Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: Сүлһ вә Демократија Институтунун директору, һүгуг мүдафиәчиси Лејла Јунусун Страсбург сәфәри баша чатыб. Һүгуг мүдафиәчиси Страсбургда Авропа Шурасынын инсане һаглары үзрә мүвәккили Томас Һаммерберглә ҝөрүшүб, еләҹәдә Авропа дөвләтләринин бир сыра һүгуг мүдафиәчиләри илә мүзакирәләр апарыб. Мәснасында гәрара алыныб ки, Авропанын һүгуг мүдафиәчиләри Азәрбајҹандакы вәзијјәт, еләҹәдә Лејла Јунусун офисинин дағыдылмасы илә бағлы кампанија һәјата кечирсин. Бүтүн бу мәсәләләрлә бағлы Лејла Јунусун өзү суалларымыза ҹаваб вериб.
- Лејла ханым, Страсбургдан гајытмысыныз. Азәрбајҹандакы вәзијјәтлә бағлы мүзакирәләр олдуму?
- Мән октјабрын 28-дә Страсбургда Авропа Шурасынын инсан һүгуглары комиссары Томас Һаммербергин офиси тәрәфиндән тәшкил едилән конфрансда иштирак етмишәм. Мөвзу Авропа Шурасына дахил олан өлкәләрдә инсан һүгуглары мүдафиәчиләринин вәзијјәтинә һәср олунмушду. Тәбирдә Франса, Италија, Полша, Сербија, Хорватија, Түркијә, Русија, еләҹә дә Ҹәнуби Гафгаз өлкәләриндән олан һүгуг мүдафиәчиләри иштирак едирди. Еләҹә дә АШ ПА-нын инсан һүгуглары үзрә ишләјән комитәләри, АТӘТ вә БМТ-нин Инсан Һаглары Комитәсинин вә бејнәлхалг тәшкилатларын нүмајәндәләри дә гатылмышды. Өлкәләрдә вәзијјәтин неҹә олмасы мүзакирәјә чыхарылмышды. Конфрансын сонунда бу нәтиҹәјә ҝәлинди ки, һүгуг мүдафиәчиләринин фәалијјәт ҝөстәрмәси үчүн ән чәтин вәзијјәт Азәрбајҹан вә Беларусдадыр. Беларус исә Авропа Шурасынын үзвү дејил. Анҹаг Азәрбајҹан тәшкилатын үзвүдүр. Дедиләр ки, әҝәр бу ҝүн Азәрбајҹанын Авропа Шурасына үзвлүјү мәсәләси галхсајды Беларус кими гәбул едилмәјәҹәкди. Чүнки Азәрбајҹанда вәзијјәт чох ағырдыр.
- Азәрбајҹанда һүгугу мүдафиәчиләри илә бағлы әсасән һансы мәгамлар диггәт мәркәзиндә олду?
- Илк өнҹә һүгуг мүдафиәчиси Видади Исҝәндәровун мәсәләси галдырылды, онун һәбсдә олдуғу вурғуланды. Сонра мәним офисимин дағыдылмасына даир видео кадрлар нүмајиш олунду. Һәтта Хорватија, Румуниј, Сербија вә Һерсоговинанын нүмајәндәләри дедиләр ки, Азәрбајҹанда вәзијјәтин белә олдуғуну билмирмишләр. Әлавә етдиләр ки, декабрын 10-да, Инсан Һүгуглары Ҝүнү өлкәләриндә нүмајиш кечирәҹәкләр. Һәмчинин өз һөкумәтләринә дә бу һагда јазаҹаглар. Сонра конфрансда Беларусда мәһкәмәси башлајан һүгуг мүдафиәчисинин мүдафиәси илә бағлы сәнәд имзаладыг. Һүгуг мүдафиәчиләри бәјан етдиләр ки, ики мәсәлә илә бағлы аксија тәшкил олунмалыдыр. Бунлардан бири Лејла Јунусун евинин дағыдылмасы илә бағлы олмалыдыр. Чүнки Азәрбајҹан һөкумәти бу барәдә јалан информасијалар верир. Икинҹиси, бизим башлатдығымыз “Авровизија” илә бағлы кампанијаја һүгуг мүдафиәчиләринин дәстәк вермәсиндән ибарәтдир.
