Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән Јанварын 7-дә Ислам Партијасынын сәдри Мөвсүм Сәмәдовун һәбсинин ики или тамам олду. 2011-ҹи ил јанварын 7-дә полис М.Сәмәдов вә јанында олан бир нечә партија фәалыны һәбс етди. Сонракы ҝүнләрдә АИП сәдринин Губада јашајан јахын гоһумлары, еләҹә дә партијанын Астара тәшкилатынын сәдри, еләҹә дә Масаллыда, Ҝәнҹәдә партија фәаллары, руһаниләр һәбс олунду.
Даһа сонра онлара гаршы ганунсуз силаһ сахлама, наркотик васитә, еләҹә дә дөвләт чеврилишинә ҹәһд маддәси илә ҹинајәт иши ачылды. Анҹаг һәм иҹтимаијјәт, һәм дә һәбс олунанларын өзләри бу иттиһамлары гәбул етмир. Һәбсләрин сијаси сифариш олдуғуну иддиа едирди. Белә ки һесаб олунурду ки, Мөвсүм Сәмәдов јанварын 2-дә АИП-ин Баш Мәҹлсииндә етдији чыхыша ҝөрә һәбс олунуб. Һәмин вахт М.Сәмәдов президент Илһам Әлијеви кәскин шәкилдә тәнгид етмишди. Һесаб олунурду ки, АИП рәһбәрлији бу чыхышын ҝүдазына ҝедиб. Һәмин илин октјабрында кечирилән мәһкәмәдә АИП сәдри Мөвсүм Сәмәдова 12 ил, Фирдовси Мәммәдрзајевә 10 ил, әмиси оғлу Дәјанәт Сәмәдова 10 ил, партијанын сәдр мүавини Вагиф Абдуллајевә 11 ил, Астара рајон тәшкилатынын сәдри Руфулла Ахундзадәјә 11 ил 6 ај, Масаллы руһаниси Фәрамиз Аббасова 11 ил һәбс ҹәзасы вериб. Әслән Ләнкәрандан олан мүстәгил руһани Зүлфүгар Микајылзадәјә исә 5 ил сынаг мүддәти олмагла 11 ил шәрти иш верилди. 2012-ҹи илин мајын 17-дә Бакы Апеллјасија Мәһкәмәси исламчыларла бағлы Ағыр Ҹинајәтләр Мәһкәмәсинин гәрарыны гүввәдә сахлады. Өтән илин сентјабрында исламчыларын иши илә бағлы Али Мәһкәмәјә мүраҹиәт олунду. Гаршыдакы ҝүнләрдә исламчыларын ишинә Азәрбајҹанын ән јухары мәһкәмә инстансоијасында бахылаҹаг. Бундан сонра исә вәкилләрин ачыгламаларына ҝөрә, иш Авропа Мәһкәмәсинә дашынаҹаг.
Гејд едәк ки, 2011-ҹи илин јанварында башлајан һәбсләр далғасы јалныз М.Сәмәдов вә тәрәфдарларыны дејил, бүтөвлүкдә дини ҹамиәни әһатә етди. Бу ҝүн һәбсханаларда олан вә ја һәбс мүддәтини баша вурмуш диндарларын бөјүк бир гисми һеч дә Ислам Партијасы илә әлагәси олмајан инсанлар иди.
