АБШ медиасы: «Азәрбаjҹан кичик Русиjаjа чеврилир»

Әһли Беjт (әлеjһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлиjинин вердиjи хәбәрә әсасән,Америка медиасы jенә дә Азәрбаjҹан дөвләт башчысы Илһам Әлиjеви русиjалы һәмкары Владимир Путинлә мүгаjисә едиб
Азадлыг интернет гәзетинин мәлуматына әсасән, “Гуартз” гәзетинин Азәрбаjҹандакы репрессиjалар һагда һазырладығы ири һәҹмли мәгаләдә мүәллиф Ронан Кеенан еjни заманда, Гәрби дә өз мараглары наминә бу өлкәдә баш верәнләрә ҝөз jуммагда иттиһам едиб. “Азәрбаjҹан кичик Русиjаjа чеврилир” башлыглы jазыда деjилир: Азәрбаjҹанын өзүнү дүнjада танытмаға ҹәһд ҝөстәрмәси ачыг-ашкар ҝөрүнүр. Үч бинадан ибарәт Алов гүлләләри паjтахт Бакыны бәзәjир. Аеропорт jолунда хариҹи бизнесменләри Лондон таксиләри дашыjыр. Өлкә рәһбәрлиjи Бакыны глобал инвестисиjалар үчүн ҹәлбедиҹи етмәjә чалышыр. Лакин паjтахтын парылдаjан мәркәзиндән ҹәми бир нечә километр гәрбдә һеч дә һәр шеj парлаг деjил. Тәхминән 30 илдир ки, Азәрбаjҹан Дағлыг Гарабағла бағлы проблем jашаjыр. 1994-ҹү илдә тәрәфләр арасында атәшкәс разылашмасы имзаланса да, бунунла белә, индиjәдәк ара-сыра атышмалар мүшаһидә олунур. Јанвар аjында АТӘТ-ин Минск Групунун АБШ, Франса вә Русиjадан олан һәмсәдрләри тәрәфләри проблемин сүлһ jолу илә һәллинә даир өһдәликләрә әмәл етмәjә чағырды. Илһам Әлиjев Минск Групундан проблемин һәлли, о ҹүмләдән ермәниләрин Азәрбаjҹан әразисиндән чыхарылмасы үчүн тәдбирләр ҝөрмәjи тәләб етди. Шүбһәсиз ки, бу да ермәниләрлә гаршылыглы мүдафиә һаггында мүгавиләси олан Русиjаны гыҹыгландырды. Дағлыг Гарабағ проблеми Азәрбаjҹанын гоншуларла вә Гәрблә мүнасибәтләрини писләшдирән мәсәләләрдән jалныз биридир. Азәрбаjҹанын ҝеосиjаси әһәмиjjәти АБШ вә Авропанын бу өлкәjә мүнасибәтдә jумшаг мөвге нүмаjиш етдирмәсинә сәбәб олур. Наразылыгларын, тәнгидләрин гаршысыны алмаг үчүн Әлиjевин әлиндә бир сыра васитәләр вар. Мәсәлән, 40 милjард доллар еһтиjаты олан Дөвләт Нефт Фонду. Һөкумәт бүдҹә кәсирләрини Фондун һесабына арадан галдырыр. Һәтта бәзән дөвләт бүдҹәсинин jарысы Фондун малиjjәсиндән ибарәт олур. Фондун ҝәлирләрин бу ҹүр истифадә нефтин гиjмәти кәскин уҹузлашдығы бир вахтда jалныз гыса мүддәтдә проблемин һәллинә jардым едә биләр. Әлиjевин хүсусән 2013-ҹү илдән сонра даһа да тез-тез истифадә етдиjи икинҹи васитә фәргли фикирләрин боғулмасыдыр. Азәрбаjҹанда инкишаф етмәкдә олан орта синиф коррупсиjа вә сиjаси репрессиjаларын ҝүҹләндиjи шәраитдә вәзиjjәтә уjғунлашыб мөвҹудлуғуну сахламаға чалышыр. Азәрбаjҹан ресурсларындан асылылығы даһа да артыраҹаг. Бундан башга, АБШ Әфганыстана гошунларын ҝөндәрилмәси мәсәләсиндә әсас транзит мәнтәгә кими Азәрбаjҹандан истифадә едир. Бахмаjараг ки, Азәрбаjҹан Иран, Русиjа кими ҝүҹлү гоншуларла әһатә олунуб, лакин бу өлкә бәлли сәбәбләрдән Гәрбин мараглары бахымындан ҹәлбедиҹидир. Азәрбаjҹан өз әразисиндә Исраилә Иранла сәрһәдләрин jахынлығында база jаратмаға имкан вермәклә Ислам Республикасыны гәзәбләндириб. Бундан башга, 20 илдән артыгдыр ки, Хәзәрин бөлүнмәси мәсәләсиндә Азәрбаjҹан, Иран, Русиjа, Газахыстан вә Түркмәнистан арасында мүбаһисә давам едир. 2012-ҹи илдә БМТ-дә Бәшәр Әсәд режиминә гаршы гәтнамә гәбул олунаркән Азәрбаjҹан Әсәдин тәрәфиндә олан Русиjа вә Ирана гаршы чыхараг, АБШ-ы дәстәкләмишди. Азәрбаjҹанын Иранла, Русиjа илә мүәjjән проблемләри олса да, һеч дә онун бүтүн аддымлары Гәрбин марагларына там ҹаваб вермир. Азәрбаjҹан һөкумәти үнванына сәсләнән тәнгидләрин гаршысыны алмаг үчүн бир сыра башга инҹә үсуллардан да jарарланыр. “Тһе Неw Јорк Тимес” jазырды ки, Азәрбаjҹан АБШ-да лобби фәалиjjәтинә бөjүк пуллар хәрҹләjир. Һәмин лобби тәшкилатлары алдыглары пуллар мүгабилиндә Азәрбаjҹана АБШ үчүн әһәмиjjәтли тәрәфдаш имиҹи jаратмаға чалышыр. Азәрбаjҹан һөкумәти дүнjадакы артмагда олан геjри-мүәjjәнликдән әввәлки кими jенә дә өз хеjринә истифадә едир. Азәрбаjҹанда бөjүк нефт пуллары һесабына игтисади артым тәмин олунса да, һөкумәт орта синфи боғуб. Бу ҹүр давраныш да jахын перспективдә өлкәдә стабиллиjи тәмин едә билмәз. Узунмүддәтли стабиллик үчүн әсас амил орта синфин мөвҹудлуғудур. Ҝөрүнүр, Әлиjев Владимир Путин моделини өзүнә нүмунә ҝөтүрүб. Һәрчәнд, онларын арасында гаршыдурманын олмасы да фактдыр. Дүшүнмәк оларды ки, Бакыдакы һөкумәт дә рәсми Москва кими jүрүтдүjү репрессив сиjасәтә ҝөрә ҹидди беjнәлхалг тәзjигләрә мәруз гала биләр. Амма һәләлик ҹәнаб Әлиjев үчүн тәһлүкә реал ҝөрүнмүр.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәjә истинад лазымдыр