Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: Азәрбајҹанын дөвләт мүстәгиллијини елан етмәсинин 20 иллик јубилејинә сајылы ҝүнләр галыб. Тарихимизин чох әһәмијјәтли мәрһәләсинин башланғыҹы олан бу ҝүн өлкәдә ади ҝүнләрдән бири кими гејд олунаҹаг.
Артыг бу тарих ади иш ҝүнләриндән биридир. Мүстәгиллијә сәс верән инсанларын исә әксәријјәти мәһрумијјәтләр ичәрисиндә јашајыр. Истиглалчы депутатлардан бәзиләри артыг дүнјасыны дәјишиб, бир һиссәси мәҹбури мүһариҹәтдә јашајыр, бәзиләри исә сијаси әгидәләринә ҝөрә јенә дә һәбсханалардадыр. Бу факт Азәрбајҹан һакимијјәтинин мүстәгиллијә вердији дәјәр кими сәҹијјәләндирилә биләр.
Азәрбајҹан өз мүстәгиллијинә ағыр мүбаризә вә шәһидләрин ганы һесабына наил олду. Һәмин әрәфәдә, јәни 1991-ҹи илдә бир чох депутатлар Азәрбајҹанын мүстәгиллик тәләбләрини вәтәнә хәјанәт кими гијмәтләндирирдиләр. Вәтән дедикдә, тәбии ки, Азәрбајҹан дејил, Совет империјасы нәзәрдә тутулурду.
Тарихин истеһзасы ондадыр ки, мүстәгиллијә сәс верәнләр бу ҝүн һәбсхана вә ја мүһаҹирәтләрдә ҝүн кечирир. Истиглалын әлејһинә сәс верәнләр исә јенә дә депутат, назир кими јүксәк постларда әјләшиб, вәзифә, вар-дөвләт саһибидирләр.
Мүстәгилликдән бир гәдәр өнҹә - 7 март 1991-ҹи илдә Азәрбајҹан Али Совети ССРИ-нин сахланылмасы һаггында референдумун кечирилмәсинин леһинә сәс верди. Јалныз 25 нәфәрдән ибарәт Демблок вә Һејдәр Әлијев бу мәсәләнин әлејһинә чыхыш едәрәк, башабәла депутатлары Азәрбајҹанын мүстәгиллијинә әнҝәл олмамаға чағырдылар. Бу чағырыша исә чох аз адам гошулду.
Вурғулајаг ки, Али Советин 354 депутатындан, ҹәми 43 нәфәри дөвләт мүстәгиллијинин леһинә сәс вериб. Сонрадан бу мүбаризә 18 октјабрда “Дөвләт мүстәгиллији һаггында Конститусија акты”нын һазырланмасы илә баша чатды. Конститусија ганунунун маддәләри әввәлҹә бир-бир, сонра исә бүтөвлүкдә сәсә гојулду. 354 депутатдан ҹәми 254 нәфәри сессијаја гатылараг мүстәгилликлә бағлы сәсвермәдә иштирак етди. 100 депутат исә иҹласда иштирак етмәмәјә үстүнлүк верди. Ајрыҹа, Азәрбајҹанын бир нечә фәдакар депутаты мејданлара јығылан милјонларын сөзүнү дејә билди.
Кимләр мүстәгиллијә гаршы чыхыблар?
Бу ҝүн Азәрбајҹанын мүстәгиллијинә сәс верәнләри севҝи илә хатырламагла јанашы, мүстәгиллијин әлејһдарларыны да хатырламаг истәрдик. Онлары бир дә јада салмагда фајда вар. Дөвләт мүстәгиллијимизин әлејһинә сәс верәнләр бу шәхсләрдир:
- Ариф Рәһимзадә. Јенә милләт вәкилидир вә һакимијјәт тәрәфиндән горунур;
- Јашар Әлијев. Јенә дә һәр ҹүр имтијазлара маликдир;
- Аббас Аббасов. Баш назирин кечмиш биринҹи мүавини, Азәрбајҹанда сөзүнүн үстүнә сөз гојулмајан аз-аз адамлардандыр;
- Фикрәт Садыгов. Мүстәгил Азәрбајҹанда "Азәркимја" ДШ-нин президенти, депутат вә с. имтијазлара саһиб олуб;
- Елдар Ибраһимов. Һазырда ММ-ин Аграр Сијасәт Комитәсинин сәдридир;
- Ҝүлнарә Гурбанова. Азәрбајҹанын әфсанәви иҹтимаи хадими Шыхәли Гурбановун гызыдыр. Лакин, хүсуси имтијазлара малик дејил;
- Михаил Забелин. ЈАП Сијаси Шурасынын әбәди үзвү вә “даими милләт вәкили”дир;
- Халг артисти Зејнәб Ханларова. “Әбәди милләт вәкили”дир;
- Һаҹы Мадәр Мусајев. “Әбәди депутат”, нүфузлу тиҹарәтчи, сајсыз-һесабсыз тиҹарәт објектләринин саһибидир;
- Һәсән Һәсәнов. Кечмиш хариҹи ишләр назири, һазырда Полшада сәфир, Азәрбајҹан һакимијјәтинин “әркөјүн” досту;
- Әли Һәсәнов. Баш назирин мүавини, "Гачкынком"ун сәдри;
- Иршад Әлијев. Кечмиш кәнд тәсәррүфаты назири, һазырда Бејләган Рајон Иҹра Һакимијјәтинин башчысы;
- Әһмәд Әһмәдзадә. Мелиорасија вә Су Тәсәррүфаты Ачыг Типли Сәһмдар Ҹәмијјәтинин сәдри;
- Ариф Ағајев. Јасамал Рајон Иҹра Һакимијјәтинин кечмиш башчысы;
- Телман Оруҹов. АДП-нин кечмиш катиби;
- Чинҝиз Садыгов. Тәрәгги Партијасынын сәдри.
- Вә башгалары...
Әҝәр 1991-ҹи илдә ССРИ дағылмаға мәһкум олмасајды вә јахуд һәмин илин август ајында баш верән “ГКҸП чеврилиши” галиб ҝәлсәјди, истиглалчы депутатларын талејинин неҹә олаҹағыны тәхмин етмәк елә дә чәтин дејил. Бөјүк еһтималла, мүстәгиллијин әлејһинә сәс верәнләр онлары иттиһам едән вә өлүмә мәһкум олунмаларыны тәләб едән шәхсләр олаҹагды. Тарих өз сөзүнү деди. Мүстәгиллик тәрәфдарларынын идеаллары галиб ҝәлди. Мүстәгиллик әлејдарлары чох асанлыгла ҹилдләрини дәјишә вә истиглалдан ән чох мәһз онлар бәһрәләнә билдиләр. Һеч бир виҹдан әзабы чәкмәдән...
Бу јерде Бисмаркын сөзләрини хатырламамаг олмур: “Ынгилабы даһиләр һазҝрлајыр, фанатлар һәјата кечирир, мејвәсини исә һијләҝәрләр јејир”.
Силинмәјән тарих
Тарихи мүәјјән мүддәт әрзиндә тәһриф етмәк мүмкүндүр. Лакин буну даим еләмәк һәлә һеч кәсә нәсиб олмајыб. Азәрбајҹанын мүстәгиллијинә сәс верән фәдакар милләт вәкилләринин хидмәтләринин гијмәтини дә тарих өзү верәҹәк. Принсип етибарилә, мүстәгил Азәрбајҹан онларын вә Халг Һәрәкатында хидмәти олан һәр бир кәсин мүкафатыдыр.
(бизимјол)
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
