Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлији- Дүнја Мүсәлманларынын Али Лидери, Ајәтуллаһ Хаменеинин “Ислам Дүнјасынын Университет Мүәллимләри вә Ислам Ојанышы” конфрансынын иштиракчылары илә ҝөрүшдә бәјанаты.
Бисмиллаһир-Рәһманир-Рәһим
Мүхтәлиф өлкәләр, еләҹә дә өз өлкәмизин университетләриндән ҝәлмиш әзиз вә мөһтәрәм гонаглары саламлајырам.
Тәгрибән бир ил јарым өнҹәдән бу ҝүнәдәк Теһранда Ислам Ојанышы мөвзусунда мүхтәлиф ҝөрүшләр кечирилмиш, иҹлас вә конфранслар тәшкил олунмушдур. Амма дүшүнүрәм ки, университет мүәллимләринин гатылдығы топлантыларын хүсуси әһәмијјәти вар. Чүнки ҹәмијјәтә һаким олан дүшүнҹә онларын әлиндәдир. Ҹәмијјәтин дүшүнҹәсини мүәјјән истигамәтә јөнәлдә билән, онларын гуртулушуна јол ачан зүмрә мәһз онлардыр. Ејни заманда бу зүмрә милләтләри елә бир сәмтә јөнәлдә биләр ки, онларын бәдбәхтлик вә әсаләтинә сәбәб олар. Тәәссүфләр олсун ки, сон 70-80 илдә бәзи өлкәләрдә, о ҹүмләдән бизим өлкәмиздә икинҹи һал јашанмышдыр.
Әзиз Пејғәмбәрин (с) өз сөһбәтиндә әввәлҹә алимләри, сонра башга зүмрәләри зикр етдији нәгл олунур. Бәли, университет мүәллимләри, елм хадимләри һәр бир өлкәдә халг һәрәкатынын апарыҹысы ола биләрләр. Әлбәттә ки, онларын сәмими, ҹәсарәтли, дүшмәндән горхмамасы шәртдир. Әҝәр горху, тамаһ, гәфләт, тәнбәллик олса уғурсузлуг гәтидир. Әҝәр горху јох ҹәсарәт, тамаһ јох, ҝөзүтохлуг, гәфләт јох, ајыглыг олса, бүтүн ишләр дүзәләр.
32ил әввәл ингилабын башланғыҹ дөврүндә мүһүм бир иш үчүн Теһрандан Гума, о заман Гумда јашајан Имам Хомејнинин ҝөрүшүнә ҝәлирдик. Мән вә мәнимлә олан ики шәхс ингилаб шурасынын үзвләри идик. Мәгсәдимиз мүһүм бир мөвзуда Имамла мәсләһәтләшмәк, онун рәјини өјрәнмәк иди. Ҝөрүшдә мөвзуну ачыглајандан сонра Имам сорушду: “Америкадан горхурсунуз?” Ҹаваб вердик ки, горхмуруг. Имам бујурду ки, әҝәр беләсә ҝедин ишә башлајын. Биз ҝери гајыдыб нәзәрдә тутдуғумуз иши ҝөрдүк вә уғур газандыг. Әҝәр горху, тамаһ, гәфләт, азғын истәкләр варса иш долашыға дүшәҹәк.
Бу ҝүн дүнја әзәмәтли бир һадисә илә үзбәүздүр. Бу һадисә Ислам Ојанышыдыр. Ислам Ојанышы реаллыгдыр. Мүсәлман халглар, Ислам үммәти тәдриҹән ојанмышдыр. Бу ҝүн мүсәлманлара һаким олмаг биринҹи дүнја мүһарибәсиндән сонракы кими, милади 19-ҹы вә 20-ҹи әсрләрдәки кими асан дејил. Бу ҝүн дүнјанын супер ҝүҹләри, империалистләр мүсәлман халглара һаким олмаг истәјәндә мүгавимәтлә үзләширләр. Артыг Ислам үммәти ојаныб, бу ојаныш үммәтә нүфуз едиб. Бәзи өлкәләрдә Ислам Ојанышы ингилаба чеврилиб, пуч вә гул режимләри сүгута уғрадыб. Амма бу Ислам Ојанышынын бир һиссәсидир. Ислам Ојанышы даһа ҝениш, даһа дәриндир.
