Ислам иззәт, гејрәт вә азадлыг динидир. Буну Ислам аләминдән зәррә гәдәр хәбәри оланлар билирләр. Бу ҝүн Ислам дүшмәнләри буну һәтта, бәзи мүсәлманларын өзләриндән дә јахшы билир вә дәрк едирләр. Ислам, кимлијиндән асылы олмајараг, һеч бир голузорлу вә бојну јоғунун мүгабилиндә кимәсә баҹ вермир вә там шәкилдә һәр бир мүсәлманын иззәт, еһтирам, гејрәт вә азадлығыны горујур. Она ҝөрә дә Исламда шәрәф, ләјагәт вә азадлыг чох мүһүм рол ојнајыр.
Бу ҝүн гәрб идеолоҝијасында да инсанын шәрәф вә лајәгәти кими “мәналар” ҝөзә дәјир, амма бу мәналар һансы мәгсәд вә һәдфләрә хидмәт едир һамынын ҝөзү габағындадыр. Әсл, шәрәф, иззәт вә еһтирам Ислам аләминдә Аллаһ-таала тәрәфиндән инсана верилир. Инсана шәрәф вә ләјагәт верән Аллаһдыр. Чүнки, мүтләг иззәт вә шәрәф јалынз, Аллаһ-таалаја мәхсусдур вә инсан Аллаһ-таалаја нә гәдәр јахын олса, Она нә гәдәр јахшы бәндәчилик етсә, бир о гәдәр һәм Аллаһ јанында вә һәм дә инсанлар ичиндә хүсуси иззәт вә ләјагәтә лајиг ҝөрүнәҹәк. Бу илаһи бир ганундур вә Ислам аләминдә ән мүһүм мөвзулардан биридир. Әслиндә, Исламы гејрәт, азадлыг, шәрәф вә лајәгәтсиз тәсәффүр етмәк мүмкүн дејилдир. Исламда иззәт, шәрәф вә азадлыға нәзәр салмагдан өтрү Гуран, Ислам Пејғәмбәри (с) вә Онун пак Әһли-Бејтиндән (ә) бизләрә чатан сәһиһ һәдисләрә бахмаг кифајәт едәр.
Гуранда Иззәт, Шәрәф вә Азадлыг: Аллаһ-таала Гуранда иззәт вә еһтирмадан сөз ачдыгда, мүтләг иззәт вә еһтирамын Аллаһ-таалја мәхсус олдуғуну, һәр кәсин иззәтә вә еһтирама чатмасыны Аллаһа тәрәф ҝәлмәси вә Она јахынлашмасында ҝөрүр. Гуранда Аллаһ-таалаја мәхсус олан иззәт, гүдрәт, шәрәф вә шөһрәтин әсаслары да гејд олунур. Илк нөвбәдә инсана исбат олунмалыдыр ки, сән бу бөјүк варлыг аләминдә зәррәсән вә сәндән милјардарла бөјүк варлыглар белә Аллаһ-тааланын мүгабилиндә һеч вә пучдур. Белә бир тәсәввүрдән сонра һәр бир гүдрәт, иззәт, шәрәф вә ләјагјәтин Аллаһ-таала тәрәфиндән олмасы сүбут олунур. Бу һагда мүгәддәс Гуранда охујуруг: 1. О, бир олан, (һәр шеји) гәһр едән (һәр шејә ҝүҹү јетән) Аллаһдыр! (Зүмәр сурәси 4); 2. Һәгигәтән, әҝәр онлардан: "Ҝөјләри вә јери ким јаратмышдыр?!" - дејә сорушсан, мүтләг: "Аллаһ!" - дејә ҹаваб верәҹәкләр.(Зүмәр сурәси 38); 3. (Аллаһ) ҝөјләри вә јери һагг олараг (һикмәтлә) јаратды. О, ҝеҹәни ҝүндүзә, ҝүндүзү дә ҝеҹәјә гатар (ҝаһ ҝүндүзү, ҝаһ да ҝеҹәни узадар). О ҝүнәши вә ајы рам (бәндәләринин мәнафејинә табе) етди. Онларын һәр бири мүәјјән бир мүддәтәдәк (Гијамәт ҝүнүнә гәдәр) һәрәкәт едәр. (Зүмәр сурәси 5); 4. Аллаһ сизә (сизин ибадәтинизә) әсла мөһтаҹ дејилдир. Амма бәндәләринин күфр етмәси Она хош ҝетмәз. Әҝәр (Аллаһын немәтләринә) шүкүр етсәниз, сизин бу шүкрүнүз Она хош ҝәләр. (Зүмәр сурәси 7); 5.Мәҝәр онлар һәлә дә билмирләрми ки, Аллаһ истәдијинин рузисини артырар, (истәдијининкини дә) азалдар. Һәгигәтән, бунда иман ҝәтирән бир гөвм үчүн ибрәтләр вардыр! (Зүмәр сурәси 52); 6. Гијамәт ҝүнү јер бүтүнлүклә Онун овҹунун ичиндә (гүдрәтиндә) олаҹаг, ҝөјләр исә Онун сағ әли (гүдрәти) илә бүкүләҹәкдир. (Зүмәр сурәси 67) вә саир бу кими ајәләр һәр шејин Аллаһын гүдрәтиндә гәрар тутдуғуну билдирир. Бәс мүтләг гүдрәт, иззәт вә мәгам Аллаһ-таалаја мәхсусдур.
