Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән 26 апрел Азәрбајҹан Ислам Партијасынын (АИП) сәдри Мөвсүм Сәмәдов, онун гајыны Фирдовси Мәммәдрзајев, әмиси оғлу Дәјанәт Сәмәдов, партијанын сәдр мүавини Вагиф Абдуллајев вә Астара рајон тәшкилатынын сәдри Руфулла Ахундзадә, руһаниләр Фәрамиз Аббасов вә Зүлфүгар Микајылзадәнин Ағыр Ҹинајәтләрә даир Мәһкәмәдә онлара верилән һөкмлә бағлы вердикләри апеллјасија шикајәтинә бахылды.
Мәһкәмәнин тәркиби елан олунду. Мәһкәмәнин сәдри Һәсән Әһмәдовун өзүнү вә һакимләр Мирпаша Һүсејнов, Елхан Сүлејманов тәгдим етдикдән сонра иҹлас башлады. Илк өнҹә тәгсирләндирилән шәхсләрин иттиһам олундуглары маддәләр охунду.
Хатырладаг ки, Елдар Исмајыловун һакимлик етдији мәһкәмәдә Азәрбајҹан Ислам Партијасынын (АИП) сәдри Мөвсүм Сәмәдов 12 ил, Фирдовси Мәммәдрзајев 10 ил, әмиси оғлу Дәјанәт Сәмәдов 10 ил, партијанын сәдр мүавини Вагиф Абдуллајев 11 ил, Астара рајон тәшкилатынын сәдри Руфулла Ахундзадә 11 ил 6 ај, Фәрамиз Аббасов 11 ил азадлыгдан мәһрум едилиб. Зүлфүгар Микајылзадәјә исә 5 ил сынаг мүддәти олмагла 5 ил шәрти һөкм охунмушду.
Сонра Дәјанәт Сәмәдову вәкил Һәбиб Әлијев, Мөвсүм Сәмәдов, Руфулла Ахундов вә Вагиф Абдуллајеви вәкил Анар Гасымлы, Зүлфүгар Микајылзадәни вәкил Рүстәм Зүлфүгаров, Фәрамиз Аббасову вәкил Мәнсим Бајрамов вә Фирдовси Мәммәдрзајеви вәкил Шәфа Ҹамалзадәнин мүдафиә едәҹәји билдирилди.
Дәјанәт Сәмәдов һаггында ибтидаи истинтагын ҝәлдији мүлаһизәләрлә һөкм охунуб
Илк олараг Дәјанәт Сәмәдовун вәкили Һәбиб Әлијев данышараг иҹласын ҝеҹикмәсиндән нараһатлығыны ифадә етди. Сонра исә мүвәккили Дәјанәт Сәмәдов һаггында сүбутларын әсассыз олдуғуну билдирди: «Дәјанәт Сәмәдов һаггында ибтидаи истинтагын ҝәлдији мүлаһизәләрлә һөкм олунуб. Белә ки, Дәјанәт Сәмәдовун ишләдији мағазада силаһ тапыландан сонра о өзү хаһиш еләмишди ки, евиндә дә ахтарыш олсун. Һүгуг мүһафизә органлары евдә ахтарышдан 3 ҝүн сонра нә фикирләшибләрсә јенидән һәмин мәгсәдлә ҝәлибләр вә бу заман бир ҹәббәхана тапылыб».
З.Микајылзадә мүтәшәккил ҹинајәткарлыгда иттиһам олунса да, диҝәр тәгсирләндирилән шәхсләрлә мәһкәмә залында таныш олуб
Зүлфүгар Микајылзадәнин вәкили Рүстәм Зүлфүгаров мүвәккилинә гаршы сәсләндирилән иттиһамларла разылашмадығыны билдирди. О, һәмчинин тәгсирләндирилән шәхсин һеч бир заман АИП-ин үзвү олмадығыны, диҝәр тәгсирләндирилән шәхсләрлә мәһкәмә иҹлас залында таныш олдуғуну билдирди.
Рүстәм Зүлфүгаров мүвәккилинә гаршы олан шаһидин дә илкин истинтаг заманы вердији ифадәдән дөндүјүнү хатырлатды: «Шаһид Шәнлик Ахундовун мәһкәмәдә сәсләндирилән ифадәнин онун иштиракы олмадан јазылдығыны десә дә, нәдәнсә һаким әсассыз сәбәбләрдән онун илкин истинтаг заманы вердији ифадәсини гәбул етди».
