Әһли Бејт - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, милади тәгвимилә 2016, 09, 02-јә тәсадүф едән ҝүн әзиз Ислам Пејғәмбәринин пак сүлаләсиндән олан, Аллаһ Тәаланын јер үзәриндә өзүнә ҹанишин тәјин етдији 9-ҹу Имам һәзрәти Мәһәммәд Тәгинин (әлејһи сәлам) шәһадәт ҝүнүдүр.
Биз АБНА олараг бу һүзүнлү ҝүн мүнасибәтилә башда атасы Имам Рза (әлејһи сәлам), Заманәнин Имамы һәзрәт Мәһди (Аллаһ Тәала онун шәрәфли ҝәлишини тезләшдирсин) олмагла, онун һагг наиби Имам Хаменеи һәзрәтләринә, Али Тәглид Мәрҹәләринә, Ислам Үммәтинә вә сајтымызын һөрмәтли зијарәтчиләринә дәрин һүзнлә баш сағлығы веририк!
Имам Ҹавадын (әлејһи сәлам) һәјатына гыса бахыш
Имам Мәһәммәд Тәги (әлејһи сәлам) һиҹри 195-ҹи илдә дүнјаја Мәдинә шәһәриндә ҝөз ачыб. Онун мәшһур ләгәбләриндән бири дә Ҹаваддыр. Ҹәми 25 ил өмрү олан имам Ҹавад (әлејһи сәлам) 17 ил Ислам Үммәтинә рәһбәрлик едиб. Атасы имам Риза (әлејһи сәлам) Әббаси сүлаләсиндән олан гәсбкар Мәмун тәрәфиндән шәһид едилдикдә Имам Мәһәммәд Тәгинин (әлејһи сәлам) ҹәми 8 јашы олуб.
Рәвајәтләрә ҝөрә, кичик олмасына бахмајараг, имам Ҹавад (әлејһи сәлам) атасы шәһид едилдикдән сонра, ону Хорасанда Мәмунун сарајында зијарәт едиб. Һазырда Мәшһәд шәһәриндәки имам Ризанын (әлејһи сәлам) зијарәтҝаһына апаран гапылардан бири бу һадисәјә ишарә едәрәк "Баб ул-Ҹавад" (Ҹавад гапысы) адланыр.
Имам Муһәммәд Тәги (әлејһи сәлам) 220-ҹи Һиҹри-гәмәри илиндә Зүлгәдә ајынын 30-да Әббаси сүлаләсиндән олан гәсибкар хәлифә Мөтәсимин әмри илә зәһәрләнәрәк шәһид едилиб. О (әлејһи сәлам) һәзрәт, Бағдадын Гүрејш гәбристанлығында бабасы Имам Казимин (әлејһи сәлам) мәзарынын јанында дәфн едилиб.
Имам Муһәммәд Тәгидән (әлејһи сәлам) нәгл олунан инҹиләр
Имам Муһәммәд Тәгидән (әлејһи сәлам): “Елми вә мәрифәт өјрәнмәјә сәј един. Һәгигәтән елм өјрәнмәк ваҹиб, онун һаггында ахтарыш апарыб бәһс етмәк мүстәһәбдир. Елм гардашлар арасында силеји рәһ вә онлара јардым ҝөстәрмәк вәсиләсидир. Мүрүввәт вә ҹомәрдлик нишанәсидир. Мәҹлисләрин һәдијјәси вә зинәтидир. Сәфәрдә инсанын һәмдәми вә јолдашыдыр. Гүрбәтдә вә тәнһалыгда инсанын јахын досту вә әнису-гәмхарыдыр.” (Һилјәтул-әбрар, ҹилд 4, сәһ. 599)
قالَ الإمام الجواد - عليه السلام - : عَلَيْكُمْ بِطَلَبِ الْعِلْمِ، فَإنَّ طَلَبَهُ فَريضَةٌ وَالْبَحْثَ عَنْهُ نافِلَةٌ، وَ هُوَ صِلَةُ بَيْنَ الاْخْوانِ، وَ دَليلٌ عَلَي الْمُرُوَّةِ، وَ تُحْفَةٌ فِي الْمَجالِسِ، وَ صاحِبٌ فِي السَّفَرِ، وَ أُنْسٌ فِي الْغُرْبَةِ.