“Иззәт” сөзү әрәб дилиндә, гүдрәт, гәләбә, нүфузолунмаз, шәрәфлә бөјүклүк олуб, кичиклик, алчаглыг мәнасында ҝәлән “зилләт” сөзүнүн мүгабил тәрәфидир. (Турејһи Фәхрәддин, Мәҹмәул-Бәһрәјн; ҹ.3;сәһ.172) Ислам мәктәби азадлыг, иззәт вә шәрәф мәктәбидир. Бу мәктәбдә кимлијиндән асылы олмајараг, башгасынын мүгабилиндә сынмаг, әјилмәк вә зилләтә дүшмәк етигады гејри мүмкүндүр. Әҝәр һансыса мүсәлман белә бир руһијјәдәдирсә, бу онун өзүнүн шәхси нәфсинин паклашмада нагис олмасына аиддир вә Ислама һеч бир дәхли јохдур. Бунун да, әсл сәбәби гејд етдијимиз кими мүтләг иззәт, шәрәф вә ләјагәтин Аллаһа мәхсус олмасы вә инсана да Аллаһ тәрәфиндән верилмәсидир. Гуранда бу мөвзуда иззәтин һәгигәти батил мүгабилиндә мәғлуболмаз, баш әјмәмәк вә јалныз, Аллаһ-таалаја архаланмаг кими тәриф олунур: “Һәгигәтән, иззәт, шәрәф-шан да, (гүввәт вә гәләбә дә) јалныз Аллаһа, Онун Пејғәмбәринә вә мөминләрә мәхсусдур!” (Мүнафигун сурәси 8)
Гејд етмәк лазымдыр ки, Исламда азадлыгдан сөз ҝетдикдә мәгсәд, инсанын башгаларынын мүгабилиндә зилләтә дүшмәмәси вә онун үчүн јаранмыш шәраит вә имканлардан доғру вә дүзҝүн истифадә етмәси нәзәрдә тутулур. Әслиндә, һәр бир инсан иззәти јалныз, Аллаһ-таалаја иман јәни, әсл иззәт вә гүдрәтин мәнбәјиндә ахтармалыдыр. Бу мәнада, азадлыг, шәрәф вә лајәгәтиндә иззәтә бағлы олмасы мәлум олур. Халг вә милләт о заман там мүстәгил, азад, шәрәф вә лајәгәтини там шәкилдә горуја биләр ки, шејтан вә шејтани гүввәләрә јох јалныз, Аллаһ-таалаја иман ҝәтирмиш олсун вә јалныз Она архалансын.
Амма гәрб тәфәккүрүндә инсанын өз ишләринин өзүнүн һәва-һәвәсләринә ујғун олараг јеринә јетирмәси әслиндә, азадлыг јох, бир нөв инсанын нәфсинин әсири олмасыдыр. Гәрбин бу тәфәккүрү илә Инсанын ҹәмијјәтдә әмәл вә рәфтарларында там азад олмасы әслиндә, ҹәмијјәтдә бүтүн мәнәви вә иҹтимаи дәјәрләрин мәһв олмасы вә арадан ҝетмәси демәкдир. Гәрбин белә азадлығы әслиндә, һејванлар аләминә мәхсусдур. Бу аләмдә һәр һансы һејван өз зеһнинә нә ҝәлирсә вә даһа ҝүҹлүдүрсә, ону да едир. Белә азадлыгда абыр вә һәја адлы бир мәна вә мәфһум артыг гәрбин һеч бир лүғәт китабында јохдур. Белә бир аләмдә өз абыр, һәја, шәрәф вә ләјагәт сөзүн әсл мәнасында өз мәнасыны итирир. Гәрбин дә бизә сырымаг, истәдији азадлыг елә бу мәнададыр. Она ҝөрә дә өлкәмиздә гәрб програмларынын бу саһәдә даһа чох иҹра олунмасы ҝөзә дәјир. Аллаһ-таала Гуранда өз тәфәккүрүндән истифадә едиб әсл һәгигәти, һәгиги азадлығыны, шәрәф вә ләјагәтини тапа билмәјән инсанлары һејванлар аләминә аид едир вә һәтта, ондан ашағы сәвијјәли сајыр: “Онларын гәлбләри вардыр, лакин онунла (Аллаһын бирлијини сүбут едән дәлилләри, һәгигәти вә дүзҝүн јолу тапыб) анламазлар. Онларын ҝөзләри вардыр, лакин онунла (Аллаһын мөҹүзәләрини) ҝөрмәзләр. Онларын гулаглары