Әһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Милли Мәҹлисин (ММ) Реҝионал мәсәләләр комитәсинин сәдри, депутат Ариф Рәһимзадә КМ.ру рус хәбәр порталына “галмагаллы” мүсаһибә вериб. Билдириб ки, азәрбајҹанлылара түрк дејилмәси дүзҝүн дејил, чүнки азәрбајҹанлылар түрк сајылмыр.
А. Рәһимзадәнин һәмин мүсаһибәсини ихтисарла дәрҹ едир вә нәтиҹә чыхармағы тарихчиләрин, етнологларын ихтијарына бурахырыг:
-Әҝәр бејнәлхалг сәвијјәдә танынмадан дејил, тарихән формалашмыш шәртләрдән данышсаг о заман Азәрбајҹан һансы әсасларла Дағлыг Гарабағы өз әразиси һесаб едир?
-1828-ҹи илдә Түркмәнчај мүгавиләсинин имзаланмасындан сонра Русија Дағлыг Гарабаға Ирандан 40 мин ермәни көчүрдү. Ермәниләр әввәлләр орада јох иди, азәрбајҹанлылар исә Дағлыг Гарабағын һәр јериндә јашајырды. Мараглы штрих: Грибоједов һәмин гәрарын әлејһинә чыхырды. О, јазырды, хәбәрдарлыг едирди ки, буну етмәк олмаз. Азәрбајҹанлылар наразы иди вә доғрудан да хәзинә торпагларынын бөлүшдүрүлмәси заманы үстүнлүк ермәниләрә верилди.
-Русијанын ермәниләрә дәстәјини неҹә изаһ едирсиниз?
-Бу суала ҹаваб вермәк үчүн ајрыҹа илкин изаһат лазымдыр. Хатырладырам ки, Азәрбајҹан әразисиндә тарихи Албан чарлығы јерләшиб, орада Албан килсәси олуб. Үмумијјәтлә, ермәниләр Суријадан Азәрбајҹана тәкҹә тиҹарәтчиләр кими јох, дини хәтт үзрә дә көч едибләр, килсә нүмајәндәләри кими.
Беләликлә, ермәниләр Русијадан хаһиш едибләр ки, Албан килсәсинин Ермәни килсәсинә табе олунмасына көмәк етсин. Белә дә едилиб. Беләликлә, ермәниләрин реҝионда ролу кәскин артыб. Билдијиниз кими Азәрбајҹанда ислам јајылыб, анҹаг Албан килсәси иҹмалары да анклав кими фәалијјәт ҝөстәриб. Русијада исә азәрбајҹанлылара түрк кими бахырдылар, беләликлә, Петербургда гәрара алдылар ки, һәмин торпаглара ермәниләри көчүрмәклә “христиан золағы” јаратсынлар.
-Ахы биз һәмишә ешитмишик ки, азәрбајҹанлылар вә түркләр ејни халгдыр…
-Бу, сәһвдир! Бәли, биз азәрбајҹанлылар түркләрлә үмуми көкләрә маликик, анҹаг халгларымыз тамам ајрыдыр.
-Бәјәм ингилаба гәдәр азәрбајҹанлылар термини истифадә едилирди?
-Азәрбајҹанлылар дини кимлик истифадә едирдиләр вә өзләрини “мүсәлман” адландырыдылар, Русијада исә һәмин әһалини “татарлар” һесаб едирдиләр. Истәнилән һалда биз түрк дејилик, түркләр тамам ајры милләтдир. Анҹаг чар һөкумәти “түрк тәсиринә” гаршы ермәниләрин реҝиона көчүрүлмәсини стимуллашдырды. Бизим бәдбәхтлијимиз ондадыр ки, Русијада бизи түрк һесаб едирдиләр, чүнки Русијадан бу белә ҝөрүнүрдү, она ҝөрә дә чар һөкумәти реҝионда ермәниләрә архаланмағы гәрара алды.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