- Мараглыдыр, евинизин сөкүлмәси неҹә гаршыланды?
- Дәһшәт. Италијадан олан һүгуг мүдафиәчиси ҝәлиб мәни өпдү вә деди ки, белә бир шеји һеч ағлына ҝәтирмәзди. Хорватијадан олан һүгуг мүдафиәчиси исә деди ки, онларда белә шејләр мүһарибә заманы олуб. Сонра бу мәсәләјә бирдәфәлик сон гојулуб. Парламент Ассамблејасынын нүмајәндәси исә евин сөкүлмәси барәдә Азәрбајҹан һөкумәтинин онлара вердији ҹавабы ачыглады. Бу заман конфранс иштиракчылары тәәҹҹүблү вәзијјәтә дүшдү. Нүмајәндә билдирди ки, евин сөкүлмәси илә бағлы һөкумәтә 3 дәфә мәктуб ҝөндәрибләр. Нәһајәт 3-ҹү мәктуба һөкумәт ҹаваб вериб. Ҹаваб јазыблар ки, Лејла Јунус тамамилә јалан дејир, Бакынын Баш Планы вар вә ишләјир. Ҝуја мәнә офис верилиб, әмлакымы дашымаг үчүн 3 пулсуз автомобил верили. Мәним нүмајиш етдирдијим видео касетдә исә евин сөкүлмәси заманы әмлакымын орада олдуғу ҝөрүнүрдү. Һөкумәтин вердији ҹавабда үчүнҹү јалан ондан ибарәтдир ки, ҝуја мәнә пул тәклиф едибләр, амма мән үч гат артығыны истәмишәм. Һүгуг мүдафиәчиләри кампанија апараҹаглар. Кампанијанын биринҹи мәрһәләсиндә Норвеч, Полша, Алманија, АБШ мәтбуатында бу һагда јазылар јазылыб. Инди икинҹи кампанија башлајаҹаг.
- “Азад мусиги гејри азад өлкәдә” кампанијасы илә бағлы һансы јенилик вар?
- Мән орада бәјан етдим ки, Азәрбајҹанда “Авровизија” маһыны мүсабигәси илә бағлы инсанларын евләрини сөкүрләр. Хүсуси илә Бајраг Мејданы дејилән әразидә. Суал етдим ки, белә бир өлкәдә маһыны мүсабигәси неҹә кечириләҹәк, бу һагда нә дүшүнүрсүнүз? Онлар да дедиләр ки, өз өлкәләриндә “Авровизија” илә марагланан бәзи тәшкилатлар вар. Онларла әлагә сахлајыб һәрә өз өлкәсиндә кампанија кечирәҹәк. Бу бөјүк ишдир вә биз аддым-аддым ону һәјата кечиририк. Инди бизим комитә әлимиздә олан материаллары онлара ҝөндәрәҹәк. Онлар да бундан јарарланаҹаг.
- Страсбургда сијаси мәһбуслар үзрә мәрузәчи Кристофер Штрассерлә ҝөрүшдүнүзмү?
- Мән Страсбургда оларкән ҹәнаб Штрассер Берлиндә иди. О, мәни нојабрын 16-да Парисә дәвәт едиб. Чүнки комитәнин топлантысы олаҹаг. Һәм дә сијаси мәһбус сијаһымызы онлара ҝөндәрмәји хаһиш едирләр. Мән сијаһымызы Ејнулла Фәтуллајевә, Рәсул Ҹәфәрова, Анар Мәммәдлијә вә диҝәрләринә ҝөндәрмишәм. Анҹаг мәним вахтым јохдур ки, нојабрын 16-да Парисә ҝедим. Чүнки бу ајын орталарында Брүсселә ҝедәҹәјәм, орада мараглы тәдбир олаҹаг. Мән ора үчүн һесабат јазмалыјам. Брүсселдәки, тәдбирдә әсасән Авропа Бирлијинин гејри һөкумәт тәшкилатлары, Шәр Тәрәфдашлығы програмыны имзалајан өлкәләр, еләҹәдә ингилаб баш верән әрәб дөвләтләри иштирак едәҹәк. Орада мөвзу вәтәндаш ҹәмијјәти илә һөкумәт арасында диалогун мүмкүнлүјүдүр.
