Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: WikiLeaks сајты АБШ-ын Ермәнистандакы сәфири Мари Јовановичин Дөвләт Департаментинә ҝөндәрдији Америка ширкәтләринин сијаһысыны дәрҹ едиб. Һәмин сијаһыдан мәлум олур ки, Ермәнистанда фәалијјәт ҝөстәрән ширкәт вә банкларын 60 фаизи Русијаја, 35 фаизи АБШ-а, јердә галанлар исә Канадаја вә Ливана аиддир. Сијаһыда бәзи ширкәтләр марағымызы ҹәлб етди.
Гејд едәк ки, бејнәлхалг ширкәтләр демәк олар ки, бүтүн саһәләри, о ҹүмләдән тикинти, тәһсил, консалтинг, һүгуг, идхал-ихраҹат, јејинти сәнајеси, отелләр, истеһсалат саһәләрини әһатә едир. Онлардан “Пһиллип Моррис” (АБШ), “Ҹоҹа-Ҹола” (АБШ), “Колгејт-Палмолив” (АБШ), ДҺЛ (АБШ), “Федерал експресс” (АБШ), “Һертз” (АБШ), “ҺСБҸ Банк” (Бөјүк Британија) вә “ВТБ-Банк” (Русија) вә саирләрин Бакыда мүвафиг бөлмәләри вар. Гәзетимиз һәмин хариҹи ширкәтләрин Бакыдакы бөлмәләрин әмәкдашларынын Ермәнистанда олан бөлмәләри илә тәмасда олуб-олмадығыны, һабелә Гафгаз реҝиону үзрә бирҝә тренингләрдә иштирак едиб-етмәмәләри мәсәләсини арашдырмаға чалышыб.
Азәрбајҹанда фәалијјәт ҝөстәрән “Ҹоҹа-Ҹола” ширкәти түркләр тәрәфиндән идарә олунса да, сөзүҝедән ширкәтин Ермәнистандакы бөлүмү (сәнәдләрдә рәсми ады “Kока-кола Һеллениҹ” адланыр) јунанларын идарәчилијиндәдир. “Филлип Моррис” бу јахынларадәк Тифлисдә јерләшән Гафгаз офисинә малик иди. Һәмин офис бүтүн маркетинг вә сатыш мәлуматларыны өзүндә ҹәмләшдирирди.
Хатырладаг ки, өзәл сөһбәтдә ФМҸҜ, јәни истеһлак малларына аид саһә үзрә чалышан маркетинг менеҹери Анна Газарјан (вахтилә Ермәнистанын “Соlgаtе-Pаlmоlivе” ширкәтиндә чалышыб, һазырда түтүн фабрикиндә ишләјир), ады чәкилән ширкәтин Ермәнистан офисинин әмәкдашларынын Азәрбајҹан офисинин әмәкдашлары илә Ҝүрҹүстандакы семинарларда ҝөрүшдүкләрини билдириб. Бунунла әлагәдар әлагә сахладығымыз “Соlgаtе-Pаlmоlivе” ширкәтинин Азәрбајҹан үзрә сатыш мүдири Пәрвиз Һәсәнли ермәни мәнбәјинин вердији мәлуматы тәкзиб едиб. Онун сөзләринә ҝөрә, тәмсил етдији ширкәтин нүмајәндәләри ермәниләрлә Тифлисдә тәмасда олмајыб, лакин Түркијә вә диҝәр өлкәләрдә мүвафиг конфранс вә тренингләрин кечирилдијини билдирди.
ДҺЛ вә “ФедЕх” рәсмән өзәл ширкәтләр сајылса да, фактики олараг дөвләтин марагларыны һәјата кечирән трансмилли ширкәтләрдир. Мараглыдыр ки, мәһз онлар АБШ сәфирлији олан һәр бир өлкәдә фәалијјәт ҝөстәрир. Әсасән хүсуси почтдашыма илә мәшғул олан бу гурумлар бизнес системинин ҝәлирләринин әсас һиссәсини сәфирликләрин вә хариҹдән олан өзәл шәхсләрин почт дашымасындан алырлар.
“Һертз” ширкәти АБШ ширкәти олса да, лакин Гафгаздакы диҝәр офисләри илә әлагәләри јохдур. Вахтилә фәалијјәти дајандырылмыш “ҺСБҸ Банк” Лондона мәхсусдур. Амма Ирәванда да јерли офиси вар. “ВТБ-Банк” исә там русларын нәзарәтиндәдир. Һәм Ирәванда, һәм Бакыда јерли офисләри мөвҹуддур.
Гејд едәк ки, трансмилли ширкәтләрдән әлавә бүтүн дүнја өлкәләриндә, о ҹүмләдән Гафгаз реҝионунда бәзи һуманитар вә әслиндә дөвләт марагларыны һәјата кечирән дөвләт вә јары-дөвләт тәшкилатлары фәалијјәт ҝөстәрир. Мисал үчүн, УСАИД кими танынан дөвләт гуруму (АБШ Бејнәлхалг Инкишаф Аҝентлији) бирбаша Дөвләт Департаментинә табедир вә онун васитәсилә Америка дөвләти диҝәр өлкәләрә донор көмәкләри едир. Хатырладаг ки, мәһз УСАИД васитәси илә Ермәнистана бу ил 17 млн доллар, ҝәлән исә даһа 40 млн ајрылаҹаг.
Ејни сөзләри диҝәр АБШ вә Гәрб өлкәләринин тәшкилатлары барәдә демәк олар. Ону да хатырладаг ки, 2009-ҹу илдә Британија Шурасынын Русијада фәалијјәтини Путин һөкумәти тәрәфиндән дајандырылмышды. ФТХ Шура әмәкдашларыны ҹасуслугда иттиһам етмишди. Ејни мәсәләјә ҝөрә дә, Британијада јерләшән “Интернатионал Алерт” һуманитар тәшкилатынын да фәалијјәти мәһдудлашдырылыб.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
