Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән Азәрбајҹан Республикасынын Талыш Халгына гаршы апардығы ассимлиасија сијасәтинин давамындаТалыш Халгынын Зијалысы, Һүгуг Мүдафиәчиси, “Толиши сәдо” гәзетинин баш редактору, Инанҹлы Һилал Мәммәдов она гаршы атылан БӨҺТАНЛАРА ҹаваб олараг бәјанат јајыб.
Бәјанатда дејилир:
Азәрбајҹан Республикасынын Баш Прокурорлуғунун Ағыр ҹинајәтләрә даир ишләр үзрә истинтаг идарәсинин хүсусилә, мүһүм ишләр үзрә бөјүк мүстәнтиги, баш әдлијјә мүшавири Гурбан Сәфәров тәрәфиндән тәртиб едилмиш вә имзаланмыш "Тәгсирләндирилән шәхс гисминдә ҹәлб етмәк һаггында” ГӘРАР 23 нојабр 2012-ҹи ил, саат 13:00-дә вәкил Халид Бағыровун иштиракы илә мәнә истинтаг групунун үзвү Гасым Мәммәдов тәрәфиндән елан едилди.
Һәмин гәрар 03 ијул 2012-ҹи тарихдә мәнә елан едилән гәрарын мәтниндән вә она 2 сәһифәлик әлавәдан ибарәтдир. Мәлумдур ки, 04 ијул 2012-ҹи ил тарихдә, јәни, истинтагын јениҹә башланмасына бахмајараг Дахили Ишлар Назирлији вә Баш Прокурорлуғунун мәтбуат хидмәтләринин бирҝә бәјанәтыјла 03-07-2012-ҹи ил тарихли гәрар мәним тәгсирсизлик презумпсыјасы һүгугларымын кобуд шәкилдә позулмасы илә јајымланмышдыр. Истәр илкин (03.07.2012) истинтаг гәрарында, истәрсә дә ДИН вә Прокурорлуғун бу бирҝә бәјанатында барәмдә иддиа олунан бүтүн фикирләр сырф ҹәфәнҝијјат, јалан, шәр олуб вә ән әсасы исә ачыг-ашкар тәгиб, бөһтан вә ифтира олдуғундан, бу барәдә Сабаил Рајон Мәһкәмәсинә вә 1 сајлы Бакы Инзибати-Игтисад Мәһкәмәсинә Иддиа әризәсијлә мүраҹиәт етсәм дә, бу барәдә бир тәдбир ҝөрүлмәди. Бу, бир даһа һәбсимин вә үнваныма јахылан гара ләкәләрин сифаришли олдуғуна гәтијјән шәкк јаратмыр.
Бәс, бу 2 сәһифәлик әлавә нәдир?
Ҹаваб: 2007-ҹи илдә, һүгугларыны мүдафиә етдијим проф. Новрузәли Мәммәдовун үнванына дејилән иттиһамларын нөгтә-верҝүлүнә тохумадан бу дәфә мәнә шамил едилмәси вә әлавә олараг барәмдә 2-3 ҹәфәнҝ, лакин бир даһа истинтаг органларынын антибәшәри вә антимилли сијасәтини әкс етдирән фикирләр... Мәсәлән, ҝүја 2008-ҹи илдә һардаса "ерминиләрин дә талышлар кими һинд-авропа халгларынын Иран голуна мәнсуб олмалары”, "ермәниләрин талышларын ган гардашы олмасынын” вә и.а. фикирләри сәсләндирмәклә "дөвләт һакимијјәтинә хәјанәт” етмишәм. Санијән, "15.05.2008, 21.06.2008, 23.08.2008, 07.10.2009-ҹи ил тарихләрдә вә ондан сонра мүтәмади олараг Иран Ислам Республикасынын "Сәһәр-2” телеканалы үзрә ефирә ҝедән "Компас” верлишиндә ҝуја Азәрбајҹанда һакимијјәтин јеритдији дүшүнүлмүш сијасәтин бир нәтиҹәси олараг талышларын ағыр вәзијјәтдә јашамалары, һүгугларынын позулдуғу, ассимилијасија олундуглары барәдә јалан вә гәрәзли мусаһибәләр вермиш, информасија дашыјыҹыларында јајмаг үчүн јазыб јерләшдирдији ,мәзмунунда дөвләт јаратмағы әкс етдирән мәлуматлар олан мүраҹиәтләр” һазырламышам.
