Әһли Бејт (әлејһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән Дөвләт башчысы даһа бир јадда галан мүшавирәјә имза атды. Бир нечә ҝүн өнҹә дөвләт башчысы Илһам Әлијевин рәһбәрлији илә кечирилән топлантыда мәмурларын үнванына нөвбәти месажлар сәсләндирилиб. Мүсаһибимиз АДП сәдри Сәрдар Ҹәлалоғлу илә мүсаһибәмизин әсас мөвзусу елә мүшавирәдә сәсләнән фикирләрлә бағлы олду.
- Сәрдар бәј, дөвләт башчысы бир мүддәт әвәл мүшавирә кечирәрәк мәмурлара хәбәрдарлыг етмишди. Һәмин мүшавирәдән сонра мәмурларын давранышларында дәјишиклик һисс едирсинизми?
- Дөвләт башчысынын сәрәнҹамларына мәмурлар сијаси, етика бахымындан јанлыш мүнасибәт сәрҝиләјирләр. Ҝөрүнтүнү мәһдудлашдыран пәрдәләрин галдырылмасы илә бағлы дөвләт башчынын сәрәнҹамы олду. Амма дөвләт башчысынын дедикләри илә реал иҹра арасында бөјүк зиддијјәтләр вар. Бу бахымдан сон хәбәрдарлыглар да ејни агибәти јашајаҹаг. Дүшүнмүрәм ки, дөвләт башчысынын дедикләри илә бағлы һәр һансы ҹидди аддымлар атылаҹаг.
- Дөвләт башчысы сонунҹу мүшавирәсиндә билдирир ки, Азәрбајҹан јүксәк инкишаф темпи олан надир өлкәләрдән биридир. Сиз бир партија сәдри кими өлкәдәки бу инкишаф темпини ҝөрүрсүнүзмү?
- Азәрбајҹанда пислијә доғру ҹидди дәјишиклик вар. Бөјүк инкишаф темпи дејәндә позитив инкишафдан сөһбәт ҝетмир. Тәәссүф ки, Азәрбајҹанда мәнфи тенденсијалар, мүсбәт тенденсијалара нисбәтән даһа сүрәтлә инкишаф едир.
Хариҹи сијасәт курсундакы лимит түкәниб
- Азәрбајҹанын Русија вә Иранла әлагәләриндә ҹидди проблемләр јашаныр. Бундан башга, Гәрблә дә мүнасибәтләрдә сојуглуг вар. Амма бүтүн бунлара бахмајараг дөвләт башчысы билдириб ки, Азәрбајҹынын өзүнәмәхсус хариҹи сијасәт хәтти вар вә о өз мүсбәт нәтиҹәләрини вермәкдәдир. Бахмајараг бир мүддәт әввәл АБШ-да ҝөрүшләрин бириндә Сәмәд Сејидов Азәрбајҹана Шимал вә Ҹәнубдан ҹидди тәзјигләрин олдуғуну билдирмишди. Бу һансы мүсбәт нәтиҹәләрдир?
- Азәрбајҹанын баланслашдырма сијасәти баша чатыб. Һазырда Азәрбајҹандан тәләб олунан конкрет мөвгејин нүмајиш етдирилмәсидир. Азәрбајҹанын әввәлки кими сијасәт апармасы мүмкүн олмајаҹаг. Азәрбајҹанын хариҹи сијасәтиндәки проблемләр бунунла бағлыдыр. Лимит гуртарыб.
- Нөвбәти дәфә мәмурлары мәсулијјәтли олмаға чағыран президент билдириб ки, мәмур тәвазөкарлыг, сафлыг, вәтәнә сәдагәт нүмунәси олмалыдыр. Дөвләт башчысы бир мүддәт әввәл бәјан етди ки, мәмурлары вәзифәләринә мәһз онун ҝөстәриши илә тәјин едирләр. Илһам Әлијев сон заманлар вәзифә тәјинатларында бу ҹәһәтләри нә дәрәҹәдә нәзәрә алыб?
