Әһли Бејт (әлејһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән һакимијјәтин хәбәрдарлыг вә һәдәләринә бахмајараг “Әсҝәр өлүмләринә сон” шүары илә кечирилән аксија мөһтәшәмлији илә јадда галды. Бу да бир даһа һакимијјәтин көһнә методларынын еффект вермәдијини ҝөстәрди. Бу вә өлкә ҝүндәмини зәбт едән диҝәр мәсәләләрлә бағлы азадлыг сајтынын әмәкдашлары политолог Ариф Јунусун фикирләрини өјрәниб.
- Һакимијјәтин ихтишаш шоусуна, һәдәләринә бахмајараг 10 март аксијасы уғурлу алынды. Ҝәнҹләрин һәдәдән горхмајараг кучәләрә чыхыб өз сөзүнү демәси нәјин ҝөрсәнишидир?
- Бу олдугҹа хош бир һадисәдир. Әввәл дә горхудурдулар, күчәләрә чыхмаға, инсанларын митинг кечирмәсинә имкан вермирдиләр. Амма инди биз ҝөрүрүк ки мејдана, сијаси аренаја јени нәсил ҝәлиб. Һакимијјәт һәгигәтән дә онлардан горхур. Үч нәфәри һәбс етди, күтләви информасија васитәләриндә, телеканалларда кампанијаја башлады. Амма бунун нәтиҹәсиндә биз ҝөрдүк ки, күчәләрә даһа чох адам чыхды. Ынандырырам сизи, әҝәр һакимијјәт бу кампанијаны һәјата кечирмәсәјди, бәлкә дә аксијаја даһа аз адам чыхарды. Анҹаг бу дәфә аксија иштиракчыларынын сајы чох олду. Артыг баша дүшүрүк ки, бундан сонра мејданда јени сијаси гүввә вар. Бундан өнҹә мејданда кими ҝөрүрдүк - ја классик мүхалифәти, ја да дини мүхалифәти. Анҹаг инди ортаја үчүнҹү гүввә чыхды. Бу да олдугҹа ҹидди гүввәдир. Бу да јени нәсил, ҝәнҹләрдир. Биз бу ҝүн артыг ҝәнҹләр һәрәкатындан данышмалыјыг. Ынди орда лидер кимди, бу һәрәкат нәјә ҝәтириб чыхараҹаг, бу артыг башга мәсәләдир. Амма әсас одур ки, јени гүввә мејдана ҝәлди. Бундан сонра бу јени гүввә даһа актив рол ојнајаҹаг. Буна артыг шүбһә јохдур.
”Азәрбајҹан сааты"нын сәсини кәсмәк истәјирләр"
- Бу ҝүнләрдә ики назир “Азадлыг”ын баш редакторуну мәһкәмәјә верди. Бу аддым “Азадлыг”ын фәалијјәти илә јанашы һәфтәдә ики саат јајымланан “Азәрбајҹан сааты”нын фәалијјәти илә әлагәләндирилир. Һакимијјәт һәфтәдә ҹәми ики саат јајымланан верилишдән нијә белә еһтијатланыр?
- Бу верилиш һакимијјәт үчүн чох тәһлүкәлидир. “Азадлыг”ын јазылары да бөјүк рол ојнајыр. Чүнки бу ҝүн фактики олараг тәкҹә “Азадлыг” галыб, бирдә бир-ики диҝәр күтләви информасија васитәси. Галан мәтбуат органлары һамысы һакимијјәтин нәзарәти алтындадыр. Амма “Азәрбајҹан сааты” телеканалда јајымланыр. Ынсанлар она бахырлар. Мәһз она ҝөрә о каналын сәсини кәсмәк истәјирләр. Чүнки фактики бу әһалијә тәсир едир. Ынди Емин Милли дә Прагада белә канал ачмаг истәјир. Јахшы билирәм ки, онлара гаршы да тәзјигләр олаҹаг. Бизим һакимијјәт горхур ки, нә гәдәр Азәрбајҹан әһалисининә һәгигәт чох чатдырылса, әһали бир о гәдәр чох реаксија верәҹәк. Чүнки әксәријјәт бир чох һәгигәтләри билмир. Бахырлар телеканаллара вә бәзиләри дә инанырлар ки, доғрудан да ҝәнҹләр “Молотов коктејли” һазырлајыр. Амма нә вахт инсанларын әлинә алтернатив информасија дүшсә, онда һакимијјәтин вәзијјәти пис олаҹаг. “Азадлыг”а гаршы кампанија мәһз бунунла бағлыдыр. “Азадлыг” онлар үчүн тәһлүкәлидир.
“Русијанын реаксијасы һакимијјәтин хејринә олмајаҹаг”
- Русија илә мүнасибәтләр ҝүндән ҝүнә ҝәрҝинләшир. Әввәлки илләрдә сечки әрәфәсиндә һакимијјәт бир чох аддымларыны Русија илә разылашдырырды, шимал гоншунун көмәјиндән јарарланырды. Бу дәфәки сечки әрәфәсиндә Русијанын мөвгеји неҹә олаҹаг?
