Русијада јени мүсәлманлар вә Исламы гәбул етмә мотивләри

АБНА24 Хәбәр Верир, америкалы психолог Ли Киркопатрик һесаб едир ки, инсанларын дини сечимләринә еркән мәктәб јашларында ана-өвлад мүнасибәтләри тәсир едир. Јүзләрлә инсанла сөһбәт етдикдән сонра о, ушаг икән аналары тәрәфиндән севиләнләрин динини дәјишмәкдән чәкиндијини мүшаһидә едиб. Амма анасы илә сојуг мүнасибәтдә оланларын 44%-и башга динә кечиб.

Иранын Русијадакы Мәдәнијјәт Шурасынын мәлуматына ҝөрә, "Христианларын Ислама гәбул етмәси нүмунәсиндә дини дәјишиклијин сосиал кимлијин трансформасијасына тәсири" адлы арашдырманын мүәллифи Анастасија Погонтсова һесаб едир ки, јени дини гәбул едәнләрин динләрини дәјишдирмәси, үстүн ҝүҹләрин мүдахиләси кими гәбул едилир.

Бу сосиолог јени дини гәбул едәнләрлә мүсаһибәләринин үмуми хүласәсиндә дејир: "Христианлыгдан Исламы гәбул етмиш онларла јени мүсәлман русларла ҹидди мүсаһибәләр апармышам. Фәрзијјә ондан ибарәт иди ки, дини дәјишмәк, дәјәр системиндә вә өзүнү танымада дәјишикликлә бирликдә узунмүддәтли шәхсијјәт дәјишиклији просесидир. Нәтиҹәләр ҝөстәрди ки, бу инсанлар һәгигәтән дә өзләрини коллектив идејанын бир һиссәси кими танымаға башлајыблар. Онларын арасында иман вә әдәб гајдаларына риајәт дә бөјүк әһәмијјәт кәсб едир."

Гәрибәдир ки, бүтүн мүсаһибләр Ислам ҹәмијјәтинә гошулмаздан әввәл өзләрини диндар һесаб етдикләрини билдирибләр. Онларын иман ҝәтирмәсиндә христиан дүнјаҝөрүшү хүсуси рол ојнамышдыр. Бу бахыш илкин дини шүуру формалашдырмыш вә онун дини дәрк етмәсинә әсас олмушдур. Бир диндән диҝәринә кечид заманы онлары мүшајиәт едән емосионал фон нараһатлыг, етибарсызлыг, өзүнә шүбһә вә горху кими тәсвир едилә биләр.

Һәмчинин мәлум олуб ки, төвһид, дәјишмәзлик, сүннә, универсаллыг вә Исламын гадынлара вердији рол онлары Ислама ҹәлб едән амилләрдир.

Башга динә кечиддә интеллектуал ҹәһәт вар. Мүсаһибләр, Ислам әдәбијјатынын онлары ҹәзб етдијини билдирибләр. Исламы гәбул етдикдән сонра онларын мүәјјән дини вә фәлсәфи мәтнләрә марағы гат-гат артмышдыр.

Исламы јени гәбул етмиш мүсәлман, јени динә бағлылығыны ҝүҹләндирдикдә Ислам ҹәмијјәтинин һәјатында даһа фәал иштирак етмәјә ҹан атыр. Ејни заманда, кечмиш гејри-мүсәлман достлары илә мүнасибәтләрини зәифләдир. Бир гајда олараг, достлар вә танышлар бу дин дәјишиклијини валидејнләр вә гоһумлардан даһа аз гәбул едирләр.

Чох вахт Русија ҹәмијјәтиндә Исламла бағлы мәнфи рәјин формалашмасы екстремист тәфәккүрүн нәтиҹәсидир. Бејнәлхалг Ислам Терроризми кими јанлыш тәсәввүрүн јајылмасыдыр. "Русија, мүсәлман өлкәси олаҹагмы?", "ваһһаби планларында рус гызлары" вә с... бу кими кими ифадәләрдән истифадә едилмәсидир.

Дини иҹма мүсәлманын һәјатында мүһүм рол ојнајыр. Диндар мүсәлман һәмишә аиләни неҹә идарә едәҹәјини билир. Һәмчинин инсанларла неҹә үнсијјәт гурмалы вә мүәјјән бир вәзијјәтдә неҹә давранмалы олдуғуну билир. Мүсәлманын дини һәјаты Ислам принсипләринә әсасланыр. Ҝүндәлик һәјат сүннәдәки (Ислам Пејғәмбәринин һәјатындан нүмунәләр) ҝөстәришләрдән асылыдыр. Ҝөрүнүр, дини систем, ону јени гәбул едәнләрә өз һәрәкәтләринин әһәмијјәтини дәрк едә биләҹәк јени бир дил верир. Демәк олар ки, башга динә кечид инсана фәрди бөһраны ҝүҹләндирән мәдәни контекстдән узаглашмаға көмәк едир.



342/