Әһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Бејнәлхалг Хәбәр Аҝентлији- АБНА: “Financial Times” гәзети АБШ-ын Фарс көрфәзиндәки һәрби мөвҹудлуғунун ҝәләҹәјинә даир тәһлил дәрҹ едиб. Гәзет сон ајларда Иранын ракет вә пилотсуз учуш апаратлары илә һәјата кечирдији һүҹумларын АБШ-ын реҝиондакы ири вә сабит һәрби базаларынын зәифлијини үзә чыхардығыны јазыб.
Мәлумата ҝөрә, бу вәзијјәт Вашингтону һәмин базаларын бәрпасы вә ја һәрби гүввәләрин реҝионда јерләшдирилмәси моделинин дәјишдирилмәси илә бағлы гәрар вермәјә вадар едир.
“Financial Times” гејд едир ки, АБШ-ын Гәрби Асијадакы һәрби мөвҹудлуғу сон дөрд ониллик әрзиндә әсасән Фарс көрфәзи саһилиндә јерләшән өлкәләрдәки һәрби базалара сөјкәниб. Иранын АБШ-а мәхсус тәјјарә ангарларына, тәҹһизат хәтләринә, радар системләринә вә команда мәркәзләринә һүҹумлары исә бу һәрби моделин сәмәрәлилији илә бағлы ҹидди суаллар јарадыб.
Гәзетин јаздығына ҝөрә, бир сыра АБШ һәрби базаларынын Иран саһилләринә јахын јерләшмәси онлары гыса мәнзилли ракетләр вә пилотсуз учуш апаратлары гаршысында даһа һәссас вәзијјәтә салыр.
Мәгаләдә билдирилир ки, Пентагон гүввәләрин даһа сәпәләнмиш вә чевик шәкилдә јерләшдирилмәси моделинә кечмәјә чалышыр. Бу јанашмаја әсасән, һәрби гүввәләр вә гырыҹы тәјјарәләр ири базаларда ҹәмләшмәк әвәзинә даһа кичик вә мүвәггәти објектләрдә јерләшдирилә биләр.
“Financial Times”а данышан експертләрин фикринҹә, белә бир модел гаршы тәрәфин АБШ гүввәләринин јерини мүәјјәнләшдирмәсини вә онлары һәдәфә алмасыны чәтинләшдирә биләр.
Гәзет АБШ-ын Мүәссисә Арашдырмалары Институтунун һесабламаларына да истинад едиб. Һәмин һесабламалара әсасән, Гәрби Асијанын једди өлкәсиндә јерләшән 11 АБШ һәрби базасына дәјмиш зијанын бәрпасы тәхминән 5 милјард доллара баша ҝәлә биләр.
Һүҹумлар заманы АБШ гүввәләринин вә һәрби техникасынын бир һиссәси Исраил, Иорданија вә һәтта Һинд океанында јерләшән узаг Диего Гарсија адасына көчүрүлүб. Мәгсәд һәмин гүввәләри Иранын гыса мәнзилли ракет вә пилотсуз учуш апаратларынын зәрбә имканларындан узаглашдырмаг олуб.
“Financial Times” вурғулајыр ки, АБШ-ын Фарс көрфәзиндә һәрби мөвҹудлуғунун азалдылмасы јалныз һәрби мәсәлә дејил. Белә гәрарын Вашингтон вә онун әрәб мүттәфигләри үчүн ҹидди сијаси вә тәһлүкәсизлик нәтиҹәләри ола биләр.
АБШ бир тәрәфдән сабит һәрби базаларын һәссаслығы вә онларын бәрпасынын јүксәк хәрҹләри илә үзләшир, диҝәр тәрәфдән исә гошунларын азалдылмасынын реҝиондан ҝери чәкилмә вә ја мүттәфигләрин тәк бурахылмасы кими гијмәтләндирилмәсини истәмир.
Мәлумата ҝөрә, һазырда Сәудијјә краллығы, Бирләшмиш Әрәб Әмирликләри, Бәһрејн, Гәтәр вә Күвејтдә тәхминән 35 мин АБШ һәрбчиси ротасија әсасында хидмәт едир.
АБШ-ын бәзи кечмиш мүдафиә експертләри ҝәләҹәкдә бу рәгәмин 2003-ҹү илдә Ирага мүдахиләдән әввәлки дөврдән бәри ҝөрүнмәмиш сәвијјәјә гәдәр азала биләҹәјини истисна етмирләр.
Бу просес Вашингтонун Гәрби Асијадакы һәрби иштиракыны азалтмаг вә диггәтини даһа чох Сакит океан реҝионуна јөнәлтмәк сәјләри илә ејни вахта тәсадүф едир.
Гәзет АБШ-ын Фарс көрфәзиндә һәрби мөвҹудлуғунун тарихинә дә нәзәр салыб. Билдирилир ки, 1979-ҹу ил һадисәләриндән сонра вә “Картер доктринасы” чәрчивәсиндә АБШ-ын реҝиондакы һәрби иштиракы әһәмијјәтли дәрәҹәдә ҝенишләниб.
Һәмин доктринаја әсасән, АБШ һәр һансы дүшмән ҝүҹүн Фарс көрфәзинә нәзарәти әлә кечирмәсинә имкан вермәјәҹәјини вә бунун гаршысыны алмаг үчүн һәрби ҝүҹдән истифадә едәҹәјини бәјан едиб.
“Financial Times” Аврасија Групунун тарихчиси вә аналитики Грегори Брјунун гијмәтләндирмәсинә дә јер вериб. О билдириб ки, “Картер доктринасынын чөкмүш олдуғу ҝөрүнүр”. Онун фикринҹә, Иранла мүһарибә АБШ-ын мәһз бу доктринаны һәјата кечирмәк үчүн реҝионда јаратдығы һәрби системә ҹидди чағырыш јарадыб.
Sizin rəyiniz