Әһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Иран Ислам Республикасы Радио-телевизијасынын сәрһәддән кәнар тәдгигат бирлији “Азәрбајҹан республикасында мултикултурализм сијасәтинин нәтиҹәләри вә һәдәфләри” адлы арашдырма јајымланмышдыр.
Бу тәдгигат функсионал тәдгигат бирлијинин тәрәфиндән, Әһмәд Казиминин елми рәһбәрлији алтында вә Бүрһан Һишмәтинин васитәсилә јазылмышдыр.
Тәдгигат ашағыдакы мөвзулары еһтива едир: мултикултурализм нәзәри вә практики ҹәһәтдән, Азәрбајҹан республикасы бахымындан мултикултурализм, Азәрбајҹан республикасында мултикултурализми һәјата кечирән гурумлар, мултикултурализм илиндә һәјата кечирилән дахили вә хариҹи програмларын истигамәти вә функсијалары, Азәрбајҹан республикасында мултикултурализм сијасәтинин һәјата кечирилмәсиндә сәккиз сионист тәшкилатынын ролу, Азәрбајҹан республикасында мултикултурализм сијасәтинин јәһуди иҹмалары үчүн наилијјәтләри, мултикултурализм илиндә Азәрбајҹан республикасы шиәләринин һүгугларынын позулмасы даирәси, Азәрбајҹан республикасында ваһабилијин, баһилијин вә Нурчилијин вәзијјәти, Азәрбајҹан республикасында мултикултураизмлә дини толерантлығын әлагәси, Азәрбајҹан республикасы шиәләринин көкү.
Тәдгигатын бир һиссәсиндә дејилир: Азәрбајҹан республикасына һаким олан сијаси сјстем мултикултурализимин һәјата кечирилмәсини бу терминин нәзәри ҹәһәти, мүхтәлиф мәдәнијјәтләрин бирҝә вә динҹ јашамасы бахымындан мүсбәт гијмәтләндирмәјә чалышса да әмәлдә исә мүхтәлиф сүбутлар ҝөстәрир ки, дини толерантлығын вә мултикултурализмин Бакы консепсијасы өлкәнин јәһуди иҹмаларына хүсуси үстүнлүјүн верилмәсинә ҝәтириб чыхармышдыр. Азәрбајҹан республикасында рәсмән мултикултурализм или елан едилән 2016-ҹы илдә бу өлкәнин тәгрибән он милјонлуг нүфусунун 85 фаизини тәшкил едән шиәләрә тәзјиг давамлы олараг артмышдыр.
Мултикултурализм сијасәтиндән шиә мәдәнијјәтинә гаршы суи-истифадәнин габарыг нүмунәләри хүсусилә Мәһәррәм ајында шиә вә ислам мәрасимләринин кечирилмәсинә мәһдудлуг вә гадаға гојулмаг, онун гаршысында исә јәһудиләрин, христианларын вә һәтта баһаилик кими азмыш тәригәтләрин фәалијјәтләри үчүн мисли ҝөрүнмәмиш шәраит јаратмагдыр.
“Бакы бејнәлхалг мултикултурализм мәркәзи” 2014-ҹү илдә јарадылмыш вә ишғал олунмуш Фәләстиндә, Русијада, Испанијада, Алманијада вә бәзи диҝәр өлкәләрдә флиаллары ачылмышдыр. “Бакы мултикултурализм мәркәзи”нин ән мүһүм флиалы ишғал олунмуш Фәләстин әразисиндәдир.
