Әһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Бејнәлхалг Хәбәр Аҝентлији- АБНА: Гурани-Кәримин “Фатир” сурәсинин 27-28-ҹи ајәләри төвһид мәсәләсинә диггәт чәкир вә инсанын гаршысында јарадылыш китабынын јени сәһифәсини ачыр. Бу ајәләр инадкар мүшрикләрә вә төвһиди инкар едәнләрә јарадылыш аләминдәки сајсыз-һесабсыз мүхтәлифликләр васитәсилә ҹаваб верир.
Јарадылыш китабынын бу ҝөзәл сәһифәсиндә ҹансыз варлыгларын мүхтәлифлији, битки, һејван вә инсан аләминдә һәјатын чохсајлы вә рәнҝарәнҝ формалары диггәтә чатдырылыр. Аллаһын рәнҝсиз судан сајсыз-һесабсыз рәнҝләр јаратмасы вә мәһдуд сајда елементдән бир-бириндән тамамилә фәргли, мүхтәлиф вә ҝөзәл варлыглар мејдана ҝәтирмәси вурғуланыр.
Гурани-Кәрим бујурур:
“Мәҝәр Аллаһын ҝөјдән су ендирдијини вә онун васитәсилә мүхтәлиф рәнҝли мејвәләр јетишдирдијимизи ҝөрмүрсәнми?”
(Фатир сурәси, 27-ҹи ајә.)
Бурада “рәнҝләр” ифадәси илк нөвбәдә мејвәләрин заһири рәнҝләринә аид едилә биләр. Һәтта ејни мејвә нөвүнүн дахилиндә белә мүхтәлиф рәнҝләр мөвҹуддур. Мүхтәлиф мејвә нөвләри нәзәрә алындыгда исә бу рәнҝарәнҝлијин мигјасы даһа да ҝенишләнир.
“Рәнҝләр” ифадәси һәмчинин мејвәләрин дад, гурулуш вә мүхтәлиф хүсусијјәтләринә ишарә кими дә баша дүшүлә биләр. Мәсәлән, үзүм вә хурма кими мејвәләрин чохсајлы нөвләринин мөвҹудлуғу онларын јарадылышындакы мүхтәлифлији ҝөстәрир.
Ајәнин давамында дағлардакы мүхтәлиф рәнҝли јоллар вә золаглардан бәһс едилир:
“Дағларда да ағ, гырмызы вә мүхтәлиф рәнҝли јоллар, еләҹә дә зүлмәт кими гара гајалар вардыр.”
(Фатир сурәси, 27-ҹи ајә.)
Дағлардакы рәнҝ фәргләри онлара хүсуси ҝөзәллик бәхш етмәклә јанашы, инсанларын јоллары бир-бириндән ајырмасына вә дағлыг әразиләрдә истигамәти мүәјјәнләшдирмәсинә көмәк едир. Бүтүн бунлар Аллаһын һәр шејә гадир олмасынын әламәтләри кими тәгдим олунур.
Нөвбәти ајәдә исә инсанларын вә диҝәр ҹанлыларын мүхтәлифлијинә диггәт чәкилир:
“Инсанлардан, һејванлардан вә даварлардан да мүхтәлиф рәнҝләрдә оланлар вардыр.”
(Фатир сурәси, 28-ҹи ајә.)
Инсанларын һамысынын ејни ата вә анадан ҝәлмәсинә бахмајараг, онларын ирги хүсусијјәтләри вә дәри рәнҝләри бир-бириндән фәргләнир. Бәзиләри ағ, бәзиләри гара, диҝәрләри исә мүхтәлиф чаларлардадыр. Һәтта ејни иргин дахилиндә белә инсанлар арасында рәнҝ бахымындан фәргләр мөвҹуддур.
Һәтта ејни ана бәтниндә ејни вахтда инкишаф едән әкизләр белә бүтүн хүсусијјәтләринә ҝөрә бир-биринин там ејни дејилләр. Онлар ејни валидејнләрдән, ејни вахтда вә ејни бәтн шәраитиндә дүнјаја ҝәлмәләринә бахмајараг, заһири хүсусијјәтләриндә мүәјјән фәргләр дашыјырлар.
Инсанлар јалныз заһири ҝөрүнүшләринә ҝөрә дејил, дахили хүсусијјәтләринә, характерләринә, габилијјәтләринә, истедадларына вә зөвгләринә ҝөрә дә бир-бириндән фәргләнирләр. Бу мүхтәлифлик нәтиҹә етибарилә ҹәмијјәтин мүхтәлиф еһтијаҹларыны тәмин едән ваһид вә әлагәли бир системин јаранмасына хидмәт едир.
Һејванлар аләминдә дә минләрлә вә һәтта милјонларла мүхтәлиф ҹанлы нөвү мөвҹуддур. Һәшәратлар, гушлар, сүрүнәнләр, дәниз ҹанлылары вә вәһши һејванларын һәр бири өзүнәмәхсус хүсусијјәтләрә маликдир.
Бу ҹанлыларын һәр биринин јарадылышындакы инҹәликләр вә һејрәтамиз хүсусијјәтләр Јараданын гүдрәтинә, әзәмәтинә вә елминә дәлаләт едән әламәтләр кими гијмәтләндирилир.
Беләликлә, јарадылыш аләминдәки мүхтәлифлик тәсадүфи вә мәнасыз фәргләр топлусу дејил. Тәбиәтдә, инсанларда вә ҹанлылар аләминдә мөвҹуд олан сајсыз-һесабсыз рәнҝ, форма, хүсусијјәт вә габилијјәт Аллаһын сонсуз гүдрәт вә һикмәтинин ҝөстәриҹиси кими тәгдим олунур.
Мәнбә:
Ајәтуллаһ әл-үзма Мәкарим Ширазинин Тәфсир Нумуне әсәри, Ислам Китаблары Нәшријјаты, 26-ҹы нәшр, ҹилд 18, сәһ. 262.
Sizin rəyiniz