- Дөвләт башчысынын бу ҹүр мәнәви критеријалар гојмасы дүзҝүн дејил. О, јалныз нүмунә ҝөстәрәрәк командасына неҹә јашамағы өјрәдә биләр. Кимәсә демәк олмаз ки, сән тәвазөкар јаша вә ја сәмими ол. Мәсәлән, халгларын тарихиндә елә олуб ки, президентләр һәддиндән артыг тәвазөкар олублар. Ганди ҝүндә 3 саат ҹәһрә әјирирди. Ән азы тохуҹуларын һәјат тәрзини һисс етмәси үчүн. О башга мәсәләдир ки, әҝәр коррупсија вә рүшвәт һесабына һәддиндән артыг ҹаһ-ҹәлал варса, бу артыг бир ҹинајәтдир. Она демәк олмаз ки, сән буну ҝизләт. Индики әмәк һаглары илә һеч бир дөвләт мәмуру бу ҹүр ҹаһ-ҹәлал ичәрисиндә јашаја билмәз. Әҝәр президентин дә диггәтини ҹәлб едән вар-дөвләт варса, бу јалныз коррупсијадан хәбәр верир. Коррупсијанерә демәк олмаз ки, сән һәјат тәрзини ҝизләт. Әксинә, ону мәһкәмәјә ҹәлб едиб, арашдырма апармаг лазымдыр.
Һакимијјәт Гарабағ проблемини һәлл етмәк истәмир
- Үмумијјәтлә, дөвләт мәмурларыны неҹә характеризә едәрдиниз?
- Азәрбајҹанда дөвләт мәмурлары о гәдәр тәсадүфи вә һакимијјәтлә сых гоһумлуг әлагәли адамлардыр ки, бу ҹүр характерли инсанлардан һеч нә ҝөзләмәк олмаз. Бу адамларын гејри-ади дәрәҹәдә савады, мәдәнијјәти, халг вә милләт јолунда аддымлары јохдур. Бунларын һамысы тәсадүфи адамлардыр вә әлләринә һакимијјәт дүшәндә ондан максимум дәрәҹәдә јарарланыб јалныз сәрвәт топламагла мәшғул олурлар. Башлајырлар әрәб шејхләринин белә јашамадығы һәјат тәрзини јашамаға. Бу да онларын һакимијјәтә һазырлыгсыз ҝәтирилмәләри илә бағлыдыр. Ҝәрәк мәмурлар һакимијјәтә ҝәлмәмишдән әввәл ән азы сјиаси-иҹтимаи әлагәләрдә јетишә, идарәетмәнин пилләрини бир-бир галха. Гәфләтән ҝөрүрсән ки, һеч кимин танымадығы адам иҹра башчысы вә ја назир олду. Тәбии ки, елә адам да вәзифәјә ҝәлән кими президенти нараһат едән давранышлары нүмајиш етдирәҹәк.
- Сон 20 илдә Гарабағ мүнагишәсинин һәлли истигамәтиндә һансы дәјишикликләр баш вериб? Бу суалы тәсадүфән вермәдим. Чүнки дөвләт башчысы билдириб ки, һәр өтән ҝүн, ај, ил бизи Гарабаға даһа да јахынлашдырыр. Һакимијјәтин Гарабағ сијасәтиндә һансы әһәмијјәтли ирәлиләјишләр әлдә олунуб? Һәгигәтәнми өтән мүддәт әрзиндә биз проблемин һәллинә јахынлашмышыг?
- АБШ Дөвләт Департементинин бир мүддәт әввәл белә бир бәјанаты вар иди. Орада вурғуланырды ки, Азәрбајҹан һөкумәти, үмумијјәтлә, Гарабағ проблемини һәлл етмәк истәмир. Әҝәр һакимијјәт Гарабағ проблемини һәлл етәмирсә, проблемин һәллинә јахынлашмаг дејәндә нә нәзәрдә тутулурса, ону дејә билмәрәм.
Дөвләт тәһлүкә алтындадыр
- Һазырда рајонларда Һејдәр Әлијевин 90 иллијинә һазырлыг просеси ҝедир. Амма бу ил ејни заманда Азәрбајҹан Халг Ҹүмһуријјәтинин 95 иллијидир. Амма һеч бир рәсми тәдбир нәзәрдә тутулмајыб. Рәсулзадәјә гаршы мүнасибәт бәллидир вә бәс Шәргдә илк демократик дөвләтә гаршы бу ҹүр мүнасибәт нәдән ирәли ҝәлир?
