Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлији- Зилһиҹҹә ајынын 9-ҹу ҝүнүнүн – Әрәфә ҝүнүнүн мүстәһәб әмәлләри сырасында биринҹи јери гүсл тутур. Әрәфә ҝүнүндә оруҹ тутмағын да савабы бөјүкдүр. (Нәзәрдән гачырмајаг ки, ертәси ҝүн, јәни Гурбан бајрамы ҝүнү оруҹ тутмаг һарамдыр).
Әрәфә ҝүнүндә Имам Һүсејнин (ә) Кәрбәладакы мәзарыны зијарәт етмәк инсана саваб ҝәтирән әмәлләрдән сајылыр. Һәтта Имам Ҹәфәр Садиг (ә) бујуруб ки, әрәфә ҝүнүндә Аллаһ-тәала әввәлҹә Имам Һүсејнин (ә) зәвварларына мәрһәмәт ҝөстәриб онларын еһтијаҹларыны өдәјәр, ҝүнаһларыны бағышлајар, ондан сонра Әрәфә чөлүндә һәҹҹ әмәлләрини јеринә јетирән һаҹылара мәрһәмәт ҝөстәрәр (Ибн Гөвләвејһ. Камилүз-зијарат, сәһ. 318, 539-ҹу һәдис). Әлбәттә, әрәфә ҝүнүнү Кәрбәлада гејд етмәјә имканы олмајан шәхс Имам Һүсејни (ә) гијаби олараг да зијарәт едә биләр (Имам Һүсејнин (ә) Әрәфә ҝүнүнә мәхсус зијарәтнамәсини охумагла).
Әрәфә ҝүнүндә Һәзрәт Имам Һүсејнә (ә) мәхсус олан «Әрәфә дуасы»ны охумағын да бөјүк әҹри вар. Ғалиб Әсәдинин оғуллары Бишр вә Бәшир рәвајәт едирләр ки, Имам Һүсејн (ә) бу дуаны әрәфә ҝүнүндә Әрәфат чөлүндәки тәпәнин сол тәрәфиндә дурараг, үзүнү Кәбә истигамәтинә чевирмиш вә әлләрини сифәти бәрабәриндә (гүнут вәзијјәтиндә) тутмуш һалда, сон дәрәҹә тәвазөкар бир вәзијјәтдә сөјләмишдир. Дуанын һәҹми бөјүкдүр вә «Мәфатиһүл-ҹинан» китабында бүтөв шәкилдә верилмишдир.
Әрәфә ҝүнүндә әср намазындан сонра ики рүкәтлик мүстәһәб намаз гылмаг да ҝөзәл әмәлдир. Биринҹи рүкәтдә Фатиһә вә Ихлас, икинҹи рүкәтдә исә Фатиһә вә Кафирун сурәләри охунур. Һәмчинин, Әрәфә ҝүнүндә дөрд рүкәтлик мүстәһәб намаз гылмаг (һәр рүкәтиндә бир дәфә Фатиһә фә 50 дәфә Ихлас сурәсини охумагла) да чох бәјәнилир.
Әрәфә ҝүнүндә бу дуаны охумаг да төвсијә едилир: «Сүбһанәлләзи фис-сәмаи әршүһ. Сүбһанәлләзи фил-әрзи һүкмүһ. Сүбһанәлләзи фил-гүбури гәзаүһ. Сүбһанәлләзи фил-бәһри сәбилүһ. Сүбһанәлләзи фин-нари султанүһ. Сүбһанәлләзи фил-ҹәннәти рәһмәтүһ. Сүбһанәлләзи фил-гијамәти әдлүһ. Сүбһанәлләзи рәфәәс-сәма. Сүбһанәлләзи бәсәтәл-әрз. Сүбһанәлләзи ла мәлҹа вә ла мәнҹа минһү илла илејһ».
