Әһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА– Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, гаршыдан мүгәддәс ҝүнләриндән бири, бәшәријјәтин Халиги гаршысында бәндәчилик кејфијјәтинин тәнтәнәсини символизә едән Гурбан бајрамы ҝәлир.
Бајрам гәмәри тәгвимлә зил-һиҹҹә ајынын 10-дур. ИИР вә Азәрбајҹан үфүгләри ејни олдуғу үчүн һәмин ҝүн милади тәгвимлә сентјабрын 1-нә тәсадүф едәҹәк. Әрәфә ҝүнү исә, Гурбан Бајрамындан бир ҝүн өнҹә зил-һиҹҹә ајынын 9-зү милади тарихлә августун 31-дир.
Әлавә мәлуматлар:
Гејд едәк ки, Гурбанлыг јалныз Һәҹҹ мөвсумунда Мәккә шәһәриндә әмәлләри јеринә јетирән һаҹылара ваҹибдир. Амма буна бахмајараг Һәҹҹ зијарәтиндә олмајанлар да, Аллаһ-Тәалаја өз гурбанларыны тәгдим едә биләрләр.
Ел арасында адәтән гурбанлыг үчүн гојуна үстүнлүк верилсә дә, лакин кечи, инәк вә дәвәни дә гурбанлыг үчүн сечмәк олар. Һәмин әтин бөлҝүсүндә һәр кәс азаддыр, һәтта Гурбан кәсән шәхс һәмин әтдән өзүнә пај да ҝөтүрә биләр.
Әрәфә ҝүнү вә Гурбан бајрамынын әмәлләри
Зилһиҹҹә ајынын 9-ҹу ҝүнү Әрәфә адланыр. Бу ҝүн мүстәһәбдир инсан:
1- гүсл версин.
2- Оруҹ тутсун. (Нәзәрдән гачырмајаг ки, ертәси ҝүн, јәни Гурбан бајрамы ҝүнү оруҹ тутмаг һарамдыр).
3- Әрәфә ҝүнүндә Имам Һүсејнин (ә) Кәрбәладакы мәзарыны зијарәт етсин.
(Имам Ҹәфәр Садиг (ә) бујуруб ки, әрәфә ҝүнүндә Аллаһ-тәала әввәлҹә Имам Һүсејнин (ә) зәвварларына мәрһәмәт ҝөстәриб онларын еһтијаҹларыны өдәјәр, ҝүнаһларыны бағышлајар, ондан сонра Әрәфә чөлүндә һәҹҹ әмәлләрини јеринә јетирән һаҹылара мәрһәмәт ҝөстәрәр (Ибн Гөвләвејһ. Камилүз-зијарат, сәһ. 318, 539-ҹу һәдис). Әлбәттә, әрәфә ҝүнүнү Кәрбәлада гејд етмәјә имканы олмајан шәхс Имам Һүсејни (ә) әрәфә ҝүнүндә мәхсус зијарәтнамәсини охумагла гијаби олараг зијарәт едә биләр).
4- Әрәфә ҝүнүндә Һәзрәт Имам Һүсејнә (ә) мәхсус олан «Әрәфә дуасы»ны охусун. (Дуанын һәҹми бөјүкдүр вә «Мәфатиһүл-ҹинан» китабында бүтөв шәкилдә верилмишдир).
5- Әрәфә ҝүнүндә әср намазындан сонра ики рүкәтлик мүстәһәб намаз гылсын. (Биринҹи рүкәтдә Фатиһә вә Ихлас, икинҹи рүкәтдә исә Фатиһә вә Кафирун сурәләри охунур. Һәмчинин, әрәфә ҝүнүндә дөрд рүкәтлик мүстәһәб намаз гылмаг (һәр рүкәтиндә бир дәфә Фатиһә фә 50 дәфә Ихлас сурәсини охумагла).