- Сөзсүз ки, индики вәзијјәтдә фәрг вар. Бу һисс олунур. Бу да онунла бағлыдыр ки, јенидән һакимијјәтә ҝәлән Путинлә Илһам Әлијев арасында мүнасибәтләр чох писдир. Ҝәрҝинлик дә мәһз бунунла бағлыдыр. Азәрбајҹан Аврасија Ыттифагына, Ҝөмрүк Ыттифагына гошулмагдан имтина етди. Гәбәлә РЛС мәсәләсиндә Русија илә разылыға ҝәлмәди. Һәлә өтән ил дејирдим ки, Путин буна мүтләг ҹаваб верәҹәк. Путин белә шејләри унутмур вә она реаксија верир. Ынди тәзјигин һансы формасы олаҹаг, неҹә олаҹаг, бу ҝәрҝинлик сечкиләрдә неҹә өз әксини тапаҹаг, ону ҝәләҹәк ҝөстәрәҹәк. Амма тамамилә ајдындыр ки, Русија буна реаксија верәҹәк. Бу реаксија да һакимијјәтин хејринә дејил. Дүздүр, Русија Азәрбајҹандакы сечки мәсәләсиндә һәләлик актив дејил. Онлары нәсә сахлајыр. Мән русларла ҝөрүшәндә дејирләр тутаг ки, Илһам Әлијеви аренадан ҝөтүрдүк, ону ким әвәз едәҹәк. Ону әвәз едән гүввә Русијаја јахын олаҹаг, јохса әксинә, Гәрбә јахын сијасәт јүрүдәҹәк. Јәни руслара јахын сијаси гүввәләр Азәрбајҹанын сијаси аренасында фактики олараг јохдур. Онлар бурда һеч бир ҹидди рол ојнамырлар. Руслары нараһат едән будур.
“ЈАП-ын намизәди ачыгламамасы дахили чәкишмәләрлә бағлыдыр”
- Әлијевин үчүнҹү президентлији мәсәләси ҝүндәмдәдир. Анҹаг бунунла бағлы артыг етиразлар сәсләнмәкдәдир. Томас де Валл да үчүнҹү президентлијин Әлијев үчүн раһат олмајаҹағыны дејиб. Мараглыдыр ки, ЈАП намизәди рәсмән ачыглајаҹаг гурултајы сечкидән аз мүддәт әввәлә салыб. Һакимијјәтин бу ҝөзләнтиси нә илә бағлыдыр? Тәрәддүд вар, јохса һакимијјәт нәдәнсә еһтијат едир?
- Бу дахили чәкишмәләрлә, конфрантасија илә бағлыдыр. Һакимијјәт дахилиндә чәкишмәнин олдуғу сирр дејил. Елшад Абдуллајевин видеоларындан да буну ҝөрмәк олур. Бу ҝүн Илһам Әлијев вә онун командасы илә атасынын, јәни Һејдәр Әлијев командасы, јәни Рамиз Меһдијевин командасы арасында чәкишмә ҝедир. Бу артыг һамы үчүн ајдын мәсәләдир. Ылһам Әлијев 2003-ҹү илдән һакимијјәтдәдир. Сон он ил әрзиндә бир-ики назири, конкрет олараг өзүнә гаршы чыханлары ишдән чыхарды. Галанлары галды јериндә. Һејдәр Әлијевин дөврүндә вәзијјәт фәргли иди. Әҝәр о дөвр Ысмајыллы, Губа һадисәләри кими олајлар баш версәјди, Һејдәр Әлијев буна реаксија верәрди. О баша дүшүрдү ки, әҝәр ачыг шәкилдә бу типли сосиал партлајыш баш верибсә, демәли буна реаксија вермәк лазымдыр. Һејдәр Әлијев һакимијјәти әлиндә чох бәрк сахлајырды. Һәр шеј ондан асылы иди. Бу ҝүн исә бир нөмрәли суал одур ки, Азәрбајҹаны ким идарә едир, Ылһам Әлијев, јохса Рамиз Меһдијев вә онун командасы. Мәнә дә хариҹдә оланда тез-тез бу суалы верирләр.
- Амма бунунла белә белә еһтималлар вар ки, Илһам Әлијевин дејил, Меһрибан Әлијеванын намизәдлији ирәли сүрүлә биләр. Бу һалда һакимијјәтин ичиндә нәләр баш верәҹәк?
- Инанмырам ки, Илһам Әлијев өз функсијасыны кимәсә тапшырсын. Фәрг етмир сөһбәт Меһрибан Әлијевадан, јахуд башгасындан ҝедир. Әлијев буна ҝетмәз.
- Илһам Әлијев сон мүшавирәләрин бириндә Азәрбајҹанын үзв олмадығы бејнәлхалг тәшкилатларын төвсијәләринә әмәл етмәјә борҹлу олмадығыны дејиб. Тәбии ки, о бунунла Авропа Бирлијинә ишарә вуруб. Һакимијјәтин атдығы сон аддымлар, һәбсләр игтидарын бејнәлхалг тәшкилатларла мүнасибәтләри корладығыны ҝөстәрир. Бу вәзијјәт һакимијјәтә нә вәд едир?
- Бу һәмишә белә олуб. Дәфәләрлә Авропа гурумларынын нүмајәндәләри илә ҝөрүшәндә дә демишәм, әҝәр сиз һеч нәјә реаксија вермирсизсә, ҝеҹ-тез һакимијјәтдә белә бир фикир јарана биләр ки, биз онлар үчүн даһа ваҹибик, нәинки онларын бизә гаршы ирәли сүрдүјү тәләбләр.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