Азәрбајҹан республикасында мултикултурализмлә әлагәдар дәјишикликләрин арашдырылмасы ҝөстәрир ки, програмларын истигамәтләндирмәси вә бу өлкәдә мултикултурализм һәдәфләринин мүәјјәнләшдирилмәси сионист тәшкилатлара аиддир. АБШ-да Симон Визинтал јәһуди мәркәзи, ҹәмијјәт үчүн бејнәлхалг програмлар адлы сионист тәшкилаты, Америка јәһудиләри комитәси, јәһуд бејнәлхалг конгреси, АБШ-Исраил арасында соҹиал әлагәләр комитәси (ИПӘК), Исраил евимиздир партијасы, Азәрбајҹан-Исраил достлуғу әнҹүмәни (АЗИЗ), Америка бөјүк јәһуди иҹмалары тәшкилатлары рәһбәрләринин конфрансы һәмин тәшкилатлардандыр ки, Азәрбајҹан республикасында мултикултурализм програмларынын һазырланмасында вә һәјата кечирилмәсиндә рол ојнамышлар. Конкрет олараг исә сионист режими Бакынын мултикултурализм сијасәтиндә координасија ролу ојнајыр.
Азәрбајҹан республикасынын ичиндә вә ондан кәрда 2016-ҹы илдә (мултикултурализм илиндә) һәјата кечирилән програмларын сәрлөвһәләри ҝөстәрир ки, бу програмларын бөјүк һиссәси сионизм тәлимләри вә јәһудиләрин Азәрбајҹан республикасыында јерләринин мөһкәмләнмәси истигамәтиндә планлашдырылмыш вә һәјата кечирилмишдир. Бу планларын иҹрасында сионист режиминдә Арје Готун рәһбәрлик етдији мултикултурализм филиал әсас рол ојнајыр.
Сионист режимин баш назири Бенјамин Нетанјаһу 2016-ҹы илдә Азәрбајҹан республикасына етдији сон сәфәриндә бу өлкәдә мултикултурализм програмынын иҹрасындан севинҹини ҝизләдә билмәди вә бу өлкәдә сионист иҹмалары үчүн јарадылмыш шәраит үчүн миннәтдарлыг етди.
Мултикултурализм үчүн јарадылмыш мәркәзләр вә инфраструктур ҝөстәрир ки, бу тәшәббүсләр 2016-ҹы иллә мәһдудлашмыр узунмүддәтли бир сијаси-мәдәни һәдәф кими Азәрбајҹан республикасы вә сионист режими тәрәфиндән давам етдирилир. Палнын әсас мәгсәди исә Азәрбајҹан республикасында мултикултурализм сијасәти ады илә шиәләрин асимиласија олмасыдыр.
Мәһз буна ҝөрәдир ки, Азәрбајҹан республикасында вә мултикултурализм илиндә мәһдудлашдырыҹы ганунларын гәбул едилмәсилә шиә фәалларына тәзјиг артмышдыр. Белә ки, кечмишдә ҝөрүнмәјән полиси, тәһлүкәсизлик- информасија тәдбирләри Ашура ҝүнүнә аид Нардаранын Биби-Рәһимә (имам Ризанын баҹысы) һәрәминдә нечә он мин нәфәрлик мәрасим биринҹи дәфә олараг кечирилмәди. Лакин Нардаранда, Ләнкәранда вә Ҝәнҹәдә, һәм дә мултикултурализм илиндә әза мәрасимләрин кечирилмәсинә гадаға гојулмасына бахмајараг бу өлкәнин әзадар әһалиси мухтәлиф јолларла Ашура јығынҹағыны тәшкил етмәј чалышдылар.
Бакынын мәркәзиндә јерләшән Мәшһәди Дадаш мәсҹидинин әтрафында вә Бакынын Јениҝүнәшли кәндинин Һәзрәт Фатимә мәсҹидинин әтрафында ҹамаатын јығынҹағы Азәрбајҹан республикасы шиәләринин чоху бүтүн проблемләрә вә маниәләрә бахмајараг шиә кимликләрини горујуб сахламаға чалышыр. Әслиндә дә ССРИ-нин атеист сијасәти Азәрбајҹан республикасы әһалисинин дини вә мәзһәби әгидәләрини арадан апра билмәдији кими мултикултурализм ады алтында динә зидд секулар функсијалар да өз һәдәфләринә наил ола билмәјәҹәкдир.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
