Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: Јениҹә јарадылмыш Ҝүрҹүстан Мүсәлманлары Идарәси ијунун 12-дә баш мүфти, шејх вә имам сечиб. Баш мүфти постуну Ҹамал Паксадзе, баш шејх постуну Вагиф Әкбәров, баш имам постуну Јасир Әлијев тутуб. Ијунун 14-дә баш шејх Вагиф Әкбәров “Медиа форум” сајтынын суалларыны ҹавабландырыб.
- Ҝүрҹүстан Мүсәлманлары Идарәсини јаратмагда мәгсәд нәдир?
- Ҝүрҹүстанда мүсәлманлар тәк азәрбајҹанлылардан ибарәт дејил. Бурада ислам дининә етигад едән аҹарлар, чеченләр, ләзҝиләр дә чохдур. Мүхтәлиф милләтләрдән ибарәт мүсәлманларын Ҝүрҹүстанда дини шурасынын јарадылмасына гәрар верилди. Һәмин шурада мәсҹидләрин ахундлары вә имамлары топлашды, мүсәлманларын өз дини идарәсинин вә бир шејхинин олмасы гәрарына ҝәлинди. Шуранын топлантысына мәнимлә јанашы даһа бир нечә дин хадиминин намизәдлији верилмишди. Сәсвермә јолу илә шејх сечилдим. Өзүм барәдә мәлумат верим ки, Тифлисдә анадан олмушам вә 15 илдир бу шәһәрдәки “Ҹүмә” мәсҹидиндә дин хадими олараг фәалијјәт ҝөстәрирәм.
Ҝүрҹүстан мүсәлманларынын чох проблеми вар. Бу проблемләрин һәлл олунмасы үчүн идарәнин јарадылмасы ваҹиб иди. Индијә гәдәр бурадакы мүсәлманларын һәтта кичиҹик проблеми ортаја чыханда мүхтәлиф фикирләр јаранырды. Бәзиләри проблемин һәлли үчүн Азәрбајҹана, Ирана, јахуд Түркијәјә мүраҹиәт етмәјин ваҹиблијини дејирди. Нәтиҹәдә исә һеч бир проблем һәлл олунмурду. Ејни заманда Гафгаз Мүсәлманлары Идарәсинә јол тапмаг чәтинләшмишди. Она ҝөрә дә биз азәрбајҹанлылар өз идарәмизи јаратмаг вә проблемләрә јијә дураҹаг бир шәхси сечмәк гәрарына ҝәлдик. Марнеулидән депутат Азәр Сүлејманов, Ҝүрҹүстан омбудсманынын Квемо-Картли бөлҝәси үзрә нүмајәндәси, һәмчинин кәнд тәсәррүфаты назиринин мүшавири Емил Оҹаггулијев, Квемо-Картли реҝионунун губернатор мүавини Һүсејн Јусубов бу идарәнин тәсисчиләри олдулар. Сонра исә бизи бир араја топлајараг идарә рәһбәрлијини сечмәли, проблемләри бирликдә һәлл етмәли олдуғумузу дедиләр. Бу фикрә Ҝүрҹүстанда јашајан азәрбајҹанлылар, үмумән мүсәлманлар артыг 10-15 илдән чохдур ҝәлибләр.
Проблемләрә даир елементар мисал чәкмәк истәјирәм. Мүсәлман мәсҹидә ҝәлиб сујун олмадығыны, намаз гылмаға, ибадәт етмәјә шәраитин олмадығыны ҝөрүрсә, шикајәт етмәјә, проблеми јолуна гојмаға аидијјәти гурум ахтарыр. Ҝүрҹүстанда 300-ә јахын мәсҹид вар, амма мәсҹидләрә јијә чыхан јохдур. Мүсәлманлар шикајәт етдикдә мүхтәлиф гурумлар ја өһдәликләриндән јајыныр, ја да мәсәләни бири диҝәринә јөнәлдир. Мәсҹидләрин елементар сосиал проблемләри илә мәшғул олаҹаг гурум олмадығы үчүн белә бир идарә јаратмаг гәрарына ҝәлдик вә инди өзүмүзә ҝүн ағламаға чалышырыг. Өз рәһбәримизин, шејхимизин олмасы вә онларын дин хадимләрини бир араја топлајараг мүвафиг гәрарлар, тәшәббүсләр ҝөстәрмәси проблемләрин һәллинә көмәк едәҹәк. Илк нөвбәдә мәсҹидләримизи дөвләт гејдијјатындан кечирмәк истәјирик. Гануни ибадәт оҹаглары кими өз һүгугларымыздан јарарланараг проблемләримизи һәлл етмәјә чалышаҹағыг.
- Ҝүрҹүстан Мүсәлманлары Идарәсинин мүфтиси, шејхи, имамы сечилиб. Бу гурумла бағлы диҝәр һансы тәшкилатланма ишләри апарылаҹаг?
- Мән дүнјанын 16-дан чох бејнәлхалг тәшкилатынын үзвүјәм. Мәсәлән, АТӘТ јанында милли азлыглара гаршы ајры-сечкиликлә бағлы комитәнин үзвүјәм. Бунунла јанашы Ҝүрҹүстан Дини Шурасы рәһбәринин мүавинијәм вә даһа бир нечә Авропа тәшкилаты илә әмәкдашлыг едирәм. Индијә гәдәр Ҝүрҹүстанда јашајан, мүхтәлиф вәзифәләрдә чалышан дин хадимләри топлашыб проблемләри мүзакирә етсәләр дә, статусумуз олмадығы үчүн проблемләрин һәлли истигамәтиндә конкрет аддымлар ата билмәмишик. Инди исә артыг ишимизи бир идарә олараг тәшкилатландыраҹағыг.
- Ҝүрҹүстанда азәрбајҹанлыларын вә диҝәр мүсәлманларын идарәјә мүнасибәти неҹәдир?
- Үч ҝүндүр ки, идарә барәдә ачыгламалар иҹтимаијјәтә јајылмаға башлајыб, артыг Ҝүрҹүстанда кәнд галмајыб ки, орада јашајан мүсәлман дин хадими, ағсаггал, мүәллим зәнҝ вуруб әлагә сахламасын, бизи тәбрик еләмәсин. Ҝүрҹүстанда даһа чох азәрбајҹанлыларын јашадығы Квемо-Картли вә Шида-Картли реҝионларында өлкә үзрә белә бир идарәнин јаранмасына чох бөјүк мараг ҝөстәрдиләр, һәтта мүфти, шејх, имам сечкиләриндә хејли дин хадими иштирак етди. Демократик јолла сечки кечирилди.
- Ҝүрҹүстанда белә бир гурумун јарадылмасына өлкә рәһбәрлијинин реаксијасы неҹә олду?
- Мән тифлислијәм, бабаларым да бурада јашајыб. Бизим менталитетимиз Ҝүрҹүстан менталитетидир, бурада толерантлыг даһа чох мүшаһидә олунур. Буну хүсуси гејд етмәк лазымдыр. Бурада католик, јәһуди, буддист, мүсәлман вә башга инанҹ саһибләри та гәдимдән өз ибадәт евләри, ибадәт оҹаглары илә кичик әразидә, лакин чох сых шәраитдә, раһат фәалијјәт ҝөстәрибләр. Ҝүрҹүстан, Тифлис әразиҹә чох да бөјүк дејил, һәтта јан-јана һәјәтдә ајры-ајры динләрә аид ибадәт евләри олуб, амма чох меһрибан доланыблар. “Ҹүмә” мәсҹидиндә 15 иллик фәалијјәтимдә шаһиди олмамышам ки, һәр һансы сијасәтчи, јахуд һәр һансы башга динин хадими бизим дахили проблемләримизә мүдахилә етсин.
Садәҹә, бизим сосиал проблемләримизи һәлл етмәк үчүн һүгуги проблемләримизин һәлли зәрури иди. Чүнки һәр бир мәсҹид дөвләт рејестриндән кечмәлидир ки, дөвләт органлары һәмин проблемләрә мүдахилә едә билсин. Биз идарә олараг мәсҹидләрин дөвләт гејдијјатына алынмасына наил олаҹағыг, даһа сонра аидијјәти дөвләт структурлары илә әмәкдашлыг едәрәк проблемләри һәлл етмәји планлашдырырыг. Биз тәклиф едәҹәјик ки, дөвләт бизим дә проблемләримизлә мараглансын. Амма јенә дә өз проблемләримизи, мәсәләләримизи өзүмүз һәлл едәҹәјик. Һөкумәтин, јахуд президентин бизим ишимизә мүдахиләсиндән, президентин, башга дөвләт хадиминин бизә ҝөстәриш вермәсиндән сөһбәт ҝедә билмәз.
