Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: 'Хәзәр Дәнизинин Һүгуги Режими'елми иҹласы чәршәнбә ҝүнү сүбһ саат 9:30-да Тәбриз Азад Ислам Университетинин Һүгуг вә Сијаси Елмләр коллеҹиндәкечирилди.
Иҹласын башланғыҹында Аран Мәдәнијјәт вә Арашдырмалар Инситутунун мүдири Һәсән Гулу вә доктор Ҹәмшиди Рад иҹласын кечирилмә сәбәбләри барәдә ачыглама вердиләр вә Иранын 50 фаиз пајыны бу иҹласын ән мүһүм һәдәфи олдуғуну билдирдиләр.
Иҹласын давамында Тәбриз Азад Университетинин профессору Мүвәссәги Хәзәр дәнизининин тарихи барәдәки мәгаләсини иҹласа тәгдим етмәклә јанашы, бу дәнизә хас олан мәлуматлары ачыглады.
Доктор Мүвәссәги вурғулады: Иранын Хәзәр дәнизи саһилиндә узунлуғу 640 км-дир. Хәзәр дәнизи 1982-ҹи ил Конвенсијасына табе олмајыб вә онун шәраити Иран вә Русија арасындакы мүгавиләләрә табедир.Һазырда о океан сәвијјәсиндә тәгрибән 28 метр ашағыдыр.
Доктор Мүвәссәги 1921-ҹи илдә бағланан мүгавиләјә әсасән дәниздә Иранын һәрби ҝәмиләрин үзә билмәсинә ишарә едәрәк деди: "Дүнјанын илк ән бөјүк ҝөлү Мазандаран ҝөлүдүр вә ону дәниз адландырырлар. Бу ҝөл өз јүксәклијинә ҝөрә икинҹи јердә дајаныр вә ҝөлүн саһәси дүнјадакы бүтүн ҝөлләрин үмуми саһәсинин 44%-нә бәрабәрдир. Онун дәринлији шималдан ҹәнуба тәрәф артыр вә нефт еһтијатларына ҝөрә дүнјада үчүнҹү јердә дурур".
Доктор Мүвәссәги чыхышыынын давамында Ҹеневрә Конвенсијасына әсасән, Иранын Хәзәр дәнизиндә пајынын 50 фаиз олмасыны да вурғулады.
Бејнәлхалг үмуми вә конвенсија һүгуглары әсасәнда бағланмыш бејнәлхалг нүмунәләрә ҝөрә 2-3 саһил дөвләти арасындакы ҝөл вә ја бағлы дәниз статуслары саһил дөвләтләри арасында ики тәрәфли вә ја үчтәрәфли мүавиләләр васитәсилә тәјин олунур. Ән үмдә вә танынмыш принсип саһилјаны дөвләтләрин принсипләр әсасында разылыға ҝәлмәләридир. Мисал олараг Франса вә Исвечрә арасында јерләшән Ҹеневрә ҝөлүнү ҝөстәрмәк олар. 1816-ҹы илдә бағланмыш мүгавилә әсасында бөлүнмүш вә идарә олунур. Һәмчинин мүхтәлиф бејнәлхалг мүгавиләләр әсасында бөлүнмүш АБШ вә Канада арасында јерләшән 5 ҝөлүнү, 1920-ҹи илдә ССРИ вә Финландија арасында идарә олунан Ладука ҝөлүнү ҝөтүрмәк олар.
Бејнәлхалг һүгуг алимләринин әксәријјәти бу барәдә јекдилдирләр вә бејнәлхалг һүгугда бу нәзәр бирлији доктрина адланыр.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
