(АБНА24.ҹом) О, 1958-ҹи илдә әйаләт вә вилайәт ҹәмиййәтләринин гурулмасы вә шаһын гәбул етдийи алты маддәлик ганунун гүввәйә минмәси илә шаһ режими әлейһинә ҹидди шәкилдә мүбаризәйә башлайыр.
Бу ҝүн Ислам Ингилабынын баниси, Айәтуллаһ Руһуллаһ Хомейнинин вәфатынын 30-ҹу илдөнүмүдүр.
Айәтуллаһ-узма Сейид Руһуллаһ Мусәви Хомейни (р) 1902-ҹи илдә сентйабр айынын 24-дә Иранын Хомейн шәһәриндә анадан олмушдур. Имам Хомейни (р) атасы Сеййид Мустафаны беш айлығында оларкән итирир.
Ушаг йашларындан башлайараг дини мәдрәсәләрдә әрәб дили вә әдәбиййаты, мәнтиг, фигһ, үсул вә башга елмләри өйрәнир.
1919-ҹу илдә Әрак дини елмләр академийасына гәбул олунан Имам Хомейни (р) бурада бир мүддәт тәһсил алдыгдан сонра Гум шәһәриндә дини елмләр академийасына дахил олмушдур. Фигһ вә үсул дәрсләриндә мүвәффәгиййәт газанараг гыса заманда иҹтиһад (мүҹтәһидлик) дәрәҹәсини әлдә едир.
Айәтуллаһ Хомейни фәлсәфә, әхлаг кими фәнләрдән дәрс демәйә башламыш вә танынмыш Гум алимләри арасында йер алмыш, сонралар исә фигһ вә үсул дәрсләринин мәшһур устадларындан бири олмушдур. Имам Хомейни (р) о дөврдә Рза шаһа вә Пәһләви сүлаләсинә гаршы мүбаризә апарыр.
О, 1958-ҹи илдә әйаләт вә вилайәт ҹәмиййәтләринин гурулмасы вә шаһын гәбул етдийи алты маддәлик ганунун гүввәйә минмәси илә шаһ режими әлейһинә ҹидди шәкилдә мүбаризәйә башлайыр.
1961-ҹи ил 5 ийунда баш верән ганлы һадисәдән сонра режим әлейһинә сөйләдийи бир нитгинә ҝөрә һәбс едиләрәк, Теһрандакы Ишретабад һәрби һәбсханасында сахланылыр.
1965-ҹи илин 4 нойабрында Түркийәйә сүрҝүн едилир. Имам Хомейни (р) бир мүддәт орада галдыгдан сонра Түркийә һөкумәти ону Ирага сүрҝүн едир. О, Нәҹәф шәһәриндә мәскунлашыр. Бурада 13 ил сүрҝүн һәйаты йашайыр.
Сәддам Һүсейн дә Имам Хомейнини (р) Ирагдан Франсанын пайтахты Парисә сүрҝүн едир. 1979-ҹу илдә шаһын Ирандан гачмасындан сонра Айәтуллаһ Хомейни (р) Ирана гайыдыр. 1979-ҹу ил февралын 11-дә Имам Хомейнинин (р) башчылығы илә башлайан ингилаб гәләбә илә сона чатыр.
Айәтуллаһ Хомейни (р) 1989-ҹу ил 4 ийун тарихиндә Теһран шәһәриндә вәфат едир.
Имам Хомейни кимдир?
Руһуллаһ Мусәви - Имам Хомейни - йашайышы вә тутдуғу мөвгейи вә һәйат хәтти һәмишә Ислам дини вә Пейғәмбәр-Әһли-Бейт сүннәсинә уйғун олараг тәнзимләнән бир шәхс.
Айәтулллаһ аиләсиндә дүнйайа ҝөз ачан вә Пейғәмбәр өвлады сайылан Руһуллаһ Хомейнинин ингилабчы вә мүбариз атасы да бу йолда шәһид едилмишдир. Шәһид атасынын руһу вә мүҹаһидлийи дә онун тутдуғу йолда санки бир бәләдчийә чеврилмишди.
Имам Хомейни ушаглыг вә йенийетмә чағларындан Ислам маарифи, сәтһ елмләри, мәнтиг, фигһ, әрәб әдәбиййаты вә диҝәр елмләрә йийәләнәрәк ҹаван йашларында алимлик зирвәсинә чатды
Онун мүгавимәт, зүлмә баш әймәмәк йолу Имам Һүсейн мәктәбиндән алдығы дәрсләрә әсасән формалашмышды.
Нәһайәт 1961-62-ҹи илләрдән башлайараг Иран халгы зүлмә гаршы вә һаггы мүдафиә едән шәхсин шүар вә моизәләри илә йени дини рәһбәрин көлҝәсини һисс етмәйә башлады.
Шаһ режиминә гаршы мүбаризә онун әсас апардығы мүбаризә тактикасындан бири иди. Зүлмкар шаһын ич үзүнү ачараг халгы ойандырмаг онун моизәләринин әсасы иди.