«Бу гәдәр инсанын замин дурдуғу Фәрамиз Аббасоун халгына, дөвләтинә хәјанәти инанылмаздыр»
Фәрамиз Аббасовун вәкили Мәнсум Бајрамова сөз верилди. О, мүвәккилинин иш материалында чохлу јанлышлыглар олдуғуну билдирди вә мүвафиг сәнәдләри һакимә тәгдим етди. О, даһа сонра шаһид П.Намиг вә Ә.Азадын президентә үнванланан мәктубун сүрәтини вә илкин истинтаг заманы ифадә верәркән алдадыгларыны нотариал гајдада тәсдиг едән арајышлары да һакимә верди: « Минләрлә инсан онун леһинә имза топлајараг президентә мәктуб үнванлајыблар. Бу гәдәр инсанын замин дурдуғу шәхсин халгына, дөвләтинә хәјанәти инанылмаздыр.»
Сөз Фәрамиз Аббасова верилди. О вәкилинин дедији илә разыашдығыны дејәндән сонра һакимләри әдаләтлә һөкм чыхармаға чағырды: «Ҝүнаһым варса ҝүлләләјин, јохдурса, мәни азад бурахын. Һәр бир ағлы башында олан шәхс шаһид ифадәләринә, дәлил сүбутлара бахса мәним ҝүнаһсыз олдуғуму анлајар».
«Һаким һал шаһидини мүдафиә етмәји өзүнә рәва ҝөрдү»
Сонра нөвбә Фирдовси Мәммәдрзајевин вәкили Шәфа Ҹамазадәјә чатды. О, мүвәккилинин Мөвсүм Сәмәдовун мәлум чыхышындан сонра АИП сәдринә тәзјиг үчүн тутулдуғуну билдирди.
Ш.Ҹамалзадә мүвәккилинин мүтәшәккил ҹинајәтдә иттиһам олунмасынын да диҝәр мәсәләләр кими сүбута јетирилмәлдијини билдирди: «Белә чыхыр ки, АИП ҹинајәткар дәстәдир. Јәни тутуланларын һәбси бунунла изаһ едилиб. Онда нијә диҝәр үзвләр чөлдәдир? Јох, әҝәр белә дејилсә, онда нијә бунлар ичәридәдир? Мүтәшәккил дәстә бир-бири илә сых рабитәдә олмалыдыр. Лакин илкин истинтаг сүбут едә билмәди ки, Фирдовси Мәммәдрзајевин туталым Вагиф Абдуллајевлә нә әлагәси олуб?!»
Шәфа ханым 65 сәһифәлик иттиһамнамәдә мүвәккили һаггында ҹәми 12-ҹи сәһифәдә, о да ики шаһидин ифадәси илә 10 ил азадлыгдан мәһрум едилдијини билдирди: «М. Натиг «дәрсинә» јахшы һазырлашса да, елементар суаллара ҹаваб верә билмәди. Ш.Илһам исә һамымызын ҝөрдүјү кими мүтәмадијән ички гәбул едән шәхс иди. Һәтта мәһкәмә иҹласларына ичкили ҝәлмәсинә бахмајараг, о, намаз гылдығыны иддиа едирди. Ән дәһшәтлиси исә мәним мүвәккилими белә танымады. Чох тәәссүф ки, һаким «арадан узун вахт кечиб» кими абсурд ҹүмлә демәји өзүнә рәва ҝөрдү».
Мәһкәмәдә чыхарылан һөкм бәдии тәфәккүрүн мәһсулу иди
Чыхыш үчүн сөз Анар Гасымлыја верилди: «Бундан әввәл чыхарылан бүтүн һөкмләр һүгугу дејил, бәдии тәфәккүрүн мәһсулу иди. Лап түрк сериалларына бәнзәјир. Белә ки, онлар изләјиҹиләрин тәләби илә бу һәфтә чәкиб, ҝәлән һәфтә ефирә вердикләри үчүн арада чохлу гармагарышыглар олур. Исламчыларын мәһкәмәси дә ејни илә буна бәнзәјир.»
