ӘһлиБејт (әлејһимуссәлам) -АБНА- ХәбәрАҝентлијининвердијихәбәрәәсасән, Норвечиндиниазадлыгларадәстәктәшкилатыолан “Форум 18″Азәрбајҹандадиниазадлыгларсаһәсиндәкивәзијјәтләбағлыарашдырмаапарыб. Арашдырманын нәтиҹәси олараг, тәшкилатын сајтында ”Даһа бир виҹдан мәһбусу һаггында мәһкәмә һөкмү” башлыглы мәгалә јајымланыб.
Гејд едәк ки, бу тәшкилат өзү дә репрессијалара мәруз галан диндарлардан ибарәт “виҹдан мәһбуслары” сијаһысыны һазылајыр.
“Бу инсанлар һеч бир зоракы әмәл төрәтмәјибләр”
Мәгаләдә билдирилир ки, тәшкилатын сијаһысында адлары олан һәр үч виҹдан мәһбусу – Нуһбала Рәһимов, Тале Бағырзадә вә Елчин Гасымлы 2015-ҹи илин сонунда зоракылыгда иттиһам олунараг, барәләриндә һәбс гәрары верилиб. Артыг 6 ајдан чохдур ки, онлар мәһбус һәјаты јашајыр.
“Бу инсанлар һеч бир зоракы әмәл төрәтмәјибләр. Онлары өз нәзарәтиндә сахлаја билмәдији вә бу адамлар күтлә арасында популјар олдуглары үчүн һөкумәт онлары өз һакимијјәтинә тәһлүкә сајыр”, – дејә арашдырмачы журналист, бу јахынларда һәбсдән бурахылан кечмиш виҹдан мәһбусу Хәдиҹә Исмајылова “Форум 18″-ә ачыгламасында билдириб.
Мүәллиф јазыр ки, виҹдан мәһбусу Талеһ Бағырзадә 26 нојабр 2015-ҹи илдә тәһлүкәсизлик гүввәләри тәрәфиндән Нардарандакы евә басгын заманы һәбс едиләнләр арасында олуб. Һәмин әмәлијјат заманы ики полис әмәкдашы, һәмчинин азы, 5 нәфәр Нардаран сакини өлдүрүлүб. О заман 14 инанҹлы һәбс олунуб. Ардынҹа чохлу сајда кәнд сакини истинтага ҹәлб олунуб.
“Биз инди Азәрбајҹанда јеҝанә тәшкилатыг ки, бүтүн лидерләри гондарма иттиһамларла һәбс олунуб”, – дејә Талеһ Бағырзадә бу ил февралын 23-дә һәбсдән јајдығы бәјанатда билдириб.
Мәгаләдә гејд олунур ки, Талеһ Бвғырзадә вә диҝәрләринә гаршы иттиһамлар һөкумәтин Мүсәлман Бирлији Һәрәкатыны дағытмаг истәјиндән доғур: “Һакимијјәт инсан һүгугларынын мүдафиәсилә бағлы бејнәлхалг өһдәликләр ҝөтүрмәсинә бахмајараг, һүгуг вә азадлыгларыны тәләб едәнләрә гаршы репрессив сијасәтини давам етдирир. Азәрбајҹан һөкумәти хошламадығы вәкилләри, журналистләри, һүгуг мүдафиәчиләрини, иҹтимаи хадимләри һәбс едир, ифадә вә инанҹ азадлығындан истифадә етмәк истәјән мүсәлманлары басгы алтында сахлајыр. Һөкумәт дини јөнүмлү сијаси партија вә ГҺТ-ләри дөвләт гејдијјатына алмыр”.
БМТ тәмсилчиләри Азәрбајҹанда нәләрин шаһиди олуб?
Мүәллиф хатырладыр ки, БМТ-нин Ганунсуз Һәбсләр үзрә Ишчи Групу да Азәрбајҹанда гејдә алдығы һүгуг позунтуларыны писләјиб: “Ишчи групу о фикирдәдир ки, һүгуг мүдафиәчиләри, журналистләр, сијаси вә дини лидерләри сусдурмаг, тәмәл инсан һаглары вә фундаментал азадлыглардан истифадәнин гаршысыны алмаг үчүн һөкумәт ганунсуз һәбсләри давам етдирир. Бу ҹүр һаллар һакимијјәтин репрессив методларла ишләдијини вә бејнәлхалг өһдәликләрә хилаф чыхараг ганунлары поздуғуну ҝөстәрир”.