Бу моизәләрин бу мәгаләдә һамысыны гейд етмәйин мүмкүнсүзлүйүнү нәзәрә алараг сизә бир нечә тарихи ҹүмләләри диггәтинизә чатдырмаг истәйирик.
Шаһа тарихи месаж...
Шаһын капутулйасийа сазишинә гол чәкмәсиндән сонра Имам Хомейни она сәрт месажлар вермәйә башлады. Бир заманлар мүҹтеһидләрдән биринин шаһа гәбул етдийи сазишә етираз едәрәк:”Мән Ирандан көчмәйә гәрар вердим”-ҹүмләләрини дә диггәтә чәкән Имам Хомейни Шаһын Иран халгыны тәһгир едән бу сазиши ләғв етмәсини бу ҹүр тәләб едир:”Ей Шаһ, бир заманлар зәманә мүҹеһидләри Ирандан көч едәҹәкләрини сәнә билдирмишдиләр. Анҹаг мән сәнә дейирәм: бу гануну ләғв етмәсән сәни Ирандан көчүрәҹәм.!”-дейәрәк дөврүнүн вә ондан сонракы нәсилләр үчүн бир шүҹаәт вә мәрданәлик мәктәбинин баниси кими диггәти чәкир.
Халга мүраҹәт...
Бу гануна етираз едәрәк чыхышында бу ҹүмләләрә йер верир:”Иззәтимиз тапдаланды, Иранын әзәмәти арадан ҝетди, Иран ордусунун әзәмәтини тапдаладылар. Парламентдә бир ганун гәбул едилдики Ираны Вйана мүгавиләсинә әмәл етмәйи бойнуна гойдулар. Бир сөзлә Ирандакы һәрбичиләрин аиләләри,өзләри, маллары вә техникалары онларын һәр нөв ҹинайәтләри мүгабилиндә әмниййәтдә олаҹаг. Ей ҹәнаблар, мән хәтәр-тәһлүкә елан едирәм!, Ей Иран Ордусу мән хәтәр-тәһлүкә елан едирәм!, Ей Иран сийасәтчиләри мән хәтәр-тәһлүкә елан едирәм! Анд олсун Аллаһа фәрйад етмәйән һәр бир кәс ҝүнаһкардыр. Анд олсун Аллаһа фәрйад гопармайан һәр бир кәс, бөйүк ҝүнаһ етмишдир! Ей Ислам башчылары, Исламын дадына чатын! Нәҹәф алимләри Исламын дадына чатын!, Гум алимләри Исламын дадына чатын!”.
Бәли, бир чох һәдә вә тәһдидләрә бахмайараг Имам Хомейни, Шаһ вә Империалист өлкәләрә мүһарибә елан едәрәк Иранын азадлыға говушмасы үчүн әлиндән ҝәләни әсирҝәмәйәҹәйини гаршысына мәгсәд гоймушду.
Имам өвлады...
Санки, Имам Һусейнин (ә):”Мәним кимиләр Језид кимиләрә бойун әймәзләр” вә йа “Зилләт биздән узагдыр” һәдисләри вә йа шүарларына һәйаты илә әмәл едән Имам Хомейни дүнйа һеҝемонийасына бир нечә иллик зәрбә вурду.
Неҹә ки, Иран Ингилабындан сонра дүнйа мәзлумлары вә мүстәзәфләринин пәнаһ евинә чеврилән Иран о ҝүндән башлайараг зүлмкар дүнйа һеҝемонийасынын раһат нәфәс алмасына бир манеәйә чеврилмишдир.
Әмәл етдийи дини тәдрис санки онун ҝүндән ҝүнә парлайараг “Һагг бәрпачысы” олмасыны сүбут едирди.
Дүнйада неоколонист сийасәтә гаршы апардығы фәалиййәтләр бу ҝүнләрдә дә давамчылары тәрәфиндән давам етдирилир.
Сейид Һәсән Имам Хомейни һаггында...
Ливан халгыны азад едән идеолоҝийа да мәһс Имам Хомейни мәктәбинин сайәсиндә мүмкүн олмушдур.
Һәтта Ливан Мүгавимәт һәрәкатынын рәһбәри Сеййид Һәсән Нәсруллаһ өз чыхышларында да буна ишарә едир. Ливан мүгавимәтинин һәрби командирләриндән биринин 40 мәрасиминдә бу мәтләбләрә ишарә едир: “Онлар сон террорла бизи үмидсизлийә салмаг вә бизим зәиф мәғлубиййәтә уғрамыш олдуғумузу сөйләмәк истәдиләр. Онлар бизим шүурумузу ортадан галдырмаға чалышдылар. Лакин биз Имам Хомейни мәктәбинин шаҝирдләрийик. О дейәрди ки, бизи өлдүрүн; анҹаг буну билин ки, бизләр шәһадәтлә даһа да ҝүҹләнирик”.
