Һагг Јолу Елм вә Мәдәнијјәт Институтунун елми шурасында Азәрбајҹан Республикасында дини кәсимин ҹидди етиразына сәбәб олмуш сон дини фәалијјәтләрлә бағлы лајиһәләр мүзакирә едилиб. Иҹласда мүмкүн дәјишикләри әкс етдирән материаллар диггәтлә мүталиә едилиб. Дөвләтә бағлы мәтбуат органларында верилән мәлумата ҝөрә:
Азәрбајҹанын Инзибати Хәталар Мәҹәлләсинә дәјишикликләр едиләҹәк (АПА).
Дини фәалијјәтлә бағлы олаҹаг дәјишикликләр лајиһәси бу ҝүн Милли Мәҹлисин Һүгуг сијасәти вә дөвләт гуруҹулуғу вә Инсан һаглары комитәләринин бирҝә иҹласында мүзакирә едиләрәк парламентин пленар сессијасына төвсијә олунуб.
Инзибати Хәталар Мәҹәлләсинин 300-ҹү маддәсинә едилмиш дәјишикликлә дини етигад һаггында ганунвериҹилијин позулмасы һесаб олунан фәалијјәтләр мүәјјәнләшдирилиб. Белә ки, дәјишиклик гүввәјә миндикдән сонра мүвафиг иҹра һакимијјәти органы илә разылашдырылмадан вәтәндашларын дини тәһсил мүәссисәләриндә тәһсил алмаг үчүн хариҹә ҝөндәрилмәси, дин хадимләринин мүбадиләси, Ислам дининә аид ајин вә мәрасимләрин Азәрбајҹандан кәнарда дини тәһсил алмыш вәтәндашлар тәрәфиндән һәјата кечирилмәси, ганунла мүәјјән олунмуш гајдада сатышына иҹазә верилән дини тәјинатлы әдәбијјатын, әшјаларын вә дини мәзмунлу башга мәлумат материалларынын мүвафиг иҹра һакимијјәти органынын разылығы илә јарадылан ихтисаслашдырылмыш сатыш мәнтәгәләриндән кәнарда сатылмасы, әҹнәбиләр вә вәтәндашлығы олмајан шәхсләр тәрәфиндән дини тәблиғатын апарылмасы дини ганунвериҹилијин позулмасы һесаб олунаҹаг.
Әҹнәбиләр вә вәтәндашлығы олмајан шәхсләр тәрәфиндән дини тәблиғатын апарылмасы ганунсуз олараг дини тәјинатлы әдәбијјаты, әшјалары вә дини мәзмунлу башга мәлумат материалларыны јајмагла (сатылмагла) төрәдилдикдә Ҹинајәт Мәҹәлләсинин мүвафиг маддәсинә әсасән ҹинајәт мәсулијјәтинә сәбәб олур.
ММ-ин Һүгуг сијасәти вә дөвләт гуруҹулуғу, Инсан һүгуглары комитәләринин иҹласында Ҹинајәт Мәҹәлләсинә бунунла бағлы әлавә вә дәјишикликләр мүзакирәјә чыхарылыб.
Ҹинајәт Мәҹәлләсинә тәклиф едилән әлавә вә дәјишиклијә ҝөрә, мүвафиг разылыг олмадан дини дәјинатлы әдәбијјат, әшјалар вә дини мәзмунлу материаллар истеһсал, идхал етмә, сатма вә јајмаја ҝөрә 167-2 маддәси әлавә олунуб. Һәмин маддәјә ҝөрә, 5000 манатдан 7000 манатадәк ҹәримә вә ја ики ил мүддәтинә азадлыгдан мәһруметмә ҹәзасы нәзәрдә тутулур. Ејни әмәлләрин тәкрар, габагҹадан әлбир олан бир груп шәхс тәрәфиндән вә ја вәзифәли шәхс тәрәфиндән төрәдилмәсинә ҝөрә 7000 манатдан 9000 манатадәк ҹәримә вә ја ики илдән беш иләдәк мүддәтинә азадлыгдан мәһруметмә ҹәзасы нәзәрдә тутулур.
Тәклиф олунан диҝәр дәјишиклијә ҝөрә, Ҹинајәт Мәҹәлләсинин 167-ҹи (дини ајинләри иҹра етмәјә мане олма) маддәсинин санксијасы ағырлашдырылараг нәзәрдә тутулан ҹәримәнин мәбләғи 100-500 манатдан 1000-2000 манатадәк артырылыб.
Ҹинајәт Мәҹәлләсинин 167-1.1, 167-1.2 (дини етигад етмәјә мәҹбур етмә) маддәсинин санксијасында нәзәрдә тутулан ҹәримәнин мәбләғи 500-1000 манатдан 3000-5000 манатадәк артырылаҹаг.
167-1.3-ҹү маддәнин санксијасында нәзәрдә тутулан 1000-2000 манатадәк ҹәримәнин мәбләғи 7000-9000 манатадәк артырылмасы тәклиф олунуб.
Иҹласда иштирак едән һүгугшүнаслар, илаһијјатчылар, тарихчиләр, елми ишчиләр галмагаллы лајиһәни “анти-дин тарихинин аналогсуз нүмунәси” адландырыблар. Шүбһәсиз, бу гәбилдән идеоложи-сијаси маһијјәтли сәнәдләр парламентдән кечсә белә мүвәггәти вә гејри-ишләкдир. Амма онун мүәллифләри тарих боју өз биографијасындакы гара ләкәдән пешман олуб.
Һагг Јолу ЕМИ-нин елми шурасында мүзакирәләрдән сонра лајиһә парламентдән кечәҹәји тәгдирдә атылаҹаг аддымлар мүзакирә едилиб. Гәрар чыхарылыб ки, “Исламда инсан һаглары вә динлә мүбаризә апаран режимләрин сону” адлы хүсуси бүрошүр чап едилсин вә 7 милјон тиражла – бәләкдәки сојдашымыз үчүн дә – чап едилиб үнванлара чатдырылсын. Бу бүрошүрдә диктатор режимләрин анти-дин сијасәти илә мүбаризә јолларынын елми аспектләри дә ишыгландырылаҹаг.
ҺаггЈолу