6- Әрәфә ҝүнү бу дуаны охусун: «Сүбһанәлләзи фис-сәмаи әршүһ. Сүбһанәлләзи фил-әрзи һүкмүһ. Сүбһанәлләзи фил-гүбури гәзаүһ. Сүбһанәлләзи фил-бәһри сәбилүһ. Сүбһанәлләзи фин-нари султанүһ. Сүбһанәлләзи фил-ҹәннәти рәһмәтүһ. Сүбһанәлләзи фил-гијамәти әдлүһ. Сүбһанәлләзи рәфәәс-сәма. Сүбһанәлләзи бәсәтәл-әрз. Сүбһанәлләзи ла мәлҹа вә ла мәнҹа минһү илла илејһ».
Тәрҹүмәси: «Мүгәддәсдир о зат ки (јәни Аллаһ), сәмада Онун әрши јерләшир, јердә Онун һөкмү һакимдир. Мүгәддәсдир о зат ки, Онун гәзавү-гәдәри гәбирләрдә һәјата кечир, су Онун һөкмү илә јола дөнүр. Мүгәддәсдир о зат ки, алов (ҹәһәннәм) Она табедир, Онун мәрһәмәти ҹәннәти бүрүјүб, гијамәтдә Онун әдаләти һөкм сүрүр. Мүгәддәсдир о зат ки, сәманы уҹалтды, јери ҝенишләтди, Ондан башга һеч кимә сығынмаг вә Онун һөкмүндән гачыб Онун өзүндән башга һеч кимин һимајәсиндә хилас олмаг мүмкүн дејил».
Сонра 100 дәфә «Сүбһаналлаһи вәл-һәмдү лиллаһи вә ла илаһә илләллаһү вәллаһү әкбәр» дејилир. Тәрҹүмәси: «Аллаһ мүгәддәсдир. Аллаһа һәмд олсун. Аллаһдан башга мәбуд јохдур. Аллаһ һәр шејдән даһа уҹадыр».
7- Ихлас сурәси вә ајәтүл-күрсини 100 дәфә охусун вә Пејғәмбәрә вә пак аиләсинә 100 дәфә салават десин.
Сонра 10 дәфә ашағыдакы дуа охунур: «Ла илаһә иләллаһү вәһдәһү ла шәрикә ләһ. Ләһүл-мүлкү вә ләһүл-һәмд. Јүһји вә јумитү вә јумитү вә јүһји вә һүвә һәјјүн ла јәмут. Бијәдиһил-хејрү вә һүвә әла күлли шејин гәдир». Тәрҹүмәси: «Аллаһдан башга мәбуд јохдур. О, тәкдир, шәрики јохдур. Дирилдән вә өлдүрән, өлдүрән вә дирилдән Одур. Өзү исә өлмәздир вә диридир. Хејир Онун һөкмүндәдир вә О, һәр шејә гадирдир».
Даһа сонра 10 дәфә белә десин: «Әстәғфирүллаһәлләзи ла илаһә илла һүвәл-һәјјүл-гәјјум вә әтубү илејһ». Тәрҹүмәси: «Ондан башга мәбуд олмајан, дири вә галары олан Аллаһын һүзурунда ҝүнаһларымын бағышланмасыны диләјир вә төвбә едирәм». Бундан сонра «ја Аллаһ», «ја Рәһман» вә «ја Рәһим» кәлмәләринин һәр бири 10 тәкрар едилир.
Ардыјҹа 10 дәфә дејир: «Ја бәдиәс-сәмавати вәл-әрз. Ја зәл-ҹәлали вәл-икрам». Тәрҹүмәси: «Еј ҝөјләри вә јери јарадан. Еј ҹәлал вә кәрәм саһиби». «Ја һәјјү ја гәјјум» (еј дири вә галары олан Аллаһ), «ја һәннанү ја мәннан» (еј меһрибан вә һамынын миннәтдар олдуғу Аллаһ), «ла илаһә илла әнт» (Сәндән башга мәбуд јохдур) вә «амин» зикрләринин дә һәр бирини 10 дәфә демәк лазымдыр.