- Һејдәр Әлијевлә бағлы Азәрбајҹанда һазырда апарылан бүтүн ишләр Милли Мәҹлисин онун адынын әбәдиләшдирилмәсијлә бағлы мәлум гәрарына зиддир. Јәни гејри-гануни һәрәкәтләрдир. Һәмин гәрарда Һејдәр Әлијевин хатирәсинин әбәдиләшдирилмәси истигамәтиндә һансы аддымларын атыла биләҹәји ҝөстәрилиб. Амма һазырда о гәрар бир тәрәфдә галыб вә орда нәзәрдә тутулмајан ишләр апарылыр. Гәрарда конкрет олараг ҝөстәрилиб ки, һансы мүәсисәләрә Һејдәр Әлијевин адыны вермәк, нечә һејкәлини гојмаг лазымдыр. Халг Ҹүмһуријјәтинә гаршы мүнасибәтә ҝәлинҹә, бу, Азәрбајҹан дөвләтчилик әнәнәләринин мөһкәм олмамасындан ирәли ҝәлир. Чүнки Азәрбајҹанда дөвләтчилик шүурунун формалашмасында һазыркы һакимијјәтин дә ролу аз дејил. Тәбии ки, Шәргдә илк демократик дөвләтлә бағлы јалныз јубилеј илләриндә јох, һәр ил чохлу тәдбирләр кечирилмәлидир ки, вәтәндашлар өз дөвләтинә бағлансынлар. Һөкумәтин ән бөјүк ҝүнаһларындан бири вәтәндашларын дөвләтдән узаг салынмасы, дөвләтлә вәтәндашлар арасында бир сәдд јарадылмасыдыр ки, бу да сон нәтиҹәдә дөвләтин өзүнү тәһлүкә алтына салыр.
Гәззафи дә вахтилә дүнјаны һәдәләјирди
- Сечкиләр јахынлашдыгҹа Азәрбајҹана бејнәлхалг диггәт артыр. Бир мүддәт әввәл АБШ-дан Азәрбајҹандакы сечки мүһүтү илә бағлы нараһатлыг ифадә олунуб. Амма дөвләт башчысы сон мүшавирәдә чыхышында бәјан едиб ки, һеч бир хариҹи дөвләт Азәрбајҹанын дахили ишинә гаршыа билмәз. Охшар бәјанат Рамиз Меһдијевин дә дилиндән сәрт формада ифадә олунмушду. Һакимијјәт бејнәлхалг бирликлә гаршыдурмаја ҝедир...
- “Азәрбајҹанын дахили ишләринә һеч кәс гарыша билмәз” фикри өлкәмизин дахил олдуғу тәшкилатларын вә үзәринә ҝөтүрдүјү өһдәликләрин фәлсәфәсинә зиддир. Бүтүн өлкәләр бејнәлхалг һүгуга ујғун фәалијјәт ҝөстәрмәлидирләр. Кимләрин ки, фәалијјәти бејнәлхалг һүгуга зиддир, һәмин өлкәләрдә бејнәлхалг иҹтимаијјәт онларын ишинә гарыша биләр. Јәни архајынчылыгла бу фикри сөјләмәк јанлышдыр. Диҝәр тәрәфдән, Азәрбајҹан сијаси просесләр, дәјишикликләр нәһајәт ки, башламалыдыр. Дејирләр ки, дүнјада Азәрбајҹанын аналогу олмајан инкишаф темпи вар. Нормалда инкишаф систем үзрә ҝетмәлидир. Әҝәр дөвләтин игтисадијјаты инкишаф едирсә, онун сијаси вә иҹтимаи системидә инкишаф етмәлидир. Әҝәр Бакыда һүндүр биналар тикилирсә, амма вәтәндашлар шүур сәвијјәсинә ҝөрә даһа да ҝери ҝедибсә, бу инкишаф дејил. Өлкәдә сијаси репрессијалар давам едирсә, сијаси мәһбус проблеми чөзүлмәјибсә, бурада һеч бир инкишафдан сөһбәт ҝедә билмәз. Адәтән, бу ҹүр анормал инкишаф ҝедән өлкәләрдә ҹидди катаклизмләр јашаныр. Бејнәлхалг бирликлә гаршыдурмаја ҝәлинҹә, Азәрба