Гәрарын диҝәр мәғзини исә ејнән проф. Н.Мәммәдова гаршы ирәли сүрүлән апартеид иддиаларын орада јер алмасы тәшкил едир: Ҝуја билаваситә Иран Хүсуси Хидмәт органларындан "Талыш Мәдәнијјәт Мәркәзинә бина алынмасы”; "талышларын компакт јашадығы Астара, Ләнкәран, Лерик, Масаллы рајонларында мәркәзин филиалларынын ачылмасы”, "Бакы шәһәриндә талышларын етнос мәсәләсинә даир бејналхалг конфранс кечирилмәси, бу конфранса Иран, Руссија вә Авропадан алимләрин дәвәт олунмасы”, ... , "Азәрбајҹан Республикасынын дөвләт һакимијјәт органларына, әсасән дә Хариҹи Ишләр, Мүдафиә вә Милли Тәһлүкәсислик назирликләринә талыш миллиәтиндән шәхсләрин ишә дүзәлдилмәсини, Милли Мәҹлисә депутат сечилмәләри тәшкил етмәли олдугларыны” ... вә и.а. тапшырыглары алмышам...
Гәрарын сонракы һиссәләри дә ејнән бу кими фикирләрдән ибарәтдир...
Тәбии олараг бир нечә әсас суаллар ортаја чыхыр:
1) мәҝәр Талыш Мәдәнијјәт Мәркәзинин вә филиалларынын, офисларинин ачылмасы билаваситә Азәрбајҹан Дөвләтинин вәзифә борҹу дејилдими?
2) Бакыда Талиш конфрансыны кечиртмәк ҹинајәт сајыла биләрми?
3) Милли Мәҹлисә, МТН, Мүдафиә Назирликләринә вә и.а. дөвләт органларында талышларын ишә дүзәлдилмәси: а) ҹинајәтдирми?; б) әҝәр бу органларда талышлар ишләјирсә, демәк бу Иран Хүсуси Хидмәт органларынын васитәҹилијиләми баш тутмушдурму?!
4) ермәниләрин доғрудан да һинд-авропа дил групуна аид олмасы вә ја Иран мәдәнијјәтинә, о ҹүмләдән дилҹә талышлара јахынлығыны ирәли сүрмәк (һәрҹәнд ки, бу барәдә һеч вахт дилимдәм нәсә дејилмәјиб вә ја јазылмајыб), "дөвләтә хәјанәт” һесаб едилә биләрми? Әҝәр еләдирсә, 1978-ҹи илдә рәһмәтлик Һејдәр Әлијевин Степан Шаумјанын 100 иллик јубилеји мүнасибәти илә ермәни халгынын, о ҹүмләдән, "ҝәләҹәк Азәрбајҹан ҝәнҹләринә дә нүмүнә олаҹаг С.Шаумјанын” шәнинә дејилән тәнтәнәли сөзләрә ҝөрә бу ҝүн о, тәнгид вә ја мүһакимә едилә биләрми? Дүнән, ССРИ дағыланаҹән, ермәниләрлә ҹан дејиб, ҹан ешидән вә бу ҝүн дә аиләләриндә ермәни әсилли ана вә ханымлары оланлар нә әҹәб "вәтән хаинләри "сајылмырлар?
5) тарихләри гејд едилән вахтларда "Компас” верилишиндәки бүтүн видео-роликләри шәхсән өзүмүз вә јахын достларымыз јоутубе-да јерләшдирмәклә, шәффавлығы горумаг нијјәтијјлә, ҝениш интернет-истифадәчиләринин нәзәринә чатдырмаг ҹинајәт сајыла биләрми? Ҝөрәсән, һәмин мүсаһибәләрдә һансы сөз вә ифадә дөвләтчилијимизин әлејһинә олмушдур? Јохса, гәрарда билдирилдији кими, ”һакимијјәт әлејһинә фикирләр сәсләндирмишдир” о демәкдир ки, биз дөвләтчилијин әлејһинәјик? Әҹаба, нә вахтдан һакимијјәтә гаршы тәнгиди фикирләр дөвләтчилијә гаршы "ҹинајәт” кими гәбул олунмалыдыр? Јохса бу һакимијјәт бу дөвләтимизи шәхси әмлакы сајыр?
6) флеш-картымда (21.06.2012-дә ҝөтүрүлмүш ) гејд едилән бир јазымда дәрс дедијим тәләбәләрә мүраҹиәт едәрәк, онлары јүксәк тәһсил алмаға, азадфикирли олмаға, рүшвәт вә коррупсијаја гаршы гәтијјәтлә мүбаризә апармаға вә и.а. чаҝырмаг дөвләтә хәјанәтдирми?