Анҹаг инди ҝүндәмдә олан әсас суал Мөвсүм Сәмәдов вә бүтөвлүкдә мәһбус диндарларын нә заман азадлыға бурахылмасыдыр. Чүнки бу ҝүнә гәдәр һәм Ағыр Ҹинајәтләр Мәһкәмәси, һәм дә Апеллјасија Мәһкәмәсиндә кечирилән просесләр ҝөстәрди ки, Ислам Партијасы лидеринин (еләҹә дә диҝәр мәһкум диндарларын) азадлыға бурахылмасы мәсәләси сијаси һакимијјәтин гәрарындан асылы олаҹаг. Јерли мәһкәмәләрин сијаси гәрар олмадан М.Сәмәдов вә тәрәфдарларыны азад едәҹәји инандырыҹы ҝөрүнмүр. Ејни заманда истәнилән вариантда Авропа Инсан Һүгуглары Мәһкәмәсиндә исламчыларын ишинин бахылмасы азы бир нечә ил апара биләр. Чүнки тәҹрүбә АИҺМ-дә шикајәтләрин арашдырылмасы 5-8 ил вахт апардығыны тәсдигләјир. Јәни Авропа Мәһкәмәсинин әдаләтли гәрар гәбул етмәси вә бунун нәтиҹәсиндә исламчыларын ән јахшы һалда ҹәза мүддәтләриндән әввәл бурахылмасына үмид аздыр. Ејни заманда бир сыра фактлар тәсдиг едир ки, һәтта Авропа Мәһкәмәсинин гәрарларындан сонра јерли органлар әлавә ҹинајәт ишләри башламагла АИҺМ-ин гәрарларыны нејтраллашдыра билирләр. Журналист Е.Фәтуллајев барәдә АИҺМ-ин гәрарындан сонра ҹәзачәкмә мүәссисәдиндә мәһкум журналистин ајаггабысындан “наркотик маддә тапылды” вә јерли мәһкәмә она әлавә иш ачды. Демәли, истәнилән һалда мәсәлә Бакыда һәлл олаҹаг. Бунун үчүнсә бу ил хүсусилә мүнбит шәраит вар. Бу ил Азәрбајҹанда президент сечкиләри кечириләҹәк. Нәтиҹәләриндән асылы олмајараг бу просес бир чох сијаси мәһбусларын азадлыға говушмасы үчүн әлверишли тәгвим һесаб олунур. Ејни заманда һазырда өлкәдә мөвҹуд олан вә прогнозлашдырылан сијаси вәзијјәт сијаси мәһбусларын, хүсусән дә диндар кәсимдән олан мәһбусларын азадлыға бурахылмасы имканларыны артырыр. Мәсәлә ондадыр ки, һакимијјәт дә ҝөзәл анлајыр ки, сон бир нечә илдә баш верәнләр өлкәдә сајы сүрәтлә чохалмагда олан диндар кәсимлә сијаси һакимијјәт арасында учуруму дәринләшдириб. Мәсҹидләрин сөкүлмәси, һиҹаб, азан гадағасы вә нәһајәт диндарларын күтләви репрессијалара мәруз галмасы инанҹлы кәсимин сијаси һакимијјәтә мүнасибәтини хејли дәрәҹәдә писләшдиирб. Һакимијјәт һәр нә гәдәр бу аддымлары хариҹи гүввәләрә бағламаға чалышса да, сон нәтиҹәдә зәрәр ҝөрән јерли диндарлар олду вә бу бахымдан мәзһәбиндән асылы олмајараг инанҹ инсанлары, диндар кәсим һакимијјәтә гаршы хејли дәрәҹәдә наразыдыр. Сечкиләрә гәдәр бу истигамәтдә һансыса аддымлар атылмаса, бүтөв бир ҹамиәни өзүнә гаршы гојмасы илә барышмалы олаҹаг. Сөһбәт һәтта ән еһтијатлы сорғулара ҝөрә, үмуми әһалинин 11 фаизини тәшкил едән актив күтләдән ҝедир.
Әлбәттә, һакимијјәт бу вәзијјәтин фәргиндәдир вә өтән ил дин саһәсиндә атылан бир сыра аддымлар мәһз бу сојуг атмосфери јумшалтмаға һесабланмышды. Анҹаг һәлә ки, вәзијјәт ҝәрҝин олараг галыр. Бу бахымдан һакимијјәтин дини ҹамиә илә мүнасибәтләри дүзәлтмәјә јөнәлик аддымларындан бири дә һәбсдә олан диндар вә руһаниләрин азадлыға бурахылмасыдыр. Еһтимал етмәк олар ки, һакимијјәт сечкиләр өнҹәси өзүнә гаршы тәзјигләри јумшалтмаг үчүн диндарлары азадлыға бурахсын. Ахырынҹы 3 ајда диндар һәбсләринин дајандығыны нәзәрә алсаг, белә еһтимал етмәк олар ки, һакимијјәт мүәјјән мәнада диндарларла “барышмаға” мејиллдиир. Әлбәттә, һәләлик бу барәдә дәгиг нәсә демәк мүмкүн дејил, һәр шеј гаршыдакы ајларда даһа ајдын шәкилдә мүшаһидә олунаҹаг. Анҹаг һесаб етмәк олар ки, һазырда хәстәликдән әзијјәт чәкән вә һәбсхана мүалиҹә мүәссисәсинә көчүрүлмүш Мөвсүм Сәмәдовун азадлыға бурахылмасы, еләҹә дә диҝәр руһани вә диндар фәалларын ишләриндә дөнүшүн олмасы һакимијјәтин диндар кәсимә өнәмли жести ола биләр. Беләҹә, һәм дә М.Сәмәдовун һәбси илә башлајан күтләви һәбсләр далғасынын онун азадлыға бурахылмасы илә дајандырлылмасы баш верәрди.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