Дүшмәнләр “Ислам Ојанышы” сөзүндән горхур. Онлар мөвҹуд һәрәкатларда бу сөзүн ишләнмәмәсинә чалышырлар. Нә үчүн? Чүнки Ислам өз реал өлчүсүндә зүһур едиб. Бу онларын ҹанына вәлвәлә салыб. Онлар доллара гул олан Исламдан горхмур. Ејш-ишрәт, күбарлыға гәрг олмуш Ислам онлар үчүн горхулу дејил. Башланғыҹы вә сону әмәлдә, халг күтләләриндә олмајан Ислам дүшмәни горхутмур. Онлар әмәли, фәал, халг күтләләрини әһатә етмиш, Аллаһа сығынан, илаһи вәдләрә, “Аллаһ Она јардым едәнләрә, шүбһәсиз ки, јардым едәр” кими вәдә үмид едән Исламдан горхурлар. Бу Исламын ады ҝәләндә дүнја империализми ләрзәјә ҝәлир. Онлар һүркүдүлмүш һејванлар овчулардан гачдығы кими гачырлар. Бу сәбәбдән Ислам Ојанышы адыны истәмирләр. Бизсә инанырыг ки, бу Ислам Ојанышыдыр, һәгиги бир ојаныш. О күтләләрә нүфуз етмишдир вә дүшмәнләр онун гаршысыны асанлыгла ала билмәзләр.
Әлбәттә ки, гүсурлар арашдырылмалыдыр. Нәзәринизә чатдыраҹағым илк нөгтә будур. Бу Ислам һәрәкатларыны, Мисир, Тунис, Ливија вә башга өлкәләрдәки ингилаблары, әлдә олунмуш гәләбәләри тәһлил един. Бу һадисәләрин тәһлүкәси, проблеми нәдир? Нә үчүн дејирик ки, баш верәнләр һәгиги Исламдыр? Халгын шүарларына диггәт јетирин. Гул режимләрин сүгутунда Ислама етигадлы инсанларын ролуна бахын. Халг арасында Ислама етигадлы вә әзәмәтли топлум олмасајды Мисир вә Тунисдә бөјүк издиһам јаранмазды. Халг һәрәкатынын, бөјүк күтләләрин тәзјиги алтында Һүснү Мүбарәк, Бин Әли кимиләрин чүрүк сарајлары учду. Мејданда Ислам шүарлары сәсләндирән мүсәлманлар варды. Бу залым режимләрин сүгутунда исламчыларын фәалијјәти һәрәкатын Ислам һәрәкаты олдуғуну ҝөстәрир. Һарада сәсвермәјә нөвбә чатдыса халг исламчыларын ардынҹа ҝетди, онлара арха дурду, онлара үстүнлүк верди. Бу ҝүн кичик истисналарла демәк олар ки, бүтүн Ислам дүнјасында азад сечки кечирилсә, мүсәлман сијасәтчиләр мејданда олса халг онлара сәс верәр. Һәр јердә беләдир. Демәк, һазыркы һәрәкат һеч шүбһәсиз Ислам һәрәкатыдыр.
Бәли, гејд етдим ки, проблемләри арашдырын. Проблемләри арашдырмагла јанашы мәгсәдләри мүәјјәнләшдирин. Әҝәр мәгсәдләр мүәјјән олмаса, тәрәддүд, пәришанлыг јаранар. Мәгсәдләр ајдынлашмалыдыр. Бу ојанышын әсас мәгсәдләриндән бири дүнја империализминин әсарәтиндән гуртулушдур. Буну ачыг демәлијик. Әҝәр десәк ки, АБШ-ын башчылығы илә дүнја империализми Ислам һәрәкатлары илә сазишә ҝәлә биләр, дүзҝүн олмаз. Әҝәр Ислам, исламчылар мејданда олса АБШ бүтүн варлығы илә онларын мәһвинә чалышаҹаг. Заһирдә тәбәссүм дә ҝөстәрәҹәк. Ислам һәрәкатлары мөвгејини мүәјјәнләшдирмәлидир. Демирәм АБШ-ла саваша галхсынлар. Демәк истәдијим будур ки, АБШ вә Гәрб империализминин кимлији будур. Буну дүзҝүн тәјин етсинләр. Бу саһәдә јанылсалар алданаҹаглар.
Бу ҝүн дүнја империализми пул, силаһ вә елм кими васитәләрә маликдир. Бу васитәләрлә дүнјаја һакимлик едир. Амма бир дүшүнҹә бошлуғу јашајырлар. Дүнја империализминин белә бир бөјүк проблеми вар. Онларын бәшәријјәтә тәгдим етмәк үчүн идеолоҝијасы јохдур. Халг күтләләринә, дүшүнҹә саһибләринә јол ҝөстәрә билмирләр. Амма сизин белә бир јолунуз вар, Исламыныз вар. Әҝәр дүшүнҹәмиз, јолумуз варса мәгсәдләри мүәјјәнләшдириб мүгавимәт ҝөстәрә биләрик. Бу һалда онларын силаһ, елм вә пулу өнҹәки кими тәсирли олмајаҹаг. Тәсирсиз дә дејил. Биз бу васитәләрә гаршы јол ахтармалыјыг. Илк нөвбәдә идејамыз, јолумуз олмалыдыр. Нә етмәк истәдијимизи билмәлијик.