- Сијаһынызда нечә сијаси мәһбус вар?
- Өлкәмиздә јетмишә јахын сијаси мәһбус вар.
- Сизин сијаһыда јетмишә јахындыр, Новелла Ҹәфәроғлунун сијаһысында отуза јахын, диҝәр һүгуг мүдафиәчиләринин сијаһысы фәрглидир. Штрассер исә Азәрбајҹанда јүз сијаси мәһбусун олдуғуну бәјан едиб. Бу фәргләр неҹә јараныб?
- Өнҹә ону дејим ки, Азәрбајҹанда һәр заман ән чох сијаси мәһбус бизим сијаһымызда олуб.
- Бәс Штрассер бу рәгәми һарадан ҝөтүрүб?
- Демәли биринҹи сијаһыны мән мәрузәчијә ҝөндәрәндә сијаһымызда 80 нәфәрин ады вар иди. 20 нәфәр исә јени һәбс едиләнләр гејд олунмушду. Бу да, елә јүз нәфәр едир. Инди Ејнулла Фәтуллајев вә диҝәрләри дә бу истигамәтдә ишләјиб. Дејирләр ки, кимләрсә һәбсдән чыхыб. Јәни мән Штрассерә әввәл көһнә сијаһыны ҝөндәрмишәм, сонрада јени һәбс едилән 20 нәфәрин адыны. Сонрадан бу сијаһыны ушаглар ишләјиб 80 нәфәр едибләр. Демәк истәјирәм ки, Штрассерин өзүндә бүтүн сәнәдләр вар.
- Белә чыхыр ки, сизин сијаһынызла Ејнулла Фәтуллајевин, еләҹә дә ҝәнҹ һүгуг мүдафиәчиләринин сијаһысы ејнидир?
- Бәли, мән онлара сијаһы ҝөндәрдим вә онлар да бу истигамәтдә ишләјибләр. Ән мараглысы будур ки, Азәрбајҹана ҝәлмәк үчүн Штрассерә јенә дә виза вермәдиләр.
- Штрассердә бәјан едир ки, Авропа Шурасы Азәрбајҹана санксијалар тәтбиг етмәлидир ки, рәсми Бакы һансы тәшкилата үзв олдуғуну анласын. Азәрбајҹанла бағлы просесләр неҹә инкишаф едәҹәк? Санксијаларын тәтбиг едилмәси ҝөзләнилирми?
- Штрассер деди ки, она да пул тәклиф едибләр. Јәни бизим игтидарымыз мафија кими ишләјир. Бурада һамыны басыр, дөјүр вә һәбсә атыр. Сонрада хариҹдә чалышыр ки, һамыны пулла алсын. Артыг буну тәкҹә азәрбајҹанлылар дејил, Авропа Шурасы Парламент Ассамблејасынын нүмајәндәләри дә гејд едирләр. Мән јүз фаиз билирәм ки, сессијада Азәрбајҹана гаршы санксијаларын тәтбиг едилмәси сәсә гојулаҹаг. Артыг белә бир фикир вар вә бу һагда Страсбургда да ешитдим. Анҹаг сәсвермәнин неҹә ҝедәҹәји, нә илә нәтиҹәләнәҹәји, бунларын нә гәдәр пул хәрҹләјәҹәјини дејә билмәрәм.
- Бизим игтидар Штрассерә пул тәклифи едиб?
- Бәли.
- Буну сизә Штрассер дејиб?
- Јох. Мәтбуатда да бу информасија вар иди. Мән конкрет ону дејә биләрәм ки, Штрассер тәрәфиндән сијаси мәһбусларла бағлы ортаја ҹидди бир һесабат гојулаҹаг. Артыг Һаммерберг тәрәфдән дә, белә бир һесабат ачыгланыб. Нәтиҹәдә Азәрбајҹана санксијаларын тәтбиги тәләб едиләҹәк. Амма сәсвермәнин нәтиҹәсини индидән дејә билмәрәм.
Немәт ҺҮСЕЈНЛИ
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
