Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: Гурани-Кәримдә бујурулдуғу кими, Аллаһ-Тәала јанында ән мүкәмммәл дин Ислам дини һесаб олунур.
Бу сәбәбдән дә динимизин ваҹиб бујурдуғу һәр бир әмәлин мәһз бизә фајдалы олдуғуну һәр бир шәхс анламалыдыр. Бу әмәлләрдән бири дә оруҹ тутмагдыр.
Һәр бир диндә оруҹ тутмаг, организми һәм физики, һәм мәнәви бахымдан тәмизләмәк әнәнәси вар. Исламда ил әрзиндә бир дәфә - Мүбарәк Рамазан ајында оруҹ тутмаг бујурулуб. Артыг 3 илдир ки, Рамазан јај фәслинә тәсадүф едир. Јајда оруҹ тутмаг хүсуси һазырлыг тәләб едир. Бунун үчүн оруҹ тутмаға һазырлашан инсанлар һәм физики, һәм дә руһи һазырлыг кечмәлидир.
“Аллаһ бу ајда инсанларын ҝүнаһларыны јандырар”
Илаһијјатчы журналист Ҹавид Ҹаббарлы ачыгламасында дејир ки, “оруҹ” әрәбҹәдән “чәкинмәк” кими тәрҹүмә олунур: “Јәни сүбһ намазындан шам намазына гәдәр инсанларын јемәкдән, су ичмәкдән, бәзи һиссләрдән чәкинмәси, оруҹ тутмасы ваҹиб билиниб. Бәс нә үчүн мәһз Рамазан ајында? Әрәбҹәдән тәрҹүмәдә “Рамазан” “јандырмаг” анламы верир. Рамазанын ән бөјүк фәзиләти ондан ибарәтдир ки, Аллаһ бу мүгәддәс ајда едилән дуалары гәбул едәр. Һәр бир мүсәлман исә өз дуаларында ҝүнаһ ишләриндән бағышланмаг, әфв олунмаг истәјини дилә ҝәтирәр.
Аллаһ бу ајда инсанларын ҝүнаһларыны јандырар. Јандырмағын фәлсәфәсинә фикир верәк. Мүалиҹәси мүмкүн олмајан, әлаҹсыз хәстәликләрә тутулмуш хәстәләр өләндә ону јандырарлар ки, тамам мәһв олсун. Јахуд елә микроблар, вируслар вар ки, ону мәһз јандырмаг јолу илә јох едирләр. Ҝүнаһларын да мәһз Рамазан ајында јандырылмасынын фәзиләти онларын тамамилә силинмәси анламыны верир”.
36 илдән бир
Һазырда дүнјада даһа чох үч тәгвим истифадә олунур: Милади, Һиҹри-Шәмси вә Һиҹри-Гәмәри. Милади вә Һиҹри-Шәмси тәгвимләриндә ил 365 ҝүн чәкир, Һиҹри-Гәмәри тәгвиминә ҝөрә, 355 ҝүн. Һиҹри-Гәмәри тәгвими 12 ајдыр. Тәгвим или әрзиндә 6 ај 29 ҝүн, 6 ај исә 30 ҝүн һесабланыр. Милади ајларында ҝүнләр стандарт олса да (мисал үчүн, јанвар 31 ҝүн, март 31 ҝүн, апрел 30 ҝүн тәшкил едир вә бунлар дәјишмәз галыр, тәкҹә феврал ајы һәр 4 илдән бир 29 ҝүндән ибарәт олур), Һиҹри-Гәмәри тарихиндә ајларын 29, јахуд 30 ҝүн олмасы Јерин күрәсинин тәбии пејки олан Ајын ҝөрүнмәси вә итмәси илә һесабланыр. Вә бу һесаблама ријази һесаблаба илә дејил мәһз ајән ҝөрүнмәси вә вә батмасы илә һесабланыр.