Ишчи Групу гејд едиб ки, мајда Азәрбајҹана сәфәр заманы һазыркы вә кечмиш сијаси мәһбусларын һәбс олунаркән ишҝәнҹә вә пис рәфтара мәруз галмаларына даир чохлу изаһатлар алыблар: “Ишчи Групун үзвләрилә сөһбәтләшән шәхсләр билдирибләр ки, онларын башларына силаһ дирәјибләр, бәзән бир нечә саат дөјүлүбләр, психоложи тәзјиг, физики вә сексуал тәһдидләрә мәруз галыблар, аиләләринин һәбс олунаҹағы илә һәдәләнибләр”.
Ганунсуз Һәбсләр үзрә Ишчи Груп ону да гејд едиб ки, “Јаһова Шаһидләри” дини ҹәрәјанынын үзвләри Ирина Захарченко вә Валидә Ҹәбрајылова дин вә инанҹ азадлыгларындан истифадә етдикләринә ҝөрә ҹәзаландырылараг, февралын 15-дән бәри һәбсдә сахланылыр. 2016-ҹы илин јанварында онлар рәсми иҹазә алмадан дини буклет пајладыглары үчүн онлара гаршы иттиһам ирәли сүрүлүб вә бөјүк мәбләғдә ҹәримәләнибләр. Сонрадан ҹәримә ләғв едилиб вә гадынлар бурахылыб. Анҹаг Ишчи Групун тәләбләринә рәғмән, ганунсуз һәбсә ҝөрә компенсасија өдәнилмәјиб.
Мәгаләдә гејд олунур ки, диндарлардан Нуһбала Рәһимов ән азы, 7 нәфәрин өлүмү илә нәтиҹәләнән Нардаран әмәлијјатындан тәхминән 10 ҝүн сонра – 2015-ҹи ил декабрын 7-дә имамлыг етдији мәсҹиддә һәбс едилиб. Она әввәл Инзибати Хәталар Мәҹәлләси илә 30 ҝүн һәбс ҹәзасы верилсә дә, прокурорлуг барәсиндә ҹинајәт иши башладыгдан сонра Сабунчу Рајон Мәһкәмәсинин гәрары илә илкин истинтаг дөврү үчүн 4 ајлыг һәбс-гәтимкан тәдбири сечилиб. Сонра исә һөкумәт Нардарандакы диҝәр үч мәсҹидлә бирликдә Рәһимә ханым Мәсҹидини дә зорла бағлајыб.
Талеһ Бағырзадәјә верилән ишҝәнҹәләр…
Мүсәлман Бирлији Һәрәкатынын сәдри, виҹдан мәһбусу Талеһ Бағырзадә 23 ијунда 32-ҹи јаш ҝүнүнү һәбсдә кечирди. Она гаршы иттиһамлара Ҹинајәт Мәҹәлләсинин 120-ҹи (гәсдән адам өлдүрмә) вә 29-ҹу (ҹинајәт төрәтмәјә ҹәһд) маддәләрини дә әлавә едибләр. Бу маддәләр һөкумәтин Нардаранда әмәлијјаты заманы баш верән гәтлләрлә бағлыдыр. Үмумиликдә Талеһ Бағырзадәјә гаршы ондан артыг маддә илә иттиһам ирәли сүрүлүб. Онларын арасында террорчулуг, һакимијјәти зорла әлә кечирмәјә ҹәһд, ганунсуз силаһлы груплашмалар јаратма, һөкумәтә гаршы зоракылыға чағырыш, милли, ирги вә дини нифрәти аловландырма вә диҝәр маддәләр вар.
Нардаран әмәлијјатындан әввәл нојабрын 3-дә полис Талеһ Бағырзадәни һәбс едәрәк она ишҝәнҹә вериб. Бу, 11 вә 12 нојабрда БМТ-нин Ишҝәнҹәләрә Гаршы Комитәсиндә Азәрбајҹанын дуруму мүзакирәјә чыхарыландан бир һәфтә әввәл баш вериб.
Һәмин комитәнин Ишҝәнҹәләр, гејри-инсани давраныш, алчалдыҹы рәфтарын гадаған олунмасына даир Конвенсијанын позулмасы илә бағлы нојабрын 26-да ачыгланан јекун мүшаһидәләри дә хејли тәнгидидир.
“Чохлу сајда вә исрарлы иддиалар вар ки, һүгуг-мүһафизә вә истинтаг органлары вәтәндашлара гаршы ишҝәнҹә вә пис рәфтара јол верирләр. 2010 вә 2015-ҹи илләр арасында дөвләт органларында ишҝәнҹә верилмәси барәдә 1996 шикајәт дахил олдуғу һалда, бир нәфәр дә олсун, ҹәзаландырылмајыб. БМТ-нин ишҝәнҹәләри гадаған едән Конвенсијасы ону ратификасија етмиш өлкәләрин, о ҹүмләдән Азәрбајҹанын үзәринә өһдәлик гојур ки, ишҝәнҹәләрдә шүбһәли билинән шәхсләр ҹәзаландырылсын, мүһакимә олунсун. Авропа Шурасынын мүвафиг комитәси дә бунунла әлагәдар Азәрбајҹандакы вәзијјәти сәрт тәнгид едиб.