Ахырда исә бу дуа дејилир: «Аллаһүммә инни әс’әлүкә ја мән һүвә әгрәбү илејјә мин һәблил-вәрид. Ја мән јәһулү бејнәл-мәр’и вә гәлбиһ. Ја мән һүвә бил-мәнзәрил-ә’ла вә бил-үфүгил-мүбин. Ја мән һүвәр-рәһманү әләл-әрш истәва. Ја мән лејсә кәмислиһи шеј. Вә һүвәс-сәмиүл-бәсир. Әс’әлүкә ән түсәллијә әла Мүһәммәдин вә али-Мүһәммәд».
Тәрҹүмәси: «Аллаһым, еһтијаҹымы Сәндән истәјирәм. Еј мәнә шаһ дамарымдан да јахын олан! Еј инсанла гәлби арасында рабитә јарадан. Еј уҹа мәгамдан һәр шеји ҝөрән вә ачыг-ајдын билән! Еј әрши өз һөкмүнә алмыг мәрһәмәт саһиби! Еј өзүндән башга мәбуд олмајан! Һәр шеји ешидән вә ҝөрән! Сәнин салаватын Мүһәммәдә вә нәслинә олсун!».
Бундан сонра инсан үрәјиндәки еһтијаҹыны дилә ҝәтирмәлидир. Бу дуадан сонра инсанын истәјинин һәјата кечмәси еһтималы бөјүкдүр.
Әрәфә ҝүнүндән Гурбан бајрамына кечән ҝеҹә
Әрәфә ҝүнүндән Гурбан бајрамына кечән ҝеҹә ојаг галыб ибадәт етмәк (еһја сахламаг), нүдбә дуасыны, Имам Һүсејнин (ә) Гурбан бајрамына мәхсус зијарәтнамәсини, Имам Зејнүл-абидинә (ә) мәхсус олан «Сәһифеји-Сәҹҹадијјә»дән 48-ҹи дуаны (Гурбан бајрамы вә ҹүмә ҝүнүнүн дуасы) охумаг мүстәһәбдир. Бу дуаларын һәр биринин һәҹми бөјүкдүр вә «Мәфатиһүл-ҹинан» китабында верилмишдир.
Гурбан бајрамы ҝүнү
1- Гүсл етмәк.
2- Гурбан кәсмәк.
3- Гурбан Бајрамынын намазыны ҹәмијјәтлә гылмаг. (Бу намаз ејнилә Фитр бајрамынын намазы кимидир).
4- Тәмиз либаслар ҝејиниб әтирләнмәк.
5- Гурбан бајрамы ҝүнүнүн зөһр намазындан етибарән зил-һиҹҹә ајынын 12-ҹи ҝүнүнүн сүбһ намазына кими гылаҹағы 10 намазын сонунда ашағыдакы тәкбири сөјләмәк дә бөјүк саваба маликдир: «Аллаһү әкбәр, Аллаһү әкбәр, ла илаһә илләллаһ, валлаһү әкбәр, Аллаһү әкбәр вә лиллаһил-һәмд. Аллаһү әкбәрү әла ма һәдана. Аллаһү әкбәрү әла мә рәзәгна мин бәһимәтил-ән’ам. Вәлһәмдү лиллаһи ма әблана».
Тәрҹүмәси: «Аллаһ һәр шејдән уҹадыр, Аллаһ һәр шејдән уҹадыр, Аллаһдан башга мәбуд јохдур вә Аллаһ һәр шејдән уҹадыр, Аллаһ һәр шејдән уҹадыр вә һәмд Аллаһа мәхсусдур. Бизә вердикләринә ҝөрә, ев һејванларындан бизә рузи јетирдијинә ҝөрә Аллаһ һәр шејдән уҹадыр. Бизи сынаға чәкдијинә ҝөрә Аллаһа һәмд олсун».
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
