Әһли Бејт (әлејһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Түркијәдә сон ганлы чеврилишә тәшәббүс олајларындан сонра јерләрдән едам ҹәзасынын бәрпа едилмәси һагда күтләви чағырышлар сәсләнмәјә башлады. Бу тәшәббүсүн бәзи назирләр, о ҹүмләдән баш назир Б.Јылдырым тәрәфиндән дә дәстәкләндији сөјләнилир. Башда президент Р.Т. Әрдоған олмагла Түркијә дөвләти бу барәдә гејри-рәсми мүзакирәләрә башлајыб. Бунун рәгибләринин мүмкүн гәдәр сонуна чыхмаг үчүн Әрдоғанын билаваситә өз тәшәббүсү олдуғуну иддиа едәнләр дә вар. Гәрб рәсмиләри исә индидән тәзјигләрә старт вериб. Бу ҝүнләрдә һаггында алкогол алудәчиси олмасы барәдә ҝениш информасијалар јајылмыш Авропа Комиссијасынын сәдри Ж.К.Јункер гәти сөјләјиб ки, едам ҹәзасынын бәрпа едиләҹәји тәгдирдә Түркијәнин АБ-јә үзвлүк просеси анында дајандырылаҹаг. Гардаш өлкәнин өзүндә, о ҹүмләдән Азәрбајҹанда едам ҹәзасынын бәрпасынын Түркијәни нүфуздан салаҹағы һагда фикирләр сәсләнмәкдәдир. Әрдоған исә билдириб ки, сон гәрары Түркијә халгы вә парламенти верәҹәк. Бүтүн һалларда орталыгда хејли тарихи вә чағдаш ҝерчәкликләр вар ки, онлар суал доғурур.
Илк мүкәммәл едам машыны Авропада јарадылыб...
Илк мүкәммәл едам машыны - ҝилјотин орта әсрләрдә Гәрбдә - Франсада јарадылыб. Едам ҹәзасы дөврүмүздә БМТ-јә үзв олан 102 өлкәнин ганунвериҹилијиндән чыхарылыб. 7 өлкә едам ҹәзасыны јалныз мүһарибә дөврү ҹинајәтләри үчүн тәтбиг едир, 50 өлкәнин исә ганунвериҹилијиндә мөвҹуд олмасына бахмајараг, фактики олараг практикада 10 илдир ки, тәтбиг едилмир. 37 өлкәнин исә һәм ганунларында, һәм дә практикасында едам ҹәзасы мөвҹуддур. Бу 37 өлкә арасында АБШ, Јапонија, Тајван вә Сингапур сәнаје өлкәләридир. Беларус истисна олмагла һеч бир Авропа өлкәси едам ҹәзасыны тәтбиг етмир.
2014-ҹү илдә дүнјада 1652 едам ҹәзасы тәтбиг едилмиш, бунларын 1000-дән чоху коммунист Чин дөвләти тәрәфиндән һәјата кечирилмишдир. 500 мәһкум исә Иран, Ираг, Сәудијјә Әрәбистаны, Мисир, Судан, Јәмән вә Шимали Кореја әразисиндә едам едилмишдир.
Америка әһалисинин 70 фаизи өлүм һөкмүнү дәстәкләјир...
АБШ-да башда Техас, Оклаһома вә Ҹорҹија олмагла 31 штатда едам ҹәзасы тәтбиг едилир. АБШ-да сон 40 илдә 1422 нәфәр едам едилиб. 3000 нәфәр исә едам едилмәк үчүн ҝөзләјир. АБШ-да едам ҹәзаларынын даһа аз тәтбиг едилмәси бәзи тәбәгәләрдә наразылыг доғурур. 1999-ҹу илдә АБШ-да 98 нәфәр едам едиләркән, 2014-ҹү илдә бу рәгәм 19-а дүшмүшдүр. Буна бахмајараг едамы ҝүндәмә ҝәтирмәјән валиләр тәнгид едилир, һәбсханалардакы өлүм камераларындан мәсул олан мәмурлар отагларын ҝетдикҹә даһа аз истифадә едилмәсиндән шикајәт едирләр. Гәрибәдир ки, бу ҝүн АБШ-да едам ҹәзасы халгын һәлә дә 70 фаизиндән дәстәк ҝөрүр...
Гәрб едамы ләғв етдирмәклә һәм дә өз “адамлары”ны горујур...