Тәрҹүмәси: «Мүгәддәсдир о зат ки (јәни Аллаһ), сәмада Онун әрши јерләшир, јердә Онун һөкмү һакимдир. Мүгәддәсдир о зат ки, Онун гәзавү-гәдәри гәбирләрдә һәјата кечир, су Онун һөкмү илә јола дөнүр. Мүгәддәсдир о зат ки, алов (ҹәһәннәм) Она табедир, Онун мәрһәмәти ҹәннәти бүрүјүб, гијамәтдә Онун әдаләти һөкм сүрүр. Мүгәддәсдир о зат ки, сәманы уҹалтды, јери ҝенишләтди, Ондан башга һеч кимә сығынмаг вә Онун һөкмүндән гачыб Онун өзүндән башга һеч кимин һимајәсиндә хилас олмаг мүмкүн дејил».
Бундан сонра 100 дәфә «Сүбһаналлаһи вәл-һәмдү лиллаһи вә ла илаһә илләллаһү вәллаһү әкбәр» дејилир. Тәрҹүмәси: «Аллаһ мүгәддәсдир. Аллаһа һәмд олсун. Аллаһдан башга мәбуд јохдур. Аллаһ һәр шејдән даһа уҹадыр».
“Ихлас” сурәси вә Ајәтүл-күрси 100 дәфә охунур, Пејғәмбәрә вә нәслинә 100 дәфә салават дејилир.
Бундан сонра 10 дәфә ашағыдакы дуа охунур: «Ла илаһә иләллаһү вәһдәһү ла шәрикә ләһ. Ләһүл-мүлкү вә ләһүл-һәмд. Јүһји вә јумитү вә јумитү вә јүһји вә һүвә һәјјүн ла јәмут. Бијәдиһил-хејрү вә һүвә әла күлли шејин гәдир». Тәрҹүмәси: «Аллаһдан башга мәбуд јохдур. О, тәкдир, шәрики јохдур. Дирилдән вә өлдүрән, өлдүрән вә дирилдән Одур. Өзү исә өлмәздир вә диридир. Хејир Онун һөкмүндәдир вә О, һәр шејә гадирдир».
Бундан сонра 10 дәфә белә дејилир: «Әстәғфирүллаһәлләзи ла илаһә илла һүвәл-һәјјүл-гәјјум вә әтубү илејһ». Тәрҹүмәси: «Ондан башга мәбуд олмајан, дири вә галары олан Аллаһын һүзурунда ҝүнаһларымын бағышланмасыны диләјир вә төвбә едирәм». Бундан сонра «ја Аллаһ», «ја Рәһман» вә «ја Рәһим» кәлмәләринин һәр бири 10 тәкрар едилир.
Даһа сонра 10 дәфә дејилир: «Ја бәдиәс-сәмавати вәл-әрз. Ја зәл-ҹәлали вәл-икрам». Тәрҹүмәси: «Еј ҝөјләри вә јери јарадан. Еј ҹәлал вә кәрәм саһиби». «Ја һәјјү ја гәјјум» (еј дири вә галары олан Аллаһ), «ја һәннанү ја мәннан» (еј меһрибан вә һамынын миннәтдар олдуғу Аллаһ), «ла илаһә илла әнт» (Сәндән башга мәбуд јохдур) вә «амин» зикрләринин дә һәр бирини 10 дәфә демәк лазымдыр.
Ахырда исә бу дуа дејилир: «Аллаһүммә инни әс’әлүкә ја мән һүвә әгрәбү илејјә мин һәблил-вәрид. Ја мән јәһулү бејнәл-мәр’и вә гәлбиһ. Ја мән һүвә бил-мәнзәрил-ә’ла вә бил-үфүгил-мүбин. Ја мән һүвәр-рәһманү әләл-әрш истәва. Ја мән лејсә кәмислиһи шеј. Вә һүвәс-сәмиүл-бәсир. Әс’әлүкә ән түсәллијә әла Мүһәммәдин вә али-Мүһәммәд».
