“Аллаһын мүәјјән етдији һүдудлары ашан кимсә өзүнә зүлм етмиш олар...”
(Гурани-Кәрим, әт-Талаг, 1)
... Мүасир Авропа үслубунда - бојну, синәси, чијинләри, күрәји гуршаға гәдәр ачыг Азәрбајҹан(?!) ҝәлини орталыгда рәгс едир. Јүзләрлә јад инсан нәзәри, о ҹүмләдән сәрхош, нәшәли, шәһвәтли киши бахышлары бу бакирә(!) гызын ҝөзләриндә, јанагларында, додагларында, бухағында, бојнунда, синәсиндә, чијинләриндә, голтуғунда, күрәјиндә ҝәзир... Бәлкә дә бәј хариҹдә ишләјирмиш, вәтәнә ҝәлән кими ата-анасы зорла евләндирирләр, ҝәләҹәк ханымыны биринҹи дәфәдир ки, јахындан ҝөрүр. Анҹаг јүзләрлә јад киши ондан әввәл ҝәлинин јарычылпаг бәдәнинин зәриф јерләри илә таныш олур... Үч-дөрд ҝүн сонра тојда иштирак етмиш бир танышы истеһза илә бәјә десә ки, сәнин арвадыны јахшы таныјырам, филан јериндә халы вар, бу, она неҹә тәсир едәр? Дүшүнҹәли инсан, киши үчүн бундан бетәр шәрәфсизлик, биабырчлыг нә ола биләр?..
Бу ҝүнкү тојларымызын Аллаһа зидлији, антимиллилији, һарамлығы бунунла битмир... Сәрхош тамада ағзы сулана-сулана шәһвәтли бахышларла әтрафдакы гыз –ҝәлинләри сүзүб дили топуг чала-чала дејир:”Галдырын бадәләри бәјимизлә ҝәлинимизин сағлығына! Аллаһ хошбәхт еләсин!”
Сығаллы, тумарлы, сачы бојалы мүасир Азәрбајҹан(?!) бәји вә јарычылпаг ҝәлин – ҝәләҹәк Азәрбајҹан анасы(?!) бадәләри тоггушдуруб ичирләр...
Вә јахуд мүасир(?!) кичик тоју –сүннәти тәсәввүрүнүзә ҝәтирин: Ичиб-дәмләнмиш тој апарыҹысы кичик бәјин зорла ајагда дуран атасыны гуҹаглајараг араг долу гәдәһи башы үзәринә галдырыб тәнтәнә илә елан едир: “... Бу ҝүн даһа бир Азәрбајҹан өвлады мүсәлман(?!) олур! Ҝәлин һамымыз(!) онун сағлығына ичәк!..”
Јер үзүндәки һәр бир инсана Улу Јарадан тәрәфиндән һарам бујрулмуш ички вә немәтләрлә јени бир мүсәлман(?!) аиләсинин бүнөврәсинин гојулмасыны вә ја бир оғлан ушағынын мүсәлман олмасыны гејд етмәк һансы инсанлыға, һансы мүсәлманлыға, һансы мәнтигә сығыр?..
Тәки һәмишә елләримиздән, евләримиздән тој, шәнлик сәдалары уҹалсын! Гој һәмишә хејир иш олсун! Анҹаг нә гәдәр тәзадлы, парадоксал олса да, хүсусилә, сон 70-80 илдәки вә әләлхүсус, өтән 10-15 илдәки тојларымызын бир сыра фәрди вә милли фаҹиәләримизн бүнөврәсини гојмасы аҹы бир һәгигәтдир... Башлығы охујанда чохлары дүшүнәҹәк ки, јәгин сөһбәт сон илләр тојларда, јахуд тојлардан сонра баш верән күтләви зәһәрләнмәләрин, автомобил гәзалрынын, өлүмләрин сајынын артмасындан ҝедир. Бунлар һәлә “јахынмәнзилли” хырда фаҹиәләрдир. Бу јазым тојларымызда аиләләримизин, нәсилләримизин, милләтимизин, халгымызын, Вәтәнимизин, бәшәријјәтин ҝәләҹәјинә гојдуғумуз ониллик, јүзиллик “ҝеҹпартлајан миналардан” бәһс едир... Сөһбәт о фаҹиәләрдән ҝедир ки, онларын өн уҹу бу дүнјада, сон уҹу Ахирәтдәдир... Нә јазыг ки, инсанларын чоху ја Ахирәтә инанмыр, ја да шүбһә илә јанашыр. Она ҝөрә дә тојларымызын бу дүнјада сәбәб олдуғу фаҹиәләрдән башлајырам...