Бәс дејиләнләрин ҝерчәк олдуғу һалда нијә мүсәлман өлкәләри, о ҹүмләдән Түркијәдә едам һөкмүнүн ләғви “мүасирлијин ҹидди бир шәрти кими тәләб едилир. Арашдырмалардан мәлум олур ки, Гәрбин әксәр өлкәләриндә вә хүсусән Ислам дүнјасында едам ҹәзасынын ләғвинә чалышмасынын бир сәбәби һәмин өлкәләрдәки ҝизли аҝент вә емиссарларыны ҹәзадан горумагдыр. Јадыныздадырса, Түркијәдә өлүм һөкмүнүн ләғви үчүн Авропадан тәзјигләр 30 миндән чох инсанын ганына баис олмуш “ПКК” лидери Абдулла Өҹаланын 1999-ҹу илдә һәбсиндән сонра ҝүҹләнди. Вә 2002-2006-ҹы илләрдә өлкәдә бу ҹәза там ләғв едилди. Нәтиҹәдә Өҹаланын сағ галмасы бу ҝүнәдәк Түркијә үчүн бөјүк проблемләр јаратмагдадыр...
Британија Краллығынын Османлыны чөкдүрмәк програмында едам ҹәзасынын ләғви дә нәзәрдә тутулубмуш...
Гәрбин мүсәлман дүнјасында өлүм һөкмүнүн ләғвинә чалышмасынын даһа бир тарихи сирри вар. Бу да Ислам дүнјасынын даим парчламаға, чөкүртмәјә чалышмыш Бөјүк Британија империјасы илә бағлыдыр. Мәлум олур ки, ХВЫЫЫ әсрин әввәлиндән Британија Краллығы Исламын әсас дајағы олан Османлы дөвләтинин парчаланыб мәһв едилмәси үчүн 100 иллик план һазырлајыб. 1713-1730-ҹу илләрдә иҹрасына башладылмыш һәмин планын әсас һиссәләриндән бири дә Османлыда вәһһабилијин јарадылмасы вә јајылмасы олуб. Бунун үчүн Британија Краллығынын Мүстәмләкәләр Назирлији ҝениш кәшфијјат, аҝентура әмәлијјаты вә тәһлилләри әсасында 1000 сәһифәлик үмуми рәј, мәлумат вә планлар китабы, сонда исә Исламын там мәһвинә јөнәлмиш ајрыҹа 50 сәһифәлик план тәртиб едиб. 1000 сәһифәлик китабда мүсәлман өлкәләринин ҝүҹлү вә зәиф ҹәһәтләри ҝениш тәдгиг олунур. Ејни заманда зәиф ҹәһәтләрин ҝүҹләндирилмәси вә әксинә, ҝүҹлү ҹәһәтләрин јох едилмәси үчүн мүвафиг ҝөстәришләр верилир. Ислам өлкәләринин зәиф ҹәһәтләринин ҝүҹләндирилмәси илә бағлы планын 6-ҹы маддәси мәһз едам ҹәзасыјла бағлыдыр. Һәмин маддәдә дејилир: “Мүсәлман өлкәләринин ганунлар топлусундан өлүм һөкмүнү чыхармаг ҝәрәкдир. Чүнки һәмин мәмләкәтләрдә гәтл вә гулдурлуғун ҹәзасы кими өлүм нәзәрдә тутулур. Өлүм һөкмүнү ләғв етдикдән сонра исә һәмин өлкәләрдә анархија, өзбашынлаыг вә гулдурлугла дүзҝүн мүбаризә апармаг мүмкүн олмајаҹаг. Одур ки, үмумијјәтлә, һөкумәтләри гулдур вә оғрулара ағыр ҹәзалар вермәкдән чәкиндирмәк лазымдыр. Ејни заманда гулдурлары мүмкүн гәдәр силаһландырмаг вә бу минвалла тиҹарәт јолларыны даим тәһлүкә алтында сахламаг лазымдыр...”
Сөзүҝедән планын 10-11-ҹи маддәләриндә исә Ислам өлкәләриндә бүтүн васитәләрлә спиртли ичкиләр, гумар вә әјләнҹәли ојунларын, еләҹә дә сәләмчилијин, кредитин јајылмасы төвсијә олунур. 100 иллик програмын бир сыра диҝәр маддәләриндә Османлы ҹоғрафијасында әхлагсызлыг, зинакарлыг, һомосексуаллығын да ади һәјат тәрзинә чеврилмәси үчүн мүмкүн һәр шеји етмәк нәзәрдә тутулур. Лакин инҝилисләр сонралар өзләри дә етираф етдиләр ки, мүсәлманлығын сонуна чыхмаг бир јүзилллијин иши дејилмиш. Мүсәлман дүнјасынын бу ҝүнкү һалындан бәлли олур ки, дүшмәнләрин мәкрли планлары инди дә уғурла һәјата кечирилмәкдә давам едир...
Әлбәттә, мүасир өлкәләрдә өлүм һөкмүнүн бәрпасы вә ја ләғви һәмин дөвләтләрин ҝерчәк характерик хүсусијјәтләри илә бағлыдыр. Авторитар режимли, полис системинин, ордунун вә мәһкәмә һакимијјәтинин јалныз бир лидердән вә ја бир група табе олдуғу, коррупсијанын һөкм сүрдүјү өлкәләрдә едам ҹәзасынын тәтбиги нечә-нечә ҝүнаһсыз инсанын һәјатына сон гоја биләр...
Султан Лачын
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр