Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән Азәрбајҹанда әлијевләр режимин башчысы Илһам Әлијев 2014-ҹү илдән вәтәндашлара вериләҹәк јени шәхсијјәт вәсигәси илә бағлы фәрман имзалады.
Јени вәсигәләрдә биометрик мәлуматлар – идентификасија едилмиш вә ја идентификасија олунан физики шәхсин физиоложи хүсусијјәтләрини характеризә едән, ону бирмәналы вә ја диҝәр мәлуматларла узлашдырараг идентификасија етмәјә имкан верән, мүвафиг стандартлар тәтбиг олунан вә мадди дашыјыҹыда әкс етдирилән фәрди мәлуматлар јерләшдириләҹәк. Вәсигәнин үз тәрәфинин сол һиссәсиндә исә вәсигә саһибинин 26 мм х 35 мм өлчүдә фотошәкли вурулаҹаг.
Мәлум олдуғу кими, хејли вахтдыр Азәрбајҹанда башыачыг шәкил чәкдирмәк истәмәјән һиҹаблы ханымларын шәхсијјәт вәсигәси вә вәтәндашлыг паспорту алмасында проблемләр јашаныр. Дахили Ишләр Назирлији бу сәнәдләрә башыөртүлү шәкил вурулмасына иҹазә вермир, она ҝөрә дә бир сыра һиҹаблы ханым шәхсијјәт вәсигәси вә вәтәндашлыг паспорту ала билмир.
Ҝөрәсән, јени шәхсијјәт вәсигәсинә ханымларын башыөртүлү шәклинин вурулмасына иҹазә вериләҹәкми?
Диншүнас Фәрид Абдулла һесаб едир ки, шәхсијјәт вәсигәси вә вәтәндашлыг паспортуна ханымларын һиҹаблы шәклинин вурулмасына гојулан гадаға јерсиздир вә бу проблеми һеч олмаса јени шәхсијјәт вәсигәси вериләндә һәлл етмәк, гадағаны арадан галдырмаг ваҹибдир. Әҝәр һансыса гадын нигабла шәкил чәкдирмәк истәсә, онда гадағаны баша дүшмәк олар. Лакин һиҹабда гадынларын үзләри ҝөрүнүр, сәнәд үчүн әсас тәләб дә үзүн ачыг ҝөрүнмәсидир”.
Фәрид Абдулла гејд едиб ки, узун илләрдир ханымлара шәхсијјәт вәсигәси вә паспорт үчүн һиҹабда шәкил чәкдирмәјә иҹазә верилмәси үчүн мүбаризә апарылыр: “Бу мүҹадилә давам едир. Үмидварам ки, проблем динҹ шәкилдә һәлл олунар вә 2014-ҹү илә гәдәр чәкмәз”.
Үмид Партијасынын сәдри, Милли Мәҹлисин инсан һүгуглары комитәсинин үзвү Игбал Ағазадә исә һесаб едир ки, февралын 9-да имзаланмыш фәрман проблемин һәллинә көмәк етмәјәҹәк, һиҹаблы ханымлар јенә проблем гаршысында галаҹаглар: “Нәдәнсә һүгуг мүһафизә органлары, үмумијјәтлә һөкумәт шәхсијјәт вәсигәсинин верилмәсиндә һиҹаблы гадынларла бағлы мәсәләдә агрессивлик нүмајиш етдирир. Амма иш ондадыр ки, инсанлары буна, јәни ханымлары һиҹабсыз шәкил шәкдирмәјә мәҹбур етмәк олмаз. Азәрбајҹан ганунвериҹилијиндә бунунла бағлы һеч бир конкрет маддә, мүддәа јохдур, һеч бир гануни гадаға гојулмур. Демәли, мәсәлә вәтәндашын хејринә төвсиф олунмалыдыр.
Чох тәәссүф ки, буну кимсә нәзәрә алмыр вә һиҹаблы ханымларын шәхсијјәт вәсигәси, паспорт аланда башыөртүлү шәкил чәкдирмәсинә гадаға гојулур. Һиҹаб ҝејим формасыдыр. Бу, кишиләрин галстукла, јахуд галстуксуз шәкил чәкдирмәсинә охшајыр. Һесаб едирәм ки, бу мәсәләдә һөкумәт ганунун тәләбләринә риајәт етмәлидир. Ганун исә буну гадаған етмир”.
Проблемин көкүндән данышан Игбал Ағазадә вурғулајыб ки, әсас дүјүн нөгтәси демократик ҹәмијјәтин олмамасыдыр: “Демократик ҹәмијјәтдә бу тип проблемләр олмур. Она ҝөрә дә бу ҹүр проблемләрин бирдәфәлик һәлли үчүн Азәрбајҹан демократикләшмәлидир”.
Гондарма Гафгаз Мүсәлманлары Идарәсинин (ГМИ) фәтва шөбәсинин мүдири сарај молласы Һаҹы Мирәзиз Сејидзадә дејиб: “Јени шәхсијјәт вәсигәләринин верилмәсинә һәлә 2 ил вар. Һесаб едирәм ки, бу мүддәт әрзиндә һиҹаблы ханымлар проблемин һәлл олунмасына ҝөрә президентә мүраҹиәт едәҹәкләр. Чүнки бизә дә бу барәдә чохлу мәктуб ҝәлир.
Сарај Молласы чәкинмәдән дејиб: “Әҝәр дөвләт мәсләһәт билсә, һиҹаблы шәкилләрә иҹазә вериләҹәк. Әҝәр вермәсә, ондан шәхсијјәт вәсигәсини һиҹабсыз шәкиллә алмаг лазым ҝәләҹәк. Мәним дә һәјат јолдашым, мәним дә гызым бу гајдалара риајәт едиб”.
Даһа сонра о дүнја ганунларыны Аллаһ Ганунларындан үстүн тутараг билдириб: “Бизим әсас принсипимиз јашадығымыз өлкәнин, онун дөвләтинин ганун вә гајдаларынын әлејһинә ҝетмәмәкдир. Садәҹә ҝөзләмәк лаызмдыр”.
ГМИ-нин, јахуд Газиләр Шурасынын президентә, һөкумәт рәһбәрлијинә мүргҹиәт етмәсинә ҝәлинҹә, Мирәзиз Сејидзадә белә бир тәклифин мүзакирә олунмадығыны дејиб: “Ҹамаатын бу гәдәр һај-күјү олмасајды, бәлкә дә бу разылашма ола биләрди”.
Сарај Молласы бир даһа әлијевләрин ганунсузлуғуну өрт-басдыр етмәкдән өтрү мөвҹуд игтидарын Дини зәминдә јаратдығы проблемләрин һаммысыны Иран Ислам Республикасынын бојнуна атараг деди: “Ејни заманда бу мәсәләләрә Иран да гарышды, Ајәтуллаһлар һөкм вермәјә башладылар”. Сонда Дини саһәдә һеч бир сәрһәдин олмадығыны данан Сарај Муздуру билдирди: “Бу исә башга дөвләтин дахили ишинә гарышмаг демәкдир. Бу сәбәбдән бәзи просесләр јарымчыг галды”.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