«حلية الأبرار، ج 4، ص 599»
Имам Муһәммәд Тәгидән (әлејһи сәлам): “Тәвазөкарлыг елм вә билијин, ҝөзәл әхлаг ағлын, ҝүләрүзлүј исә һелм вә сәбрин зинәтидир.” (Кәшфул Ғуммә, ҹилд 2, сәһ. 347)
قالَ الإمام الجواد - عليه السلام - : خَفْضُ الْجَناحِ زينَةُ الْعِلْمِ، وَ حُسْنُ الاْدَبِ زينَةُ الْعَقْلِ، وَ بَسْطُ الْوَجْهِ زينَةُ الْحِلْمِ.
«كشف الغمّة، ج 2، ص 347»
Имам Муһәммәд Тәгидән (әлејһи сәлам): “Һәјатынызда сәбри өзүнүзә сөјкәнәҹәк, фәгр вә имкансызлығы өзүнүзә дост гәрар верин. Шәһвәти рәдд един вә нәфсани истәкләринизлә мүхалифәтчилиј един! Бил ки, һәгигәтән дә сән Аллаһын нәзәриндән јајына билмәзсән. Елә исә, диггәтли ол! Ҝөр һансы һалдасан.” (Биһарул Әнвар ҹилд 75, сәһ. 358, һәдис. 1.)
قالَ الإمام الجواد - عليه السلام - : تَوَسَّدِ الصَّبْرَ، وَ اعْتَنِقِ الْفَقْرَ، وَ ارْفَضِ الشَّهَواتِ، وَ خالِفِ الْهَوي، وَ اعْلَمْ أنَّكَ لَنْ تَخْلُو مِنْ عَيْنِ اللهِ، فَانْظُرْ كَيْفَ تَكُونُ.
«بحارالأنوار، ج 75، ص 358، ح 1»
Имам Муһәммәд Тәгидән (әлејһи сәлам): “Һәр ким (намазда) рүкуну камил сүрәтдә (там гајдасы илә) јеринә јетирәрсә гәбрин вәһшәти ону тутмаз.” (Әл Кафи, ҹилд 3, сәһ. 321, һәд. 7)
قالَ الإمام الجواد - عليه السلام - : مَنْ أتَمَّ رُكُوعَهُ لَمْ تُدْخِلْهُ وَحْشَةُ الْقَبْرِ.
«الكافي، ج 3، ص 321، ح 7»
Имам Муһәммәд Тәгидән (әлејһи сәлам): “Хүзу вә хүшу намазын, дүнја вә ахирәтин дәрдинә дәјмәјән ишләрдән узаг олмаг исә, вәрә`ә вә тәгванын зинәтидир.” (Биһарул Әнвар, ҹилд. 75, сәһ. 80.)
Гејд: Хүзу вә хүшу һалы Ислам әхлагына аид олан терминләрдир вә мүсәлманын Аллаһ гаршысында вәзијјәтини әкс етдирир. Хүсусилә, намаз вә саир ибадәтләр заманы. Хүзу – өзүнү әскик сајмаг, тәвазөкарлыг етмәк, әјилмәк, өз нәфсини, мәнәм-мәнәмлијини әзмәк демәкдир. Инсан Аллаһ гаршысында даим бу һалда олмалыдыр. Аллаһын уҹалығыны вә гүдрәтини бүтүн давранышлары илә тәсдиг етмәјә чалышмалы, бунун мүгаблиндә өз аҹизлијини етираф етмәлидыр. Хүшу исә горху мәнасында анлашылыр. Јәни һәмишә Аллаһын нәзарәти алтында олдуғуну, бүтүн пис әмәлләринә ҝөрә мүтләг Аллаһа ҹаваб верәҹәјини анламаг, бу дүшүнҹәјә јијәләнмәк. Намаз заманы хүзу вә хүшу һалында олан шәхсин диггәти кәнара јөнәлмәз, о, бүтүн диггәтини ибадәтә верәр, чүнки бөјүк гүдрәт гаршысында дурдуғуну анлајар.
قالَ الإمام الجواد - عليه السلام - : الْخُشُوعُ زينَةُ الصَّلاةِ، وَ تَرْكُ ما لا يُعْني زينَةُ الْوَرَعِ.
«بحارالأنوار، ج 75، ص 80»
Имам Муһәммәд Тәгидән (әлејһи сәлам): “Әмр бе мәруф- јахшы ишләрә дәвәт етмәк вә нәһј әз мүнкәр- пис ишләрдән чәкиндирмәк Аллаһын јаратдығы ики мәхлугдур. Һәр ким онлара көмәк ҝөстәрсә (јәни халгы јахшы ишләрә дәвәт едиб пис ишләрдән чәкиндирсә) Аллаһ әззә вә ҹәлл она иззәт верәр. Һәр ким онлары хар едәрсә (јәни әмәл етмәзсә) Аллаһ әззә вә ҹәлл ону хар едәр.” (Хисалу Сәдуг, сәһ 42, һәд. 32)
قالَ الإمام الجواد - عليه السلام - : الاْمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْي عَنِ الْمُنْكَرِ خَلْقانِ مِنْ خَلْقِ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ، فَمْن نَصَرَهُما أعَزَّهُ اللهُ، وَ مَنْ خَذَلَهُما خَذَلَهُ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ.
