Әһли Бејт (әлејһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Азәрбајҹан манатынын 50% девалвасијасындан сонра, бу ҝүн бир груп саһибкар тиҹарәт мәркәзинин рәһбәри Кәбирә Мәммәдовадан иҹарә һаггынын азалдылмасыны тәләб едиб. Әкс һалда тиҹарәт мәркәзиндә алверин дајанаҹағы елан олунуб.
Виртуалаз.орҝ сајтынын мүхбирләри девалвасијадан сонра пајтахтын ән ири тиҹарәт мәркәзләриндәки вәзијјәти јериндәҹә өјрәнибләр.
“Ҝәлән ајдан мағазаны тәһвил верәҹәм. Доллар баһалашдығындан малларын гијмәтини галдырмаға мәҹбурам. Һеч бу гијмәтә палтар алан јох иди. Гијмәтләр галхандан сонра базара ҝәлән олмајаҹаг” - буну “Бинә”дә алвер едән Нуру Һәсәнов дејир.
Н.Һәсәнов әлавә едир ки, гоншу мағазаларын саһибләри илә дүнәндән чыхыш јолу ахтарырлар: “Мән бу мағазанын саһибинә ајда 2300 манат иҹарә һаггы өдәјәм. Бундан әлавә, базар рәһбәрлијинә јер һаггы верирәм. Верҝи, Сосиал Мүдафиә Фондуна өдәниш, ишыг пулу да нәзәрә алынса, ајлыг 3 мин манат хәрҹим чыхыр. Һәлә үстәлик мүһафизә үчүн дә пул јығырлар. Буна ҝөрә дә мағазаны бошалтмаг истәјирәм”.
Гоншу мағазанын саһиби Әнвәр Мәммәдов да сөһбәтә гатылыр: “1-ҹи вә 2-ҹи ҹәрҝәдә алвер едәнләрин бир нечәси рәһбәрликлә ҝөрүшүб. Ҝуја ки, һәр мағазаја 100 манат ҝүзәшт едиләҹәјини дејибләр. Бу гәдәр хәрҹин гаршысында 100 манат нә ишә јарајаҹаг? Дејирләр јер һаггы да, верҝи дә өдәнилмәлидир. Һәр ҝүн ишә ҝәләндә 1 манат пул веририк. Дүнјанын һансы јериндә ишләјәнләр ҝириш-чыхышда пул өдәјир? Һансы иш јериндә туалетә ҝөрә пул алыныр?”
Девалвасија хәз палтар вә диҝәр баһалы ҝејим мағазаларына даһа чох тәсир едиб.
Хәз күркләр сатышы илә мәшғул олан Саһиб Сәфәров сөјләјир ки, бу ҝүндән малларын гијмәтини артырыблар: “Мөвсүм олмасына бахмајараг алыҹы јохдур. 400 маната алдығымыз үст ҝејимини 250 маната тәклиф едирдик. Амма инди гијмәтләри бир гәдәр артырдыг. Чүнки јенидән мал ҝәтирмәјә имкан јохдур. Девалвасија шәхсән мәнә 100 мин манатдан чох зијан вурду”.
С.Сәфәровун сөзләринә ҝөрә, мағазанын иҹарә һаггы јерләшдији ҹәрҝәјә, әразисинә ҝөрә дәјишир: “Мәсәлән, бизим мағазанын саһәси 40 квадратметрдир. Мән 2 мин манат өдәјирәм. Амма ајлыг хәрҹ 2500 манатдан чох олур. Һәлә сатыҹылара да мааш веририк”.
Саһибкарлар иҹарә һаггынын азалдылмасы үчүн мүраҹиәт едәҹәкләрини дә дејирләр: “Һәләлик ҝөзләјирик, ҝөрәк мүраҹиәт едәнләрә нә ҹаваб верәҹәкләр”.
Гејд едәк ки, тиҹарәт мәркәзиндә 3-ҹү ҹәрҝәдән башлајараг бағланан мағазаларын сајы артыр. Бәзи ҹәрҝәләр үмумијјәтлә бошалдылыб. Сатыҹылар февралда баш верән девалвасијадан сонра алверин зәифләдијини, буна ҝөрә дә 600-дәк мағазанын бағландығыны дејирләр. Дүнәндән башлајараг исә бағланан мағазаларын сајы дурмадан артыр.
Сатыҹы Таһирә Хыдыјева билдирир ки, ҝәлән ајдан һәм баһалыг, һәм дә гытлыг олаҹағыны ҝөзләјир: “Инди әксәријјәтин малы вар, гыш мөвсүмүнә ҝөрә ҝәтирмишдик. Әсл баһалыг мал гуртарандан сонра һисс олунаҹаг. Мәсәлән, мән даһа мал ҝәтирмәјәҹәм. Мағазаны бағлајыб тәһвил верәҹәм. Бурада сүрүнмәкдәнсә базарда ҝөјәрти сатмаг сәрфәлидир”.
Раһиб Мәммәдов исә мағазаны тәһвил верәрәк пиштахта кирајәләјиб: “Банкдан кредит ҝөтүрүб мал алмышам. Кредити өдәјә билмирдим, буна ҝөрә дә мағазаны тәһвил вердим, пиштахтада алвер едирәм. 3 азјашлы өвладым вар, онлары доландырмаға мәҹбурам”.
“Бинә”дән фәргли олараг “Сәдәрәк” тиҹарәт мәркәзиндә бағланан мағазаларын сајы аздыр. Лакин алвер олмадығындан базар “ҹан верир”.
Тиҹарәт мәркәзинин әсасән “Ширнијјат” адландырылан әразисиндә алыҹы ҝөзә дәјирди. Ҝејим, чилчыраг, ојунҹаг мағазаларынын саһибләри исә долларын баһалашмасындан сонра алыҹылыг габилијјәтинин зәифләмәсиндән шикајәтчидир.
Сатыҹы Фазил Гулијев бу ҝүн алверин зәифләдијини дејир: “Алыҹылар даһа чох Јени ил һәдијјәләри алырлар. Өтән илин бу вахтында базар гајнајырды. Инди исә һәтта шәнбә-базар да алвер зәиф олур. Доллар баһалашандан сонра исә үмумијјәтлә һеч нә сата билмирик”.
Хырдават малларынын гијмәтиндә артым јохдур. Лакин чылчырағын гијмәти нисбәтән артыб. Сатыҹылар дүнәндә ҹүзи дә олса баһалашманын олдуғуну етираф едирләр.
“Сәдәрәк”дә јерләшән “Елит” тиҹарәт мәркәзиндә дә бир нечә мағазанын үзәринә гыфыл вурулуб. Икинҹи мәртәбәдә јерләшән мағазаларын әксәријјәти бошалдылыб.
Киши ҝејимләринин сатышы илә мәшғул олан Азәр Мәммәдов дејир ки, сон 2 ҝүндә һеч нә сата билмәјибләр: “Долларын баһалашмасы даһа чох ҝејим мағазаларына зијан вурду. Тәк биз дејилик, гоншу мағазаларын да гапысыны ачан јохдур. Ынди әһали әрзағы ҝүҹлә алыр. Гијмәтләри артырмасаг, јер пулу верә билмирик, уҹуз сатанда исә сәрф еләмир”.
Гејд едәк ки, долларын баһалашмасындан сонра “Сәдәрәк” тиҹарәт мәркәзиндә бир саһибкарын өлдүјү билдирилир. Елә базарда доллар, кредит, девалвасија әсас мүзакирә мөвзусудур.
Һәтта арабада јүк дашыјанлар белә “валлаһ, сәрф еләмир” дејә верилән пула етираз едирләр...
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