Ахырынҹы 10-15 илдә ана бәтниндә, ја доғуш заманы, ја да бир нечә ајлығында ушаг өлүмләринин сајы артыр, бир, јахуд ики әзасы шикәст, чәпҝөз, үрәји, бөјрәји гүсурлу, кәллә дахили тәзјиглә, ганында микробла. шәкәрлә доғулан көрпәләрин сајы ҝүндән-ҝүнә чохалыр. Нијә? Сәбәб нәдир? Тибб алимләри, һәкимләр чохсајлы сосиал, психоложи, тибби-ҝинеколожи сәбәбләр садалајырлар. Бунлар да һәгигәтдир вә чоху билаваситә тој ҝүнү, зифаф ҝеҹәси илә әлагәдардыр. Анҹаг әсл сәбәбләр әксәријјәтин диггәтиндән кәнарда галан мәнәви-руһи аләмдә ҝизләнир. Бунлар Јарадан – Аллаһ-тәала гаршысында етдијимиз чохсајлы ҝүнаһ вә хәталарымыздыр. Буну Аллаһ Өз Китабында да тәсдигләјир: “Сизә үз верән һәр бир мүсибәт өз әлләринизлә газандығыныз ҝүнаһларыныз уҹбатындандыр” (Гурани-Кәрим, Әш-Шүәра сурәси, 30-ҹу ајә).
Мүасир дөврүмүздә Аллаһ ганунлары икинҹи дәрәҹәли һесаб олунан өлкәләрдә, о ҹүмләдән Азәрбајҹанда һәмин ҝүнаһ вә хәталарын хејли һиссәси дә мәһз тој-нишан, кичик тој мәҹлисләриндә баш верир. Хејир мәҹлисләримиздә, онлара һазырлыг заманы вә сонра мүшаһидә етдијим ҝүнаһ вә хәталары садалајыб, изаһатларыны вермәјә чалышаҹағам. Ким һансы фикримлә разы дејилсә, бујурсун...
Биринҹиси, әксәр ата-аналар өвладларына өмүр-ҝүн јолдашы сечәркән Гурани-Кәримдә, һәдисләрдә ҝөстәрилән һалаллыг гајдаларына әмәл етмир, вар-дөвләтә, заһири тәрбијә вә ҝөзәллијә, али савада, јахшы вәзифәјә-филана вә с. үстүнлүк верирләр...
Пејғәмбәримиз бујурур: “Еј кишиләр! Өзүнүзү зибилликдә ҝөјәрәнләрдән горујун, онлардан узаг олун!” Сорушурлар: “Ја Рәсулаллаһ! Зибилликдә ҝөјәрәнләр нәдир?” Һәзрәт бујурур: “ О ҝөзәл гыздыр ки, аиләдә пис тәрбијә алыб”... Башга бир һәдисиндә Рәсули-Худа төвсијә едир: “ Һәр кәс сизин гапыныза гыз алмаға ҝәлсә, әҝәр онун әхлагыны вә динини бәјәнсәниз(!), о заман она гыз верин. Јох, белә олмазса, јер үзүнү фитнә-фәсад бүрүјәр”...
Ән ҹидди мәсәләләрдән бири ҝәләҹәк күрәкәнин һарам ичкиләрдән узаг олмасыдыр. Тәәссүф ки, мәмләкәтимиздә кишиләрин бөјүк бир гисми шәрабхордур. Имам Садигин(ә) Рәсулаллаһдан нәгл етдији бир нечә һәдисдә белә бујурулур:
“Һәр кәс шәрабы Аллаһ-тәаланын мәним дилимлә һарам етмәсиндән сонра ичәрсә, лајиг дејилдир ки, сизә елчилијә ҝәләркән она гыз верәсиниз”...