Тәрҹүмәси: «Аллаһым, еһтијаҹымы Сәндән истәјирәм. Еј мәнә шаһ дамарымдан да јахын олан! Еј инсанла гәлби арасында рабитә јарадан. Еј уҹа мәгамдан һәр шеји ҝөрән вә ачыг-ајдын билән! Еј әрши өз һөкмүнә алмыг мәрһәмәт саһиби! Еј өзүндән башга мәбуд олмајан! Һәр шеји ешидән вә ҝөрән! Сәнин салаватын Мүһәммәдә вә нәслинә олсун!».
Бундан сонра инсан үрәјиндәки еһтијаҹыны дилә ҝәтирмәлидир. Бу дуадан сонра инсанын истәјинин һәјата кечмәси еһтималы бөјүкдүр.
Әрәфә ҝүнүндән Гурбан бајрамына кечән ҝеҹә
Әрәфә ҝүнүндән Гурбан бајрамына кечән ҝеҹә ојаг галыб ибадәт етмәк (әһја сахламаг), “Нүдбә” дуасыны, Имам Һүсејнин (ә) Гурбан бајрамына мәхсус зијарәтнамәсини, Имам Зејнәл-абидинә (ә) мәхсус олан «Сәһифеји-Сәҹҹадијјә»дән 48-ҹи дуаны (Гурбан бајрамы вә ҹүмә ҝүнүнүн дуасы) охумаг мүстәһәбдир. Бу дуаларын һәр биринин һәҹми бөјүкдүр вә «Мәфатиһүл-ҹинан» китабында верилмишдир.
Гурбан бајрамы ҝүнүнүн зөһр намазындан етибарән зилһиҹҹә ајынын 12-ҹи ҝүнүнүн сүбһ намазына кими 10 намазын сонунда ашағыдакы тәкбири сөјләмәк дә бөјүк саваба маликдир: «Аллаһү әкбәр, Аллаһү әкбәр, ла илаһә илләллаһ, валлаһү әкбәр, Аллаһү әкбәр вә лиллаһил-һәмд. Аллаһү әкбәрү әла ма һәдана. Аллаһү әкбәрү әла мә рәзәгна мин бәһимәтил-ән’ам. Вәлһәмдү лиллаһи ма әблана». Тәрҹүмәси: «Аллаһ һәр шејдән уҹадыр, Аллаһ һәр шејдән уҹадыр, Аллаһдан башга мәбуд јохдур вә Аллаһ һәр шејдән уҹадыр, Аллаһ һәр шејдән уҹадыр вә һәмд Аллаһа мәхсусдур. Бизә вердикләринә ҝөрә, ев һејванларындан бизә рузи јетирдијинә ҝөрә Аллаһ һәр шејдән уҹадыр. Бизи сынаға чәкдијинә ҝөрә Аллаһа һәмд олсун».
Зилһиҹҹә ајынын 10-ҹу ҝеҹәси - јәни бу ил октјабрын 25-дән 26-на кечән ҝеҹә - тәбәррүк вә мүгәддәс ҝеҹәләрдәндир. Бу бајрам ҝеҹәси ил әрзиндә олан һәмин о ҝеҹәләрдәндир ки, онда әһја сахламаг - ојаг галыб ибадәт етмәк хүсусилә бәјәнилмишдир. Гурбан бајрамынын ҝеҹәси асиманын гапылары ачыг гәрар верилимиш вә о ҝеҹәни Имам Һүсејн (ә) зијарәтини охумаг вә дуа-мүнаҹатла кечирмәк чох бәјәнилмишдир.
Гурбан бајрамы ҝүнүнүн әмәлләри:
Мүстәһәб гүсл алмаг, бајрам намазыны гылмаг, бајрам намазындан сонра гурбанлыг әтлә гидаланмаг чох бәјәнилмишдир.
Бундан әлавә, бу ҝүндә Имам Сәҹҹадын (ә) Гурбан бајрамына аид олан дуаларыны охумаг, “Нүдбә” дуасыны охумаг төвсијә едилир.
Һәҹҹдә олмајанлар үчүн Гурбан бајрамы ҝүнүндә гурбан кәсмәк бәјәнилмиш әмәлләрдәндир.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
