Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: Русијалы журналист, ентик мәдәнијјәт вә дин сијасәти үзрә експерт Максим Шевченко ачыгламасында АБШ-ын Јахын Шәрг вә Кичик Асијадакы ҝеосијаси мараглары һаггында фикриләрини бөлүшүб.
Ҝөрәсән һәгигәтән дә, Јахын Шәрг мүсәлманларынын азадлыға ҝедән јолу һәмвәтәнләрини вә дин гардашларыны өлдүрмәкдән кечир? Јахын Шәргдә баш верән һадисәләр нәдән гајнагланыр, даһа кимләри полковник Гәддафинин вә Ливија халгынын агибәти ҝөзләјир?
Ирана гаршы мүһарибә Гәрбин әразисиндә мүһарибә демәкдир
Мән Ирана һеч бир һәрби зәрбәләр ҝөрмүрәм. Һесаб едирәм ки, бу, Иранын али рәһбәрлијинин кобуд тәһдидидр. Мәгсәд исә Хобраган Мәҹлисини, Али рәһбәрини, Әһмәдинежады вә онун командасыны Рәфсәнҹани вә Һатәминин командасына дәјишдирмәјә мәҹбур етмәкдир.
Ирана гаршы мүһарибә елә бир башағрысыдыр ки, Гәрб бунунла гәтијјән әлләшмәк истәмир. Бу Сәддама гаршы мүһарибә дејил. Ирагда Сәддама нәһәнҝ дахили мүгавимәт мөвҹуд иди, ҝүҹлү дахили мүхалифәт вар иди. Әминәм ки, Ирана зәрбәләр ендирилсә, әлбәттә, 1980-ҹи илләрдә баш верәнләр тәкрарланаҹаг: о заман милјонларла ҝәнҹ имам Һүсејн (ә) јолунда шәһидлик арзу едирдиләр. Амма бу дәфә бүтүн бунлар Дәҹлә (Тигр) саһилләриндә дејил, Гәрбин әразисиндә баш верәҹәк. Бу исә Гәрбә гәтијјән лазым дејил. Шантаждан истифадә едәрәк Рәһбәри вә ја онун хәләфини (Рәһбәр артыг ҝәнҹ дејил) Әһмәдинежады дәстәкләјән групун һакимијјәтдән кәнарлашдырылмасы һагда гәрары вермәјә мәҹбур етмәк – бу мүһүм гәрардыр. Бундан өтрү Суријаја тәзјиг Ирана гаршы истифадә олунур. Әввәлҹә Суријанын дағыдылмасы вә "Һизбуллаһ"а бирбаша тәһдид. Нәзәрә алын ки, Ирана гаршы мүһарибә тәһлүкәси олсајды, "Һизбуллаһ"а гаршы һәрби әмәлијјатлар чохдан башлајарды. Лакин "Һизбуллаһ"а һүҹум һагда ешитмирик. Чүнки "Һизбуллаһ"а әл узатмаг Ирана мүһарибә елан етмәк демәкдир. Буна ҝөрә дә һазырда Суријада вәзијјәтин ҝәрҝинләшдирилмәси, Сурија дөвләтинин мәһви һәјата кечирилир. Суријада вәтәндаш мүһарибәсини аловландырмаг үчүн милјардларла доллар хәрҹләнир. Сурија Әрәб Республикасы әтрафында јалан вә бөһтанлар давам едир, информасија мүһарибәси апарылыр. Сурија реҝионда Иранын ән јахын мүттәфигидир. Тәбии ки, америкалылар һазырда Ирана гаршы мүһарибә башламаг үчүн јаратмаға чалышдыглары анти-Иран коалисијасында бирләшән сәудијјәли вә түркијәли тәрәфдашлары васитәси илә Әрәбистан јарымадасында, Әл-Ҹәзирәдә вә Кичик Асијада ваһид бирләшмиш ҹәбһә гурмаға чалышырлар. Амма һәләлик онлар буна наил ола билмирләр. Ирана гаршы һеч бир мүһарибә мүмкүн дејил. Бу, садәҹә шантаждыр, Иран да буна ҝетмәди. Бу јахынларда Москвада Ајәтуллаһ Һәмәдани илә ҝөрүшдүм. Онун мөвгеји ајдындыр, о, имам Хомејнинин мөвгејиндәдир. О, Иранын ҝөркәмли илаһијјатчыларындандыр, Әһмәдинежада вә барышмаз ингилаб партијасына хејир-дуа верәнләрдәндир.
О бәјан едиб ки, Америка шејтандыр, шејтанла һеч бир сөвдәләшмә ола билмәз, Иранын диҝәр мәсәләләр үзрә мөвгејини дә тәсдигләди. Мән ондан гәсдән сорушдум ки, Меһманпәрәстин "биз Ливија халгынын гәләбәсинә вә Гәддафинин деврилмәсинә шадыг" бәјанатыны неҹә анламалыјыг? О билдирди ки, бүтүн бунлар елә дә ајдын дејил вә һеч бир бәјанат олмајыб. Бунунла да, фактики олараг, Меһманпәрәстин мөвгеји илә разы олмадығыны билдирди. Бу сүбут едир ки, сөзүҝедән мәсәлә илә бағлы Иранын дахилиндә мүхтәлиф фикирләр мөвҹуддур.
Бәһрејндә, Јәмәндә вә Сәудијјә Әрәбистанында шиәләрин гәтлиамы
Бәһрејндә ган су јеринә ахыр, шиәләри амансызҹасына гәтлә јетирирләр. Тәбии ки, Гәрб бу мәсәләдә сусур. Амма орда вәзијјәт чох горхулудур. Ордан әлдә етдијим хәбәрләрә ҝөрә, Бәһрејндә әсл гәтлиам төрәдилир. Ејни агибәтлә Сәудијјә Әрәбистанынын ҹәнубунда полис режими шәраитиндә јашајан шиәләр үзләширләр. Там полис режимләриндә шиәләр Јахын Шәргин нефтлә ән зәнҝин бөлҝәләриндә мәскунлашыблар – Јәмәндә, Оманда.
Сурија бөһранында Түркијәнин мараглары
Президент сечкиләри әрәфәсиндә АБШ-ын диггәти Суријаја јөнәлдәҹәји еһтималы вар, өзү дә америкалылар "иланы Сејид Әһмәд әли илә тутмаға" чалышаҹаглар. Тәбии ки, америкалылар өзләри дөјүшмәјәҹәкләр, Сурија үзәринә Түркијәни "гысгырдаҹаглар". Түркијә јахында олдуғу һалда НАТО груплашмаларыны реҝиона ҹәлб етмәјә нә еһтијаҹ вар? Һәм дә Түркијә Суријаны ишғал етмәјә ҹан атыр, орда Анкарада асылы олан марионет режим јаратмаға чалышыр. Бундан башга, Түркијә реҝионун ән ҝүҹлү ордусуна маликдир. Нүвә силаһы истисна олмагла, Түркијә ордусу дөјүш габилијјәтинә ҝөрә Исраил ордусундан ҝери галмыр. Һазырда Обаманын сечкигабағы әсас мәгсәди Јахын Шәрг проблемини һәлл етмәкдир: орда тамамилә Американын ирадәсиндән асылы олан зәиф режимләр јерләшдирмәк. Америкалылар Кичик Асијаны вә Гафгазын бир һиссәсини Түркијәнин нәзарәтинә вермәк истәјирләр.
Русијанын Аврасија Иттифагы Американын Јахын Шәргинә гаршы
Мәсәлә бурасындадыр ки, Русија рәһбәрлији Аврасија Иттифагы глобал идејасы илә чыхыш етди вә бу Медведев тәрәфиндән дәстәкләниб. Билдијимиз кими, Медведев Аврасија Иттифагы һагда 2012-ҹи илин јанварындан гүввәјә минән сазиш имзалајыб. Бу, ирәли атылмыш бөјүк аддымдыр. Бу, Русијанын стратежи инкишафыны вә Рисијада сијаси марагларынын ҝәләҹәк онилликләрә мүәјјәнләшдирир. Белә бир еһтијатла сечкиләрә ҝетмәјин һеч бир горхусу јохду. Чүнки узун илләрдән сонра илк дәфәдир ки, Русијада сечкигабағы мөвзулар өлкәнин дахили дејил, хариҹи сијасәтидир. Аврасија Иттифагынын јарадылмасы гачылмаз олараг мүгавимәт доғуран амилдир, хүсусән дә америкалылар вә онларын постсовет мәканында олан нөкәрләри тәрәфиндән. Ејни заманда бу, бөјүк ҹәзбедиҹи потенсиал доғураҹаг.
Таҹикләрлә јаранмыш вәзијјәти мән Аврасија Иттифагынын јаранмасы идејасына манеә төрәтмәкдә мараглы олан гүввәләрин ҹәһди кими дәјәрләндирирәм. Бир чох инсанлар үчүн бу өнәмли вә бирләшдириҹи идејадыр. Буна ҝөрә дә Русија сијаси мүбаризәјә ачыг ҝөзлә, идејаларла вә мәгсәдләрлә чыхыр.
Америкалыларын Јахын Шәрг, Кичик Асија вә Ҹәнуби Гафгаз уғрунда мүбаризәси
Америкалылар Јахын Шәрг вә Кичик Асијанын хаммал еһтијатлары уғрунда тотал мүбаризә апарырлар. Онлар үчүн Әфганыстанда гурдаланмаг јох, мәһз бу мәсәлә стратежи ҹәһәтдән әһәмијјәтлидир. Мән Әфганыстанда дәфәләрлә олмушам вә бу өлкәни ҝөзәл таныјырам. Һәтта Ираг анламында белә, онлар орда һеч бир гәләбә газана билмәјәҹәкләр. Әфган ҹәмијјәти баш верәнләрә там фәргли реаксија верир.
Америкалыларын икинҹи вәзифәси Гарабағ мүнагишәсини торпаглары Азәрбајҹана гајтармамагла вә онларын Ермәнистана мәнсуб олдуғуну танымајараг, асылы вәзијјәтдә сахламагдыр. Гарабағ бүтүн Ҹәнубу Гафгазы мүмкүн мүһарибә оҹағы кими ҝәрҝинликдә сахлајыр.
Америкалыларын вәзифәси