Һәдәфләр мүәјјәнләшмәлидир. Мүһүм һәдәфләрдән бири будур ки, ингилаблар Ислам меһвәриндән чыхмасын. Меһвәр Ислам олмалыдыр. Ислам вә шәриәт дүшүнҹәси әсас ҝөтүрүлмәлидир. Ислам шәриәтинин инкишаф вә мәдәнијјәтлә ујғун ҝәлмәдијини сүбут етмәјә, ҝөрүнтү јаратмаға чалышырлар. Бу дүшмән сөзүдүр. Әслиндә Ислам инкишаф вә мәдәнијјәтлә там ујғундур. Әлбәттә ки, Ислам дүнјасында өз ҝушәнишинлик, мүртәҹелик руһијјәси илә дүшмәнин сөзүнә гүввә верәнләр аз дејил. Бунлар мүсәлмандыр, амма дүшмәнә хидмәт едирләр. Бизим өз әтрафымызда, бәзи мүсәлман өлкәләриндә беләләри вар. Онларын ады мүсәлмандыр. Амма онларда Ислам маарифиндән јени дүшүнҹә, јени бахыш мүшаһидә едилмир. Ислам дүнјанын һәмишәлик еһтијаҹыдыр, бүтүн әсрләр үчүн дәјәрдир. Бәшәр мәдәнијјәтинин инкишаф мәрһәләләриндә Ислам вар. Ислам бүтүн еһтијаҹлара ҹаваб верир. Исламын еһтијаҹлара ҹаваб вермәси фикри әлдә олунмалыдыр. Бәзиләриндә белә бир фикир јохдур. Тәкҹә буну билирләр ки, инкар етсинләр. Адларыны да мүсәлман гојублар. Инсан бир дә ајылыр ки, һансыса мәсәләдә дүшмән муздурлары илә бир сырада дајаныб. Ислам шәриәтини, Ислам дүшүнҹәсини фәалијјәтләриниздә меһвәр сечин. Һәдәфләрдән бири будур.
Башга бир һәдәф үсул-идарә јаратмагдыр. Ингилаб баш вермиш өлкәләрдә дөвләтчилик олмаса горхулудур. Шимали Африка өлкәләриндә 60-70 ил өнҹәјә аид тәҹрүбәмиз вар. Ијирминҹи әсрин орталарында буну јашамышыг. Тунисдә ингилаб олду кимләрсә һакимијјәтә ҝәлди. Мисирдә ингилаб баш верди кимләрсә һакимијјәтә саһиб дурду. Амма дөвләт, үсул-идарә гура билмәдиләр. Бу сәбәбдән ингилаблар сүгута уғрады, үстәлик һакимијјәтә ҝәләнләр 180 дәрәҹә дәјишдиләр, јолдан чыхдылар. Тунис вә Мисирдә бу һадисәләр баш вериб. Суданда да белә бир һадисә олуб. 1964-67-ҹи илләрдә мән бир нечә достла Мәшһәд шәһәриндә сотул-әрәб радио каналыны динләјирдик. Бу канал Гаһирәдән јајымланырды. Програмда Ҹәмал Әбдүннасир, Мүәммәр Гәззафи, Ҹәфәр Нумәјринин сөһбәтләри јајымланырды. Онлар үчү бир јердә идиләр. Биз Мәшһәддә истибдадын тәзјиги алтында бу адамларын аловлу чыхышларындан һәјәҹанланыр, ләззәт алырдыг. Әбдүннасир дүнјасыны дәјишди, ҹанишинләринин нә етдијини ҝөрдүнүз. Гәззафинин дә сону ҝөз габағындадыр. Нумәјри дә бу гәбилдән. Ингилаблар да дәјишдиләр. Чүнки дүшүнҹә јох иди, үсул-идарә јарада билмәмишдиләр. Һазырда ингилаб баш вермиш өлкәләрдә үсул-идарә гурулмалыдыр. Мөһкәм ганунлар јарадылмалыдыр. Бу да мүһүм мәсәләләрдән биридир.
Мүһүм мәсәләләрдән бири дә халгын дәстәјини һифз етмәкдир. Халгдан ајрылмаг олмаз. Халгын ҝөзләнтиси, еһтијаҹлары вар. Әсл игтидар да халгдадыр. Инсанлар бир араја ҝәләндә, һәмфикир оланда, рәһбәрләрин архасында дајананда АБШ ја ондан да бөјүк гүввәләр аҹиздир вә һеч бир иш ҝөрә билмәзләр. Халгы горумаг лазымдыр. Бу сизин баҹардығыныз бир ишдир. Бу, зијалыларын, мүтәфәккирләрин, јазычыларын, дин алимләринин мәсулијјәтидир. Чијниндә ағыр вәзифә олан дин алимләри бу ишдә даһа тәсирлидирләр. Нә истәдикләрини, һансы јолу тутдугларыны, һансы мөвгедә олдугларыны халга чатдырсынлар. Манеәләри ҝөстәрсин