7) јохса, һәмин флеш-карта билаваситә експертләр вә ја истинтаг органлары тәрәфиндән әлавә едилмиш "талыш халгына мүраҹиәт”дә онлары ҝуја мухтаријјәт уғрунда мүбаризәјә чағырмаг (һәм Азәрбајҹанда, һәм дә Иранда ) ҹинајәт сајыла биләрми? Санијән, флеш-карта о әлавәни едән бисавадлар нәдән вәкилләрин иштиракы илә бу карты ачмадылар? Бәлкәм бу бисавад САХТАКАРЛАР мәни – ријазијјатчи алими, информатика-информасија системләри үзрә дәрс дејән бир мүәллими алдатмаг, лаға гојмаг истәјилрләр? Әҹаба, бу бисавадлар дәрк етмирләрми ки, етдикләри әлавәдә тарихи ҝеријә дөндәрмәк интернет системиндә гејри-мүмкүндүр вә бу сәбәбдән дә, шәхсән мәнә вә вәкилләримә бир даһа онларын һәр сөз вә ифадәсини нә вахт әлавә етдикләрини мүәјјән етмәјә нәдән гојмурлар?
8) әҹәба, нәдән талыша аид фарс дилиндә јазылмыш бу вә ја диҝәр бир китабын Азәрбајҹан түркҹәсинә тәрҹүмә етдирмәји кимдәнсә хаиш едилмәси хәјанәт сајылмалыдыр?
9) нәдән франсыз алиминин талышлар барәдә китабыны да тәрҹүмә етдирмәк ҹинајәт һесаб едилмәлидир?
10) әҹаба, мән гәзетә јалныз проф. Н.Мәммәдов вәфат етдикдән сонра, билаваситә онун вәсијјәти вә Талыш Мәдәнијјәт Мәркәзинин рәсми јығынҹағында баш редактор сечилдијим 2009-2011-ҹи илләрдә ҹәми 10-12 сајы нәшр етдирә билмишәмсә: а) нәдән "2008-ҹи иләҹән" јүздән артыг нөмрәсини чап етдирмиш вә Ирана ҝөндәрмишдир”; б) "бу вахтаҹән бу гәзетдә дөвләтчилик әлејһинә јазылар” јазмышам ујдурмасы ирәли сүрүлмүшдүр??? Ахы, мән јалныз рәһмәтлик Н.Мәммәдовун вәфатындан сонра орда нәсә јазмыш вә гәзетә рәһбәрлик етмишәм...
11) әҹаба, мәнми С.Петербургда "Талыш” вә "Талышскиј Вестник” нәшр етмишәм? Бәс "Иранын мадди јардымы һесабына Санкт-Петербург шәһәриндә "Талыш”вә "Талышскиј Вестник” гәзетләрини чап етдирдикләрини, бу гәзетләри Русијада јашајан талышлар арасында јајдыгларыны вә Ирана ҝөндәрдикләрини...” иддиа едән виҹдан һиссини итирмиш мүстәнтиг һеч олмазса, о гәзетләрин ахырынҹы сәһифәләринә бахыб, редакторун ким олдғуну вә һансы шәһәрдә нәшр едилдијини белә сәһиһ өјрәнә билмәздими? Санијән, әҝәр бу гәзетләр Русијада нәшр едилиб (лап Иранын пулуна) вә Ирана ҝөндәрилирсә, Азәрбајҹан мүстәнтигини, ја һакимијјәт органларыны нараһат едән нә иди? Нәдән, башга өлкәдә нәшр едилән "талыш” гәзети Азәрбајҹан һакимијјәтини нараһат етмәлијди? Бәлкәм бу халг да өзләринин шәхси әмлакыдыр?
Бу ҝүн бу 4 сәһифәлик гәрарын ән азы 100-дән артыг ҹәфәнҝијјатына истинадән үзүмү "Талышлара һеч бир тәзјиг јохдур. Мән бунун бариз нүмунәсијәм, Милли Мәҹлисдә отурмушам. О бөлҝәдән башга депутатлар да вар...” кими фикирләри сәсләндирән Һады Рәҹәблиләрә тутуб сорушурам: Бәлкәм доғрудан да ана-атасы талыш олуб, өзү түрк оғлу түрк олан Һаҹыбаба Әзимов демишкән, бәлкә Сиз дә Иран Хүсуси Хидмәт органларынын пулујла депутат олмусунуз? Нәдән онун ҹәфәнҝијјатларына ҹаваб тапа билмәдиниз? Нәдән, талышлар бу вә ја диҝәр мәдәни ҹәмијјәтләрини јараданда "сепаратист” олурлар??? Нәдән, дәрһал Русија-Иран бармағыны ахтарырсыныз бу ишдә???
Ај ҹәнаб Һады Рәҹәблиләр, нәдән проф. Новрузәли Мәммәдовун, 70 јашлы алимин бармагларыны МТН-дә сындыранда сәсиниз чыхмады??? Ахы о бармаглар һәлә кечән әсрин 60-70-ҹи илләриндән талыш дилинин лүғәтини, дил вә мәдәнијјәтини арашдыр
