Әһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Хәбәр Аҝентлији АБНА-нын вердији мәлумата әсасән, АБШ дөвләт катиби Ентони Блинкен Мјанма ордусунун Роһинҹа халгына гаршы сојгырым вә инсанлыға гаршы ҹинајәтләр төрәтдији гәнаәтинә ҝәлиб.
“АБШ Һолокостдан әлавә једди сојгырымыны таныјыб. Бу да сәккизинҹисидир. Бирма силаһлы гүввәләринин үзвләри Роһинҹалара гаршы сојгырым вә инсанлыға гаршы ҹинајәтләр төрәдибләр”, - дејә Блинкен билдириб.
О, чохсајлы мисаллар ҝәтирәрәк Мјанма һәрбчиләрини Роһинҹалара гаршы гырғынларда, кәндләрини дағыдыб, сакинләрә ишҝәнҹә вермәкдә, зорламагда иттиһам едиб.
Блинкен, һәмчинин онилликләр әрзиндә Роһинҹаларын һүгугларын мәһдудлашдырылмасы, ајры-сечкилик, ана дилиндә телевизија вә радио јајымынын дајандырылмасындан да данышыб.
Хатырладаг ки, Мјанма буддист дөвләтинин Руһинга мүсәлманларына гаршы сојгырым төрәтдији бир зманда АБШ 2012-ҹи илин Сентјабр ајынын 19-да Мјанма дөвләт мүшавири олан Аунг Сан Суу Кји Ағ Евә дәвәт едәрәк Конгресин Гызыл медалыны рәсмән она тәлтиф етмишдир. Бу исә өз нөвбәсиндә АБШ-ын бир баша Мјанмадакы Руһинга Мүсәлманларына гаршы сојгырым актынын төрәдилмәсинә дәстәк вермәси демәкдир.
Гејд едәк ки, Роһинҹалар Мјанманын Ракһајн әјаләтиндә јашајан мүсәлман етник бенгаллардыр. Онлар 19-ҹу әсрин сону вә 20-ҹи әсрин әввәлләриндә Британија мүстәмләкәчи һакимијјәти тәрәфиндән ораја көчүрүлмүш бенгалларын нәсилләридир. Роһинҹаларын әксәријјәтинин Мјанма вәтәндашлығы јохдур. Белә ки, онлар 100 илдән чох Ракһајн әјаләтиндә јашамаларына бахмајараг, бу өлкәдә гејри-гануни мигрант сајылырлар.
2012-ҹи илин илк ајларындан бу ҝүнә кими Мјанма Мүсәлманларына гарш олунан ҹинајәт гурбанлары һаггда әлдә дәгиг статистика мөвҹуд дејил. Лакин гејри рәсми мәлуматлара ҝөрә, 5.000-дән артыг Мүсәлман дөвләт органлары вә буддистләр тәрәфиндән сојгырыма мәруз галараг күтләви бастырылыб, 700,000-дән артыг инсан исә өз јурд-јуваларындан дидәрҝин салынараг гачгын һәјаты сүрмәјә вадар олунуб вә 40 мин Мүсәлман фәалы рәсми дөвләт грумлары тәрәфиндән мүхтәлиф бәһанәләр илә, һәбс едиләрәк зинданлара салыныб...
Хатырладаг ки, 50 милјон әһалиси олан Бурманын јүздә 15-ни Мүсәлманлар тәшкил едир. Ҝери галан әһалинин бөјүк бир әксәријјәти исә, буддистләрдир. Мүсәлманларын бөјүк әксәријјәти, өлкәнин Аракан адлы бөлҝәсиндә јашајыр. Буддистләрин исә, бунлара гаршы сојгырымлары давам едир. Көрпәләрин ана бәтниндән дири-дири чыхардараг кабаб едиб јемәкләри, Мәсҹид вә евләри јандырмаглары, Гурани Кәрими топлум сүрәтдә тапдалајараг Мүсәлман киши вә гадынлары дири-дири јандырмаглары һәлә дә, давам едир...
Мјанманын Милли Бирлик Тәшкилатынын мәлуматына ҝөрә, тәкҹә 2012-ҹи илин мај ајында Мјанманын гәрбиндә ҝедән тоггушмаларда вә евләрин јандырылмасы нәтиҹәсиндә тәгрибән 90 мин Мүсәлман евсиз-ешиксиз галыб.
Иран Ислам Республикасынын Хариҹи Ишләр Назирлијинин сөзчүсү Мјанма һадисәләринә реаксија олараг, Мјанма һөкумәтинин, бејнәлхалг даирәләрин вә Ислам Әмәкдашлыглары Тәшкилатынын дәрһал ҹидди тәдбирләр ҝөрмәләрини истәјиб.
Ислам Әмәкдашлығы Тәшкилатынын баш катиби Әкмәләддин Еһсаноғлу 2013-ҹү илдә дејиб: Өтән 30 илдә Руһинга мүсәлманлары Мјанмада инсан һагларынын кобуд формада позулмасы, ирги тәмизләмә, сојгырымы, тәҹавүз вә мәҹбури мүһаҹирәт кими ҹидди проблемләрлә үз-үзәдир.
Диггәт: Хәбәрдән Истифадә Етдикдә Мәнбәјә Истинад Лазымдыр!