Мәзһәбиндән асылы олмайараг Имам Хомейни сайәсиндә мүсәлманлар дөврләриндә мүҹаһидлик вә мәрданәлик мәктәби ҝөрә билдиләр. Мүсәлманлар дүшмәнә бойун әймәйәрәк өз һөкмләрини иҹра едәҹәк бир рәһбәрләр ҝөрдүләр. О рәһбәрләр ки, дүнйанын етиразына бахмайараг Гураны тәһгир едән Сәлман Рүшдүләр кимиләрин раһат нәфәс ала билмәйәҹәкләри бир фитвалар верирләр вә Исламы зәиф дейил ҝүҹлү вә әйилмәз олдуғуну сүбут едирләр!
Имам Хомейни мәктәби Ираг, Әфганыстан, Ливан вә диҝәр өлкәләрдәки һагг мүдафиәчиләринин бир тәдрис мәркәзидир. Елә бир мәктәб ки, Имам Һусейнин(ә):”Мәним гийамым вәзифә үчүн дейил әксинә йахшылыға дәвәт вә писликдән чәкиндирмәк үчүндүр”-һәдиси илә идарә олунур. Неҹә ки, о чыхышларынын бириндә:”Мәним мүхалифлийим һансыса бир шәхслә дейил. Мәним мүхалифлийим һәр о шей ки, инсаниййәтә зиддир, онунладыр”-дейәрәк тутдуғу мөвгейини ортайа гойур.
"Һәрәкатымыз Исламидир"...
Имам Хомейни рәһбәрлик етдийи ингилабын Ислами олмасыны даһа чох хатырладырды. Санки Имам гурулан һөкүмәтин ҝәләҹәкдә бүтүн мәзлум вә йа һаггы тапдаланмыш мүсәлман өлкәләрин һимайәчиси олаҹағыны билирмиш. Бу бахымдн да о, “Бизим һәрәкатымыз Иран һәрәкаты олмаздан габаг бир ислам һәрәкатыдыр”.
Өз мәдәниййәти вә ирфаны илә парлайан имам мәдәниййәт,елм вә йарадыҹылыға даһа чох өнәм верирди: “Мәдәниййәт бүтүн хошбәхтлик вә бәдбәхтликләрин гайнағыдыр. Милләтләрә йарадыҹы шәкилдә хидмәт едән мәдәниййәт дүзҝүн мәдәниййәтдир. Гарын, чөрәк вә су мәдәниййәт өлчүсү дейил, инсан шәрафәт, мәдәниййәт категоройасыдыр. Инсан нә гәдәр ки, топ-түфәнҝин көлҝәсиндә һәйатыны давам етдирир, әсл инсан ола билмир, инсанлыг мәгсәдинә йетишә билмир. Чалышын өз гәләм вә бәйаныныз илә пулемйотлары кәнара гойун, мейданы елмә, билийә вә гәләмә верин”.
Шәһид аиләләри - зәиф йери...
Сөзү вә әмәли бир олан Имам Хомейни халгын бүтүн тәбәгәсинә ейни ҝөзлә бахыр, шәһидләр вә шәһид аиләләринә дә өнәмли вә лайигли йер верирди: “Гамыш дахмада отуран саф инсанларын вә шәһид верәнләрин башынын бир түкү бүтүн дүнйанын сарайларындан вә сарайда отуранларындан шәрәфли вә үстүндүр”.
Ибадәт, итаәт вә ирфаны да демәк олар ки, камил инсанлардакы кими иди. Әлбәттә ки, бу сөзләр бөйүк әхлаг вә ирфан устадларынын дедикләридир. Ҝүнүн мүәййән саатларыны ибадәт, зикр, дуа, Гуран охумаг вә мүталиә илә кечирәрди. Аллаһы зикр етмәк вә тәфәккүр етмәк, Имамын ҝүндәлик програмынын тәркиб һиссәси иди. О, йашы 90-ы һагламасына бахмайараг дүнйа сийаси рәһбәрләри арасында ән чох чалышан бир шәхсиййәт иди, ислам ҹәмиййәтинин йүксәлиши, онун проблемләринин һәлли йолунда хидмәтдән йорулмур вә әксинә ондан севинҹ һисси кечирир, һәтта ән чәтин вә ағыр һадисәләрдән өз руһиййәсини итирмир, Аллаһа олан тәвәккүл вә инамына ҝөрә, Аллаһы да ону тәк бурахмырды.
Имам Хомейнинин ҝөзәл-шәрәфли һәйаты илә таныш оланлар, онун чағырышларыны ешидәнләр вә шәхсиййәтини таныйанлар үчүн шүбһәсиз, елә бир мәшәл йандырмышдыр ки, онун шөләси дүшмәнчилик долу ҹәнҹәл, тәһриф вә тәхрибат долу туфанлар арасындан сөнмәйәҹәк.
Дүнйадан көчмәсинә бахмайараг, онун йерини дин гардашы вә тәләбәси Айәтуллаһ Сеййид Әли Хаменеи тутараг санки Имам Хомейни һәзрәтләринин руһуну өз һәйатында ҹилвәләндирир.
..............
300