****
“Һәр кәс өз гызыны шәраб ичәнә әрә верәрсә, о өз гызыны зина етмәк үчүн евдән чыхаран шәхсә бәнзәјир”...
****
“Һәр кәс өз гызыны шәраб ичәнә әрә версә, онунла гоһумлуг әлагәләрини кәсмишдир”...
Икинҹиси, тој-нишан мәрасимләри үчүн хәрҹләнән пулларын һарам-һалаллығына диггәт едилмир. Рүшвәт, гумар, спиртли ички, наркотик
сатышы , оғурлуг, еләҹә дә сәләмә борҹ вермәклә вә ја ҝөтүрмәклә әлдә едилән ҝәлирлә тој, хејир иш кечирмәк һарамдыр. Вә бунун фәсадлары һәм бу, һәм дә о бири дүнјада өзүнү ҝөстәрмәлидир...
Үчүнҹүсү, хүсусән әјаләтләримиздә чох әндрәбади бир адәт вар: тојдан бир ҝүн габаг “ҹијәр ахшамы” дејилән бир мәрасим кечирилир; иштиракчылар: јахын гоһум-әгрәба, гонум-гоншу һарам ичкиләрлә бәј вә ҝәлинә “хејир-дуа”, “һалаллыг” верирләр... Үстәлик, ҹаванлар һәмин ҝеҹәни јатмајыб сәһәрәдәк јенә дә шәраб ичә-ичә гумар ојнајырлар... Чох вахт да бу мөһтәшәм “ҹијәр ахшамы” ичмәкдән ҹијәри јананларын давасы илә баша чатыр...
Аллаһ-тәала Гурани-Кәримдә спиртли ичкиләрлә бәрабәр гумарын да һарам олмасыны ачыгҹа билдирир:”Еј иман ҝәтирәнләр! Шәраб, гумар, бүтләр, фал вә шанс охлары шејтан ишләриндән вә писликләрдән биридир; бунлардан узаг дурун ки, бәлкә сәадәтә чатасыныз. Шејтан ички вә гумар јолујла аранызда дүшмәнчилик вә кин төрәтмәк, сизи Аллаһы анмагдан вә намаздан узаглашдырмаг истәр. Артыг бу ишләрә сон гојаҹагсынызмы?”(Маидә, 90-91)..
Дөрдүнҹүсү, хејир мәҹлисләримиздә масаларын үзәрини ҹүрбәҹүр һарам ичкиләр – араг, чахыр, виски, конјак, пивә вә с. “бәзәјир”. Әксәријјәт дә дојунҹа һәмин ичкиләрдән гәбул едиб тој јијәсиндән “разы ҝедир”... Вә бәјлә ҝәлин дә шампан ичирләр, һәтта бәзән бәј “кишиләнә-кишиләнә” достлары илә бир јүз-јүз дә араг вурур... Бајаг гејд етдијим кими, тамаданын “јүксәк сәвијјәдә” тәшкилатчылығы илә јени аилә ҹүтлүјүнүн бүтүн доғма вә әзизләри, дост-танышлары онларын сағлығына(!) ичир, “хејир-дуа” верирләр. Тәбии ки, бу ҹүр мәҹлисдә Аллаһын, Пејғәмбәрин(ә.с) ады дәфәләрлә чәкилсә дә, фајдасы олмаз. Јәни Јарадан һәмин мәҹлисдән вә ону тәшкил едәнләрдән әсла разы галмаз...
Имам Ҹәфәр Садигин (ә.с.) рәвајәт етдијинә ҝөрә, Рәсули-Әкрәм бујурмушдур: “ Бир дәстә ҹамаат бир мәҹлисдә топлашаркән, Аллаһы зикр етмәзсә вә Мәнә салават ҝөндәрмәзсә, һәмин мәҹлис онлар үчүн бир һәсрәт, интизар олаҹаг вә фаҹиәви сонлуг ҝәтирәҹәкдир”...
