Халг инглиаблары чохиллик әрәб деспотларыны тарихин архивинә ҝөндәрир. Халга ган уддуран диктаторлар индии гәзәбләнмиш күтләдән аман истәјир, бири пул кисәсинин ағзыны ачыб, диҝәри һакимијјәтдә галмајаҹағыны вәд едир, башгасы пулсуз әрзаг пајлајыр.
Инглибалар бир сәбәбдән доғур: јохсулуг, ишсизлик, сәфаләт, сәрвәтләрин әдаләтли бөлүшдүрүлмәмәси, ганунсузлуг!
Азәрбајҹанда инглаба зәмин јарадан бүтүн шәртләр вар.
Амма һәләки ҹәмијјәт наразылығыны тотал шәкилдә ифадә етмир.
Азәрбајҹанда тәһсил алан әрәбләр нә дүшүнүр? Гана чалханан өлкәләриндәки дурумла бурадакы вәзијјәтин мүгајисәсини апарырлармы?
Азәрбајҹан Дөвләт Нефт Академијасында (АДНА) тәһсил алан әҹнәбиләр чохдур. Онларын арасында әрәб әслилләр үстүнлүк тәшкил едир. Өјрәндик ки, баш верән һадисәләрлә әлагәдәр мисирли тәләбәләр Азәрбајҹаны тәрк едибләр.
Јәмәнли, Бакри Аһмед АДНА-нын Нефт-Механика факултәсинин маҝистрантыдыр. Дедијинә ҝөрә 2-ҹи курсда охујур. Мәгсәдимиз барәдә она билдирдикдә чәкинмәдән разылашды вә суалларымыза әтрафлы ҹаваблар верди.
«АДНА-нын диплому илә Јәмәндә иш тапмаг асан дејил»
7 илдир ки, Бакыда јашајан 29 јашлы Аһмед Азәрбајҹан, рус, инҝилис дилләрини сәрбәст билир: “Азәрбајҹанда тәһсил алмағы һәмјерлиләрим мәсләһәт ҝөрдүләр. Онлар да АДНА-ны битирибләр. Сонрадан өјрәндим ки, АДНА-нын диплому илә Јәмәндә иш тапмаг елә дә асан дејилмиш. Иш тапсам да маашы чох ашағы олаҹаг. Амма, мән тәһисилимин сонуна гәдәр ҝедәҹәјәм. Ҝәләҹәјимә никбин јанашырам, чүнки, өзүмә инанырам”.
«Јәмәнлиләр азәрбајҹанлылардан һеч дә пис јашамыр»
Әрәб өлкәләриндә баш верән һадисәләрә ҝәлдикдә, Б.Аһмед Мисир, Тунис олајларынын Јәмәндә баш верәҹәјинә инанмадығыны сөјләди: “Кичик етираз аксијалары ола биләр, амма бу, үсјана ҝәтирмәјәҹәк».
Јәмәнли тәләбә Азәрбајҹанла өлкәсинин охшар вә фәргли ҹәһәтләрини белә садалады: “Охшар ҹәһәтләр одур ки, һәр ик өлкәдә нефт вә газ вар. Еләҹә дә, идарәетмә системи демәк олар ки ејнидир. Фәгрли тәрәф будур ки, бизим өлкәдә ханымларын демәк олар ки, һамысы һиҹаб тахыр вә буна мүнасибәт чох јахшыдыр. Јәмәндә инсанларын сосиал дуруму Азәрбајҹан вәтәндашларындан һеч дә пис дејил. Амма, Јәмәндә халг вәзијјәтлә барышмаг истәмир, кичик дә олса етиразлара башлајыб. Бизим өлкәдә әрзағын, палтарын гијмәтләри чох уҹуздур. Етираф едим ки, Азәрбајҹанда јашамагдан чох үзүлүрәм, вәтәнимә ҝетмәк истәјирәм. Јәмәндә 300 долларла јахшы јашамаг олар, Азәрбајҹанда исә 500 долларла чәтин доланмаг олур. Бурада чөрәк 30 гәпикдирсә, орада 10 гәпикдир. Бананын бурада килосу 3 манатдырса, орада 20 гәпикдир».
Б.Аһмед иддиа едир ки, инглиаблар Јәмәндә јох елә Азәрбајҹанда баш верә биләр: «Бизим өлкәмиздә һакимијјәтдән наразы адамлар сиздәкиндән чох аздыр”.
Јәмәнли тәләбә Мисирдән олан достлары илә интернетлә әлагә сахладығыны дејир: «Орада дурум чох аҹынаҹаглыдыр. Достларымын гајыдыб-гајытмајаҹаглары барәдә дәгиг сөз дејә билмәрәм. Әлбәтдә, чох истәрдим ки, Бакыја дөнүб өз тәһсилләрни давам етдирсинләр. Амма, онлары да анлајырам, аиләләрини тәһлүкә ичиндә гојуб бура ҝәлмәзләр... Онлар азадлыг истәјирләр, сәрбәст јашамаг истәјирләр, артыг узунмүддәтли һакимијјәт онлары гане етмир. Чүнки, ганунларын демократијаја ујғун олмасы вә иҹра едилмәси чох өнәмлидир”.
«Аиләмлә әлагә сахлајырам»
Сон ҝүнләр Јәмәндә етираз далғасынын баш галдырдығыны она хатырлатдыгда Б.Аһмед аиләси илә мүнтәзәм телефон әлагәси сахладығыны деди: «Орада елә дә бөјүк проблемләр јохдур. Биздә Тунисдәки, Мисирдәки кими тәһлүкә һәлә һисс олунмур. Мән әрәб өлкәләриндә баш верән һадисәләри вәтәндаш мүһарибәсинә бәнзәдирәм. Бурада јенә итирән халг олаҹаг. Ама, дуруб бир јердә дүшүнмәк ки, нә вахт диктатор ҝедәҹәк, бу да дүз олмазды. Һәр һалда бу етиразлар лазымдыр. Ким ҝәлир һакимијјәтә ҝәлсин, тәки инсанларын јашајыш һаггыны тапдаламасын”.
«Әрәбләр дахилән азаддырлар, демократија истәјирләр»
Јәмәнли тәләбә дејир ки, әрәбләр дахилән азаддырлар, демократија онлара јадд дејил: Нә олсун ки, Африка өлкәләридирләр?!. Әрәбләр барәсиндә фәргли дүшүнәнләр вар. Амма, мән дахилән азад инсанам, демократијанын тәрәфдарыјам. Мән таныдығым башга әрәбләрдә дә беләдир. Елә һадисәләр дә ҝөстәрир ки, әрәбләр дахилән азаддырлар, демократија истәјирләр».
Рамид ИБРАҺИМ