Вәкил Мөвсүм Сәмәдова гаршы хүсуси бир ссенаринин һазырландығыны билдирди: «О, чох әдаләтли вә Аллаһа бағлы бир инсан кими һеч бир ҹинајәтә гол гојмадығындан, сонда дахили бир иҹласда сөјләдији фикирләрә ҝөрә тутулмаг планы һазырланды. Әввәлҹә, евә ҝедәркән јол һәрәкәт гајдаларыны поздуғу иттиһамы илә һәбс олунур. Сонра онлар инзибати хәталар мәсулијјәтинә ҹәлб едилмәк әвәзинә, Мүтәшәккил Ҹинајәтләр Идарәсинә апарылыр вә јанвар ајынын әввәлиндә етдији чыхышла әлагәдар олараг диндирилир. Бундан сонра ссенаријә давам олараг онун јахын гоһумларынын евләринә вә дүканларына силаһ-сурсат гојулур. Лакин инсанларда шүбһә јаратмамаг үчүн дәстәјә партија үзв олан, ја да олмајан шәхсләрин евиндән дә ҹәббәхана тапылыр, бәзиләри исә бунсуз да истинтага ҹәлб едилир. Беләликлә дә, Сәмәдов мүтәшәккил дәстәнин јарадылмасы, ја да идарә едилмәсиндә иттиһам олунур. Сөзүн доғрусу, Сәмәдовун илк ҝүндән мәним мүвәккилим олмасына бахмајараг, бу ҝүнә гәдәр онун мүтәшәккил дәстәнин рәһбәри, јахуд да сырави үзвү олдуғуну билмирәм. Чүнки бу барәдә нә иттиһамда, нә дә һөкмдә дејилмәјиб. Бир дә әҝәр беләдирсә, онун дәстә үзвләри илә сых рабитәси олмалыјды. Јәни Руфулла Ахундов һеч һәмин вахты Азәрбајҹанда олмадығындан гајытмаз, јахуд да Фирдовси Мәммәдрзајеви онда олан силаһлары ҝизләдә биләрди.»
Бурада һаким мүдахилә едәрәк дејир ки, о, көнүллү сурәтдә тәһвил версәјди дә мәсулијјәтдән азад оларды.
Анар Гасымлы һакимин бу репликасыны ҹавабсыз гојмајараг билдирди ки, һакимләрә фикрини там изаһ едә билдији үчүн шаддыр. Сонра сөзләринә давам еләди: «Вә беләликлә дә бир дәнә «Полад Әләмдар» чыхараг һамысынын «ҹинајәтинин үстүнү ачды».
А.Гасымлы експерт рәјиндән дә наразылығыны билдирди: «Ријазијјатчы, филолог вә психологла бу гәдәр инсанын талејини һәлл едибләр. «Ҹиһад» илә «дифа» сөзүнү ајыра билмәјән шәхсләрин сөзләринә ҝөрә, тәгсирләндирилән шәхсләр 10-12 ил мүддәтинә азадлыгдан мәһрум олунуб».
О биринҹи инстансија мәһкәмәсинин вәкилләрин вә иттиһам олунанларын һеч бир вәсатәтини тәмин етмәдијини деди: «Бу, бәлкә дә Азәрбајҹанын мәһкәмә тарихиндә јеҝанә һадисәдир. Бундан әлавә, мәһкәмә иҹласларыны һәфтәдә үч дәфәјә салараг бизим мүдафиә һүгугларымызы да поздулар. Һәмчинин бизим тәгдим етдијимиз шаһидләр чағырылмады, онлар тәрәфиндән дәвәт олунан шаһидләрә исә һакимләр өзләри вәкиллик етдиләр».
Вәкил диҝәр мүвәккили Вагиф Абдуллајевин һеч бир дәлилсиз, сүбутсуз, садәҹә МТН-дән ҝәлән бир мәктубла һәбс олундуғуну билдирди: «Бу чох пис тенденсијадыр. Демәли һәр һансы биримизә сабаһ бу гурумдан мәктуб ҝәлсә, дәлилсиз-сүбутсуз һәбс олуна биләрик? Әслиндә бу мәктуб узагбашы һансыса шаһидин ифадәсинә әлавә ола биләрди. Анҹаг «мәгсәдә мүвафиг һалдыр» кәлмәсинә ҝөрә, кимисә 11 ил мүддәтинә азадлыгдан мәһрум етмәк ҝөрүнмәмиш ишдир».
Вахтын азлығыны нәзәрә алараг, Анар Гасымлы Руфулла Ахундов барәдә ҝәлән мәһкәмәдә данышаҹағыны билдирди. О чыхышыны белә битирди: «Шәфа ханымын чох севдији белә бир кәлам вар: «Мәни мүвәккилимин ҝүнаһынын олуб-олмамасы марагландырмыр. Мәни сүбутлар марагландырыр». Онларын һеч биринин тәгсири сүбут олунмадығындан, мән һамысына бәраәт истәјирм».
Вәкилин чыхышына мүнасибәт билдирмәк үчүн Мөвсүм Сәмәдова сөз верилди: «Мән ҹәнаб сәдрләрә бир кәлмә дејәҹәм. О бири һакимләр фүрсәти әлдән вердиләр, сиз онларын јолу илә ҝетмәјин: Инсафы әлдән вермәјин!».
Руфулла Ахундов исә сөзү Меһди вә Вүгар ҹәнабларына (иши апаран мүстәнтигләр – ред.) гаршы ҹинајәт ишинин ачы