Бәзиләри иддиа едир ки, әтрафдакылар ичир-ичсин, бәј вә ҝәлин өзләри спиртли ички гәбул етмирсә, онлара бунун һеч бир зәрәри јохдур. Бәлкә кимләрсә ҝәләҹәк ата-аналарын зифаф ҝеҹәсиндән өнҹә спиртли ичкиләр гәбул етмәсинә һагг газандырмаг вә һәмин ичкиләрин онларын өвладларынын руһи-психоложи, физиоложи гүсурларла доғулмасына шәраит јаратмасыны да инкар етмәк истәјир?..
Һәгигәт исә ондадыр ки, һәтта өзләри ичмәсәләр белә, мәҹлисдәки онларла, јүзләрлә инсанын гәбул етдији ҹүрбәҹүр шәр аблардан әтрафа учан спирт бухарлары уддуглары һава илә бәј вә ҝәлинин организминә дахил олур вә өз шәр тәсирини ҝөстәрир....
Алманијалы тибб алимләри спиртли ичкиләрин ҝенефонда, инсан нәслинә тәсири илә бағлы арашдырмалар нәтиҹәсиндә сүбут етмишләр ки, бу һарам ичкиләрин аҹынаҹаглы тәсири һәтта онлардан истифадә етмәјән үч нәслә гәдәр давам едир... Америкалы алим-доктор Палин дејир ки, һәр сағлам кишидән ән азы 3-4 сағлам өвлад дүнјаја ҝәлә биләр. Һалбуки, спиртли ичкиләри гәбул едән бир чох инсанлардан сағлам өвладлар доғулмур... Һәтта вар-дөвләти јерә-ҝөјә сығмајанлар јени бир “мүасирлик” едиб мәҹлисдә бәјлә ҝәлини шүшә ичәрисиндә әјләшдирсәләр белә, јенә дә һәмин мәҹлис Аллаһа зидд һесаб олунаҹаг...Чүнки орада Аллаһ ганунлары позулур вә бунун ҝүнаһы-ҹәзасы мәҹлисин бүтүн иштиракчыларынын, хүсусән дә тој саһибләринин, ата-аналарын, бәј вә ҝәлинләрин, онларын ҝәләҹәк өвладларынын бу дүнјадакы вә ахирәтдәки талеләринә јазылыр...
Пејғәмбәримиздән нәгл едилән бир һәдисдә белә бујурулур:”Биһушедиҹи ичкиләр гојулан вә ичилән сүфрә башында отурмаг , һәтта һәр һансы бир шәхс өзү онлардан ичмәсә белә, үмумијјәтлә, һарамдыр. Бир сөзлә, белә сүфрәдән тәам јемәк һарамдыр”...
Ону да нәзәринизә чатдырым ки. Аллаһ-тәала биһушедиҹи ичкини јалныз Гурани-Кәримдә дејил, әввәлки сәмави китабларда – јәһудиләрин Төвратында, хачпәрәстләрин Инҹилиндә дә гадаған едир. Исһаһын 20-ҹи ајәсиндә дејилир:”Шәраб ичәнләрин арасында олма!”..
Китабын 39-ҹу ајәсиндә исә бујурулур: “Бәдбәхтлик кимин үчүндүр? Мүһарибә вә дава-далаш кимин үчүндүр? Гәм-гүссә вә аҹы рузиҝар кимин үчүндүр? Јәни бир кәс өзүнү вә ја башгаларыны сәрхош олараг јараласа, јахуд өлдүрсә, јахуд башга бир чиркин иш төрәтсә, бүтүн һалларда бәдбәхтлик вә фәсад о кәсләр үчүндүр ки, онлар шәраб ичәнләрдәндирләр”...
Рәсулумузун (сәлләллаһу әлејһи вә алиһ) бу кәламы дүшүнәнләр үчүн даһа ибрәтамиздир: ”Биһушедиҹи ички ичән Шејтанын ҝәлинидир”...
Әҹәба, гызыынызын Шејтанын ҝәлининин ҝәлини олмасыны вә ја әксинә, Шејтанын ҝәлинини оғлунуза ҝәлин етмәк истәрсинизми? Дүшүнүн...
(Давамы олаҹаг, иншаАллаһ)
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр