Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: АБШ дипломатларына аид мәхфи јазышмалары ачыгламагла дүнја дипломатијасында “зәлзәлә” еффекти јарадан “WикиЛеакс” сајты Азәрбајҹанла бағлы силсилә сәнәдләр јајдығы һагда мәлумат вермишдик. Мүхтәлиф илләри әһатә едән һәмин сәнәдләрдә АБШ-ын өлкәмиздәки сәфирләринин, дипломатик корпусун јүксәк вәзифәли әмәкдашларынын Вашингтона үнванладығы “мәхфи” вә “там мәхфи” шрифтли мәктубларда Азәрбајҹанда баш верән иҹтимаи сијаси просесләр, олајларын пәрдәархасы мәгамлары өз әксини тапыб.
АБШ-ын өлкәмиздә сәфири олмуш Рино Һарнишин “мәркәз”ә ҝөндәрдији 21 март 2006-ҹы ил тарихли мәхфи мәктубунда АБШ дөвләт катибинин Аврасија мәсәләләри үзрә мүавини Даниел Фридин Азәрбајҹана сәфәри, онун илһам Әлијевлә ҝөрүшү, апарылан данышыгларын ҝизли деталлары гејд олунур.
Һарниш мәктубунда јазыр: “илһам Әлијевин мартын 14-дә АБШ дөвләт катибинин Аврасија мәсәләләри үзрә мүавини Даниел Фридлә ҝөрүш заманы Азәрбајҹанын дахили вә хариҹи сијасәти мүзакирә олунуб. Ҝөрүш заманы Илһам Әлијев билдириб ки, Азәрбајҹан АБШ-ла әмәкдашлыгда мараглыдыр вә рәсми Бакынын Гәрбмејлли оријентасијасы гүввәдә галыр. илһам Әлијев мүзакирәләр заманы Ҝүрҹүстанда јашајан азәрбајҹанлыларын дурумундан нараһатлыг кечирдијини дә АБШ рәсмисинин диггәтинә чатдырыб”.
Әлијев Даниел Фридә һансы сөзү вериб?
Даниел Фридлә илһам Әлијевин ҝөрүшүндә Азәрбајҹанын дахили иҹтимаи-сијаси вәзијјәти, һөкумәтин атдығы аддымлар, ҝеридә галан парламент сечкиләри мүзакирә олунуб. Дахили сијасәт мәсәләләринин мүзакирәси заманы илһам Әлијев гејд едиб ки, енержи секторунун инкишафындан сонра өлкәјә дахил олан ҝәлирләрдән дүзҝүн истифадә олунмасы, јохсуллуг сәвијјәсинин азалдылмасы нәзәрдә тутулур. Даниел Фрид илһам Әлијевә сөјләјиб ки, Азәрбајҹанда демократија вә инсан һагларынын инкишафы гачылмаздыр. Бунунла јанашы һәбс олунан екс-назирләр Әли инсановла Фәрһад Әлијевин мәһкәмә просесинин шәффаф кечирилмәси ваҹибдир. илһам Әлијев дә өз нөвбәсиндә сөз вериб ки, кечмиш назирләрин мәһкәмә просеси шәффаф вә ачыг кечириләҹәк: “Азәрбајҹанын дахили сијасәтинин мүзакирәси заманы илһам Әлијев сөјләјиб ки, о, өтән ил кечирилән парламент сечкиләри нәтиҹәсиндә Мүсават партијасынын намизәдләринин бир нечә јер газанмасындан вә онларын парламентә ҝетмәк һагда гәрар вермәсиндән мәмнун галыб. Әлијев Фридин нәзәринә чатдырыб ки, о, иса Гәмбәрә гаршы шәхси антипатијасы олса да, Мүсават башганынын парламентә ҝетмәк һагда гәрары вермәсинә севинир. Екс-назирләр Фәрһад Әлијев вә Әли инсановун һәбсинә тохунан Әлијев әлавә едиб ки, нәјә ҝөрә Гәрб Фәрһад Әлијевин ишинә белә диггәт ајырыр. Һалбуки һәмин назирләр сијаси һакимијјәтин јох, һөкумәтин үзвләри олублар”.