вардыр, лакин онунла (өјүд-нәсиһәт вә һаггын сәсини) ешитмәзләр. Онлар һејван кимидирләр, (чүнки, һәјатлары һејвани һәјатдыр) бәлкә дә, (ондан) даһа чох зәлаләтдәдирләр. Гафил оланлар да мәһз онлардыр!” (Әнам сурәси 179) Башга бир ајәдә иззәт вә шәрәф вә азадлыг һаггында охујуруг: “Һәр кәс (дүнјада) иззәт-гүдрәт (шәрәф-шан) истәсә, (билсин ки, дүнјада да, Ахирәтдә дә) бүтүн иззәт-гүдрәт (шәрәф-шан) анҹаг Аллаһа мәхсусдур. (Буна јалныз, Аллаһа итаәт вә ибадәт етмәклә наил олмаг мүмкүндүр).” (Фатир сурәси 10)
Иззәт, шәрәф вә азалыг һәдисләрдә: Исламда иззәт, азадлыг, шәрәф вә ләјагәт јолунун башчылары вә бајрагдарлары Ислам Пејғәмбәри (с) вә Онун пак Әһли-Бејтнин (ә) әлиндә олуб вә олаҹаг. Әһли-Бејт (ә) дедикдә јәни, Әмирәлмөминин Әли (ә) вә Фатимеји-Зәһра (саламуллаһи әләјһа) башда олмагла, он ики мәсум Имамлар (ә) нәзәрдә тутулур. Онлар јашадыглары заман вә мәкан чәрчивәсиндә вә өз һәјат јолларында азадлыг, шәрәф вә иззәтин нә олдуғуну инсанлара ҝөстәрдиләр. Ислам аләминдә бу мәктәбә вә онун камил инсанларына бағлы олмајанлар һеч вахт әсл азадлыг, мүстәгиллик, иззәт вә шәрәф үзүнү ҝөрмәзләр. Әлбәттә, бу ҝүнкү мүсәлман өлкәләринин башчыларынын өз ҝүнаһсыз мүсәлман халгларынын башларына ачдығы мүсибәтләр бу мәсәләни бир даһа сүбут едир. Әһли-Бејт (ә) мәктәбини Ислам Пејғәмбәри (с) өзү шәхсән мүсәлманлара Гуранла јанашы ән јахшы азадлыг, иззәт вә шәрәф јолу кими ҝөстәрмишдир. Она ҝөрә дә биз онларын һәјатында бу ҝөстәришин нишанәләрини ачыг ајдын ҝөрүрүк вә һисс едирик. Ислам Пејғәмбәри (с) бујрур: “Мән сизин аранызда ики чох дәјәрли әманәт гојуб ҝедирәм. Бири Аллаһын китабы Гуран, диҝәри исә мәним пак Әһли-Бејтимдир. Нә гәдәр ки бунларын һәр икисиндән узаг дүшмәмисиниз зәлаләтә дүшмәзсиниз!” Бу мәгамда һәмин, Мәсум Имамлардан (ә) бизләрә чатан һәдисләрдә дә Гуран ајәләри кими иззәт, шәрәф вә азадлыға чох диггәт олунмуш, һәр бир мүсәлманын шәхсијјәтинин бу хүсусијјәтләр үзәриндә гурулдуғу ачыгланмышдыр. Онлар реал һәјатда бәзән елә чәтин вәзијјәтдә гәрар тутурлар ки, ади инсанларын ичиндә һәр кәс о анда иман вә әгидәсини горумагда исрарлы олмазды. Амма, онлар өз әмәл вә сөзләри илә әсл азадлыг, иззәт, шәрәф вә ләјагәтин нә олдуғуну инсанлара баша салырлар. Бу мәктәбин башчысы Ислам Пејғәмбәри (с) азадлыг, мүстәгиллик, шәрәф вә ләјагәт һаггында бујурур: “Һәр кәс залым (вә ја зүлмкар) мүгабилиндә сакит дајанса вә она итаәт етсә, биз Әһли-Бејтә јаддыр!” (Биһарул-Әнвар; ҹ.74;сәһ.162, һәдис.181). Бу мәктәбин диҝәр парлаг ҝүнәши Имам Һүсејн (ә) һәјатынын ән чәтин вә ағыр анында, јәни өлүмлә үзбәүз дајананда вә О һәзрәтә мадди ҹәһәтдән азадлығыны, мүстәгиллијни вә иззәтини әлиндән алмаг шәрти һәр ҹүр шәраит тәклиф олундугда, дәһшәтли Кәрбала мејданында белә бујурур: “Мән шәрә
