Әһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Бејнәлхалг Хәбәр Аҝентлији- АБНА: Times of Central Asia аналитик веб сајты бир һесабатда јазыб ки, ики тәрәф Газахыстанда Азәрбајҹан Һава Јолларына мәхсус тәјјарәнин гәзаја уғрамасы үчүн компенсасија өдәмәк барәдә разылыға ҝәлдикдән сонра бир гәдәр азалан Бакы илә Москва арасындакы ҝәрҝинлик инди јени бир мәрһәләјә гәдәм гојуб.
Мәлумата ҝөрә, Азәрбајҹан Республикасы Хариҹи Ишләр Назирлији 6 ијулда Русијанын Бакыдакы сәфирини чағырыб вә Украјнанын Николајев вилајәтиндә Азәрбајҹан Дөвләт Нефт Ширкәтинә (SOKAR) мәхсус јанаҹагдолдурма мәнтәгәсинә Русијаја аид едилән пилотсуз тәјјарәнин һүҹуму илә бағлы она рәсми етираз нотасы тәгдим едиб.
Медиа органынын мәлуматына ҝөрә, бу һадисәләрлә ејни вахтда Шуша шәһәриндә иштиракчыларын "Русијанын мүстәмләкә сијасәти", "Чәркәз сојгырымы" вә Русија Федерасијасындакы гејри-рус етник групларынын вәзијјәти кими характеризә етдикләри мөвзуларда бејнәлхалг конфранс кечирилиб.
Јекун бәјанатда иштиракчылар Москваны "тарихи ҹинајәтләрини танымаға, шовинист сијасәтдән имтина етмәјә вә Украјнадакы мүһарибә үчүн етник азлыгларын мәҹбури сәфәрбәр едилмәсинә сон гојмаға" чағырыблар.
Конфрансда Азәрбајҹан, АБШ, Франса, Литва, Полша, Чехија, Алманија, Түркијә, Ҝүрҹүстан вә Исраилдән олан мүтәхәссисләр иштирак едиб, лакин Орта Асија өлкәләринин һеч бири тәмсил олунмајыб.
"Times of Central Asia" гәзети Орта Асија өлкәләринин конфрансда иштирак етмәмәсини онларын Москваја гаршы еһтијатлылығынын әламәти һесаб едәрәк јазыб: Газахыстан, Өзбәкистан, Гырғызыстан, Таҹикистан вә Түркмәнистан бәзи саһәләрдә Русијадан асылылыгларыны азалтмаға чалышсалар да, онлар ачыг шәкилдә Русија әлејһинә тәшәббүсләрдә иштирак етмәкдән чәкинирләр.
Һесабатда давам едир ки, Бакы илә Москва арасындакы мүбаһисә садәҹә икитәрәфли мүбаһисә дејил, чүнки Азәрбајҹан Чини Орта Асија, Хәзәр дәнизи, Азәрбајҹан, Ҝүрҹүстан вә Түркијә васитәсилә Авропаја бағлајан "орта дәһлиз"дә әсас һалгадыр.
Мүвафиг олараг, Азәрбајҹанла Русија арасында ҝәрҝинлијин һәр һансы бир шәкилдә артмасы транзит маршрутларына, енержи ихраҹына вә Орта Асија өлкәләринин дипломатик маневр мәканына тәсир ҝөстәрә биләр.
"Times of Central Asia" гәзети белә бир нәтиҹәјә ҝәлиб ки, Орта Асија өлкәләринин Азәрбајҹан кими Русија илә ачыг гаршыдурмаја ҝирмәси еһтималы аздыр, чүнки онлар һәлә дә тәһлүкәсизлик, енержи, тиҹарәт вә әмәк миграсијасы кими саһәләрдә Москва илә әмәкдашлыға еһтијаҹ дујурлар.
Лакин, Азәрбајҹан кими, бу өлкәләр дә Авропа Иттифагы, АБШ, Түркијә вә Чин илә мүнасибәтләрини ҝенишләндирир вә реҝионал әмәкдашлығы ҝүҹләндирирләр.
Һесабатда әлавә олунур: Азәрбајҹан Русијанын әнәнәви тәсир даирәсиндән даһа тез вә ачыг шәкилдә узаглашыр, Орта Асија өлкәләри исә ејни јолу даһа еһтијатла изләјир; аналитикләрин фикринҹә, бу тенденсија реҝионун ҝеосијаси тәнликләрини тәдриҹән дәјишдирә биләр.
Sizin rəyiniz