҹарыр...”
Шаһлар Әсҝәровдан Рамиз Меһдијевә атмаҹа
ЈАП-ын танынмыш функсионери Шаһлар Әсҝәров да чыхышында милли бирлик проблеми олдуғуну тәсдигләди вә буну дөвләт идарәетмә системиндә совет тәфәккүрлү инсанларын мөвҹудлуғујла әлагәләндирди. Онун фикринҹә, илк нөвбәдә бу инсанларын тәфәккүрү дәјишмәлидир: “Шимал, ҹәнуб гоншумуз дәјишир, биз дә дәјишмәлијик. Көһнә тәфәккүрлә ирәли ҝетмәк чәтиндир, тәфәккүрүмүз дәјишмәлидир. Һәр кәсин јахшы мәнада дәјишмәсини арзу едирәм”.
Әдаләтли сечки дефисити
Вәкил Аслан Ысмајылов исә чыхышында Азәрбајҹаны ҹәһәннәмә јуварланан гатара бәнзәтди. Онун сөзләринә ҝөрә, сәлаһијјәт саһибләри дәрк етмәлидирләр ки, “СВ” типли вагонда олмаг онлары учурумдан горуја билмәјәҹәк. Вәкил деди ки, милли бирлијә наил олмаг үчүн нә узун мәрузәләрә, нә дә ағыр семинарлара еһтијаҹ вар, садәҹә, өлкәдә азад, әдаләтли сечки кечирилмәлидир.
Бағлы ағызлары ачмаг истәјирик!
Тәдбирдә сонунҹу чыхышчы Рүстәм Ыбраһимбәјов олду. О билдирди ки, форумун әсас мәгсәди 20 илдир сусан Азәрбајҹан зијалысынын ағзыны ачмагдыр: “Русијада бир алим достум вар. Гоншусу тез-тез достумдан борҹ пул истәјирмиш, достум да һеч вахт имтина етмирмиш. Аилә үзвләри, өвладлары исә бундан наразы галыб дејибләр ки, гоншу узун илләрдир сәндән борҹ алыр, амма һеч вахт ҝери гајтармыр. Достум да ҹаваб вериб ки, борҹ истәјәнә пул вермәк мәним виҹданыма, гајтармаг исә онун виҹданына бағлы мәсәләдир. Биз виҹданымызын сәсинә ҹаваб вериб тез-тез јығышмалы, мүзакирәләр апармалыјыг, ҹәмијјәтин, инсанларын сәсини, проблемләрини лазыми үнванлара чатдырмалыјыг. Бизим бундан башга јолумуз јохдур. Галан мәсәләләр мәмурларын, һакимијјәтин виҹданындан, инсанларын сәвијјәсиндән асылыдыр”.
Форумун апарыҹысы, ријазијјатчы алим Рафиг Әлијев мәлумат верди ки, мүзакирәләрин јекунларына даир сәнәд һазырланаҹаг, ҹәмијјәтә ачыгланаҹаг вә һакимијјәтә ҝөндәриләҹәк.
Натиг Ҝүләһмәдоғлу
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