Нојабрын 3-дә сонрадан полис Талеһ Бағырзадәни бурахды. 26 нојабрда Нардарана һүҹум заманы јенидән һәбс едилән Талеһ Бағырзадә Дахили Ишләр Назирлијинин Баш Мүтәшәккил Ҹинајәткарлыгла Мүбаризә Идарәсинин әмәкдашлары тәрәфиндән ишҝәнҹәјә мәруз галыб, онун бурну сындырылыб. Күрдәханы тәҹридханасына көчүрүлдүкдән сонра она ишҝәнҹә верәнләрин ҹәзаландырылмасы тәләбилә мәһкәмәјә мүраҹиәт етди. Лакин Бағырова рәсми сәвијјәдә әнҝәлләр төрәдилди – ишҝәнҹә изләри ашкар икән ону мәһкәмәјә ҝәтирмәкдән имтина етдиләр. Беләликлә, о, мәһкәмә ишиндән ҝери чәкилди”, – дејә мәгаләдә билдирилир.
Мүәллиф гејд едир ки, дөвләтин нәзарәтиндә олан Гафгаз Мүсәлманлары Идарәсиндә ишләмиш виҹдан мәһбусу Елшән Мустафајев 16 декабр 2015-ҹи илдә һәбс едилиб. О, Ҹинајәт Мәҹәлләсинин 274-ҹү (дөвләтә хәјанәт) маддәси илә иттиһам олунур.
Мәгаләдә Мәшәди Натиг Кәримовдан да бәһс олунур вә гејд едилир ки, о, Нардаран кәндинин ағсаггалыдыр: “О, 6 јанвар 2016-ҹы илдә кәнддә һәбс едилиб. Мәһкәмә онун барәсиндә илкин истинтаг дөврү үчүн 4 ај мүддәтинә һәбс-гәтимкан тәдбири сечиб. Анҹаг 19 јанварда һәбс-гәтимкан тәдбири ев дустаглығы илә әвәз олунуб. Мајын 2-дә ев дустаглығынын мүддәти даһа 3 ајузадылыб. Кәримов намәлум хариҹи өлкәләрин хүсуси хидмәт органлары илә әмәкдашлыгда иттиһам олунур. О, 2015-ҹи илин декабрында шиә мүсәлманларын аным мәрасиминин кечирилмәсинә гојулан гадағаја етираз етмишди.
23 мај 2016-ҹы илдә Бакы Апелјасија Мәһкәмәси Елчин Гасымовун ев дустаглығына бурахылма тәләбини рәдд етди. Гасымов Бакынын Маштаға кәндиндә јерләшән Һәзрәт Аббас мәсҹидинин имамы, Мүсәлман Бирлији Һәрәкатынын сәдр мүавини иди. Нардаран әмәлијјатындан әввәл Талеһ Бағырзадәјә полис идарәсиндә верилән ишҝәнҹәләрә етираз етдији үчүн нојабрын 5-дә Маштағада һәбс олунмушду. Гасымову әввәл 30 ҝүнлүк инзибати һәбс ҹәзасына мәһкум етдиләр. Амма сонрадан Гасымов барәсиндә ҹинајәт иши башланды вә она гаршы Ҹинајәт Мәҹәлләсинин хулиганлыг вә һөкумәт нүмајәндәсинә гаршы мүгавимәт ҝөстәрмә маддәләрилә иттиһам ирәли сүрүлдү. Нәсими рајон Мәһкәмәси онун барәсиндә илкин истинтаг дөврү үчүн 3 ајлыг һәбс-гәтимкан тәдбири сечди. Даһа сонра она гаршы террорчулуг да дахил олмагла, 11 маддә илә иттиһам ирәли сүрүлдү. Онун вәкили дејир ки, Елчин Гасымов бүтүн иттиһамлары рәдд едир.
Нардарана сөзүҝедән һүҹумдан сонра гәсәбәдә дини тәдбирләр әнҝәлләнди, мүсәлманларын ибадәт мәканларына ҝириш јасагланды, мәсҹидләр бағланды вә елан олунду ки, мәҹбури дөвләт гејдијјаты олмадан онларын фәалијјәти мүмкүн дејил. Дөвләт ишчиләри һәмчинин дини бајраг вә баннерләри јығышдырды, диварлардакы дини шүарлары силдиләр.
Нардаран әмәлијјатындан он ҝүн сонра исә президент Илһам Әлијев гануна тәләсик бир нечә дәјишиклик едәрәк, дини етигад азадлыгларыны мәһдудлашдырды”.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