«خصال صدوق، ص 42، ح 32»
Имам Муһәммәд Тәгидән (әлејһи сәлам): “Һәгигәтән Аллаһ тәала мөмүнә Гијамәт ҝүнү јахшы падаш вә саваб вермәк үчүн онун малындан вә өвладларындан ән јахшысыны өзүнә ҝөтүрәр (дүнјадан апарар вә тәләф едәр).” (Кафи, ҹилд. 3, сәһ. 218, һәдис 3.)
قالَ الإمام الجواد - عليه السلام - : إنَّ اللهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَخْتارُ مِنْ مالِ الْمُؤْمِنِ وَ مِنْ وُلْدِهِ أنْفَسَهُ لِيَأجُرَهُ عَلي ذلِكَ.
«الكافي، ج 3، ص 218، ح 3»
Бир ҝүн бир нәфәр Имам Муһәммәд Тәгидән (әлејһи сәлам) она хүласә вә ејни һалда әтрафлы вәсијјәт етмәсини истәди. Имам (әлејһи сәлам) бујурду: “Өзүнү сүрәтлә јахалајаҹаг зилләтдән вә гијамәт ҝүнү ҹәһәннәмә дахил олмагдан гору (јәни Аллаһ әззә вә ҹәлл үсјан едиб ҝүнаһа батмагдан чәкин)!” (Еһгагул һәгг, ҹилд. 12, сәһ. 439)
قالَ له رجل: أَوصِني بَوَصِيَّة جامِعَة مُخْتَصَرَة؟ فَقالَ - عليه السلام - : صُنْ نَفْسَكَ عَنْ عارِالْعاجِلَةِ وَ نار الاْجِلَةِ.
«احقاق الحقّ، ج 12، ص 439»
Имам Муһәммәд Тәгидән (әлејһи сәлам): “Сәфеһ инсанларла јолдашлыг әхлагын фәсадлығына, ағыллы инсанларла достлуг етмәк исә, әхлагын камилләшмәсинә сәбәб олар!” (Кәшфул Ғуммә, ҹилд. 2, сәһ. 349)
قالَ الإمام الجواد - عليه السلام - : فَسادُ الاْخْلاقِ بِمُعاشَرَةِ السُّفَهاءِ، وَ صَلاحُ الاْخلاقِ بِمُنافَسَةِ الْعُقَلاءِ.
«كشف الغمّه، ج 2، ص 349»
Имам Муһәммәд Тәгидән (әлејһи сәлам): “Ҹамаат арасында әдәб јахшы данышмаглыг вә ијрәнҹ сөзләрдән узаг олмаг кими гијмәтләндирилир. Лакин Ислам нөгтеји нзәриндә исә, әдәб әҝәр шәхси Аллаһын ҹәллә ҹәлалуһ разылығына вә беһештә чатдырмазса әдәб сајылмаз (бахмајараг ки, ҝөзәл данышыр вә пис сөзләр ишләтмир).
Бәс демәли Әдәб Илаһи шәриәтин мәна вердији кими олмалыдыр. Елә исә, һәгиги әдәбли олмаг үчүн өзүнүзү шәриәт дејән әдәблә әдәбләшдирин! (јәни Аллаһын өндәрдији һөкүмләрә әмәл един вә Пејғәмбәр илә Әһли Бејтин сүннәсилә ҝедин!)” (Иршадул Гулуби Дејләми, сәһ. 160)
قالَ الإمام الجواد - عليه السلام - : الاْدَبُ عِنْدَ النّاسِ النُّطْقُ بِالْمُسْتَحْسَناتِ لا غَيْرُ، وَ هذا لا يُعْتَدُّ بِهِ ما لَمْ يُوصَلْ بِها إلي رِضَااللهِ سُبْحانَهُ، وَ الْجَنَّةِ، وَ الاْدَبُ هُوَ أدَبُ الشَّريعَةِ، فَتَأدَّبُوا بِها تَكُونُوا أُدَباءَ حَقّاً.
«ارشاد القلوب ديلمي، ص 160»
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