Ҹавид Ҹаббарлы дејир ки, бу һесабламалары нәзәрә алдыгда бир-ики ҝүн фәрги илә Рамазан ајы Милади тәгвиминин ејни ҝүнләринә тәсадүф едир: “Јәни 36 ил әввәл оруҹлуг август ајынын илк ҝүнләриндән башлајыб. Јахуд дүз 36 ил сонра оруҹлуг август ајынын илк ҝүнләриндән башлајаҹаг”.
Јај оруҹунун мәсләһәти
Јај ајларында оруҹ тутмаг үчүн нә етмәк лазымдыр? Интернет ресурсларындан ҝөрүнүр ки, хүсусилә бу ил Рамазан ајы јај фәслинә тәсадүф етдијинә ҝөрә организми әввәлҹәдән һазырламаг лазымдыр. Әкс һалда организм мүәјјән проблемләр јашаја биләр.
Мүтәхәссисләр нәји мәсләһәт ҝөрүр?
Һәр ҝүн 8 стәкан су ичмәјә ҹәһд етмәк лазымдыр. Әҝәр су ичмәјә һәвәс јохдурса, диҝәр јоллара әл атмаг олар. Бунун үчүн 1 литр сују бардаға төкүб ичинә тәзә мејвә (чијәләк, алма, лимон дилими, нанә јарпағы) атмаг олар. Су бардағыны ҝөз өнүнә гојуб ондан јери ҝәлдикҹә истифадә етмәк лазымдыр. Бу адәти оруҹлуг заманы, ифтардан сонра да давам етдирмәкдә чәтинлик чәкмәјәҹәксиниз. Бунунла да һәм исти ҝүн әрзиндә организмин итирдији маје бәрпа олунаҹаг, һәм дә сабаһкы ҝүнә һазыр олаҹагсыныз.
Һәр ҝүн сәһәр јемәји јемәк ваҹибдир. Сәһәр јемәјиндә сүфрәјә аз јағлы пендир, јарыбишмиш јумурта, помидор, бибәр гојмаг лазымдыр. Оруҹлуға бир һәфтә галмыш буна адәт еләсәз, Рамазан ајы бојунҹа имсага галхмаға чәтинлик чәкмәјәҹәксиниз.
Оруҹлуға башламаздан бир гәдәр әввәл шам јемәкләрини хәфифләтмәк лазымдыр. Даһа чох сулу јемәкләрә һәвәс ҝөстәрилмәли, гатыг, кефир, ајран кими ағарты мәһсулларындан истифадә олунмалыдыр. Бу, оруҹлуг заманы шәхсин ифтарда ағыр јемәкләрдән гачмасына јардым ҝөстәрәҹәк.
Индидән јатмаздан 3 саат әввәл јемәк-ичмәји дајандырмаг лазымдыр. Бу адәт оруҹлу икән раһат мәдә илә ибадәти давам етдирмәјә јардымчы олаҹаг.
Чајы, гәһвәни азалтмаг лазымдыр. Чүнки чај вә гәһвә организмдән даһа чох мајенин чыхмасына сәбәб олур. Јаз ајларында, хүсусилә вүҹудун даһа чох суја еһтијаҹы олдуғу үчүн чај вә гәһвәдән узаг дурмаға чалышмаг лазымдыр. Онда Рамазан ајында да хејли раһат олаҹагсыныз.
Исти јај ҝүнләри олмасына бахмајараг һәр ҝүн ән азы 45-60 дәгигә пијада ҝәзмәк лазымдыр. Бунунла организм мөһкәмләнмиш, даһа дөзүмлү олур. Рамазан ајында да пијада ҝәзмәк адәтини унутмаг олмаз. Ифтардан 2 саат сонра јарым саатлыг ҝәзинти организмдә маддәләр мүбадиләсинин нормаллашмасына көмәк едәҹәк.
Јај оруҹунун савабы
Илаһијјатчы Јашар Гурбанов ачыгламасында билдириб ки, јај ајларында хүсусилә рајонда јашајан инанҹлылара оруҹ тутмаг даһа чәтин ҝәлир: “Чүнки онлар тарлада, зәмидә ишләјирләр. Чохлу сајда суаллар дахил олур к