“Азадлыг блоку”на дахил олан партијалардан 2005-ҹи ил сечкиләринә даир фәргли гәрар
“WikiLeaks”ын Азәрбајҹанла бағлы ачыгланмыш башга бир мәхфи јазышма исә 2005-ҹи илдә кечирилмиш парламент сечкиләриндән сонра “Азадлыг блоку”на дахил олан партијаларын сечкиләрлә бағлы мөвгеји, Мүсават партијасынын парламентә ҝетмәк, АХҸП вә АДП-нин исә парламентин ишинә гатылмамаг һагда гәрарларындан бәһс едир. Рино Һарниш 7 феврал 2006-ҹы ил тарихли мәхфи мәктубунда јазыр: “Февралын 5-дә Мүсават Партијасынын үзвләри топланты кечирәрәк нојабр сечкиләри заманы гәләбә газанмыш намизәдләрин парламентә ҝетмәси вә мајын 13-дә кечириләҹәк әлавә сечкиләрдә иштирак етмәк барәдә гәрар верди. Мүсават партијасы әлавә сечкиләрдә ирәли сүрәҹәк намизәдләрин адларыны ачыгламаса да, партијанын рәһбәрлијиндә тәмсил олунан Ариф Һаҹылы вә Рауф Арифоғлу тәкрар сечкиләрә гатылмаг истәкләрини ҝизләтмирдиләр. Мүсават партијасынын башганы иса Гәмбәр парламентә ҝетмәк вә әлавә сечкиләрә гатылмаг барәдә гәрарын парламентин леҝитим олмасына дәлаләт етмәдијини билдирәрәк бу аддымларын партија марагларына ујғун атылдығыны сөјләјиб”.
Дипломат Вашингтона үнванланан ҝизли телеграмында “Азадлыг блоку”на дахил олан диҝәр ики нүфузлу мүхалифәт партијасы Азәрбајҹан Халг Ҹәбһәси Партијасы (АХҸП) вә Азәрбајҹан Демократ Партијасынын (АДП) сечкиләрдә галиб ҝәлмиш намизәдләринин парламентә ҝетмәмәси һагда гәрар вердијини јазыр. Сәфир ону да әлавә едир ки, АХҸП-дән олан Ҹәмил Һәсәнли депутат мандаты газанса да, о, парламентә ҝедиб ҝетмәмәк барәдә конкрет гәрарыны ачыгламајыб: “Һәр ики партија рәһбәринин намизәд олдуглары даирәләрдә сечкиләрин нәтиҹәләри ләғв олунуб. АХҸП вә АДП-нин мајын 13-дә баш тутаҹаг әлавә сечкиләрдә иштирак етмәјәҹәји ҝүман олунур. Либерал Партијасынын лидери Лалә Шөвкәт парламентә мандат газанса да бундан имтина едәрәк, партијасынын әлавә сечкиләрә гатылмајаҹағыны бәјан едиб”.
Рино Һарниш мәктубунда “Азадлыг блоку”на дахил олан Мусават партијасынын парламентә ҝетмәк вә мајын 13-дә баш тутаҹаг әлавә сечкиләрә гатылмаг һагда гәрарынын ҝөзләнилмәз олмаса да, бу блокун дахилиндә ҝәрҝинлијә вә блокун тәнәззүлүнә јол ачаҹағынын истисна едилмәдијини јазыб: “АХҸП рәһбәрлији ачыг вә долајы шәкилдә партија үзвләринин мајын 13-дә кечириләҹәк әлавә сечкиләрә гатылмајаҹағы мөвгејини ортаја гојуб. АХҸП сәдринин мүавини Фуад Мустафајев февралын 2-дә бәјан едиб ки, ”Азадлыг блоку” фәалијјәтини давам етдирәҹәк. Мүсават партијасынын блокдан ҝетмәси истәнилән һалда блокун ҝүҹүнүн азалмасына јол ачаҹагдыр”.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
