(Некролог әвәзи)
Мән һәмишә Һејдәр Ҹамалы ҹидди адам сајмышам. Онун мүхтәлиф чыхышларыны изләмишәм. Онун мәнтиги мүлаһизәләринин, өзәлликлә дә дини-фәлсәфи фикирләринин рәғбәт доғураҹаг сәвијјәдә олдуғуну өзлүјүмдә јәгинләшдирмишәм. Һејдәр Ҹамалы “сијаси-фәлсәфи нәзәријјәләр үзрә мүтәхәссис кими гәбул етмәк мүмкүндүр”, - дејә дүшүнмүшәм.
Амма ҝөрүнүр, һеч дә һамы нәзәријјәдән тәҹрүбәјә уғурла аддым ата билмир.
Буҝүнләрдә онун адындан јајылмыш ачыгламаларын она мәхсус олдуғуна әввәлҹә тәрәддүд етдим, сонра исә даһа тәрәддүдүм олмады; затән, һеч бир тәкзиб-филан сәсләнмәдијиндән тәрәддүд едиләҹәк бир иш дә галмамышды.
Һејдәр Ҹамал билдирир ки, “Азәрбајҹанда дөвләт чеврилиши һазырланыр”. Хүсуси хидмәт органларына бағлылығы олмајан, өзүнү нәзәри дискуссијаларын маһир ифачысы, илаһијјатчы-философ кими таныдан бир иҹтимаи хадимин дилиндән белә мүлаһизәләрин сәсләнмәси һәм һејрәтамиздир, һәм дә... дәһшәтлидир.Һејдәр Ҹамал бу ачыгламаны вермәклә өзүнү Русијанын Федерал Тәлүкәсизлик Хидмәтинин (ФСБ) рәһбәри ҹәнаб Бортниковун мәтбуат катиби апарыр. Мән бир зијалынын, һәм дә ири чаплы олдуғуну дүшүндүјүм бир зијалынын бу рангы гәбул етмәсинә тәәссүф едирәм.
Даһа сонра ҹәнаб Һејдәр Ҹамал өз чеврилиш версијасынын мәнтиги үзрә давам едәрәк билдирир ки, “Азәрбајҹанда баш вермәси планлашдырылан дөвләт чеврилиши Ҝүрҹүстанда һазырланыр вә бу плана рәһбәрлик Ҝүрҹүстанын Тәһлүкәсизлик Шурасынын рәһбәри Гига Бокеријаја һәвалә едилиб”. Бу, һәмин рангдан олаҹаг мәтбуат катибинин вермәли олдуғу бәјанатын давамы кими дә гәбул едилә биләр.
Амма ҹәнаб Һејдәр Ҹамал бунунла кифајәтләнмир, ахы!“Азәрбајҹан әразисиндә, Ҝүрҹүстанын Бакыдакы сәфирлијиндә бу фәалијјәти курасија едәҹәк бир мәркәз гурулуб, мәркәзин ишинә сәфирлијин әмәкдашы олан вә ҝүрҹү дилини јүксәк сәвијјәдә билән америкалы бир гадын рәһбәрлик едир. Бу гадын һәмин ”гәрарҝаһда"дыр вә Азәрбајҹан мүхалифәти илә контактлар онун функсијаларына дахилдир".
Русијада Ыслам Комитәсинин рәһбәри кими ири бир иҹтимаи титул үчүн иҹтимаијјәтә белә бир “мәлумат”ын өтүрүлмәси ишини үзәринә ҝөтүрмәк дә чох анлашылмаздыр. Бу функсија, һәтта мәтбуат катиби үчүн дә ујғун дејил вә сырадан бир әмәлијјатчынын өтүрә биләҹәји хәбәрдир.Бу бәнд үзрә дә дәрин тәәссүф һиссләри кечирмәк олар.
Сонра һөрмәтли Һејдәр Ҹамал әмәлијјат планы үзрә даһа дәрин ачыгламалар вермәкдә давам едир. Ҝуја, Ҝүрҹүстан әразисиндә Азәрбајҹанда дөвләт чеврилиши етмәк үчүн Борчалы ҝәнҹләриндән ибарәт “зәрбә групу” һазырланыр, зәрури ҝүндә һәмин ҝәнҹләр Азәрбајҹан әразисинә дахил олараг сијаси үсјанын авангардыны тәшкил едәҹәкләр. Бу групун ады рус дилинә “отпор” кими тәрҹүмә олунур; ҝүрҹүҹәсини Һејдәр Ҹамал билмир, Азәрбајҹан дилинә исә тәрҹүмә еләмир. Бу да анлашыландыр: јәгин ки, Һејдәр Ҹамал кими ири чаплы алим белә хырда лингвистик-техники ишләрә вахт ајырмаг истәмәјиб. Ҹәнаб Һејдәр Ҹамал өзүнүн әмәлијјат мәлуматларыны уғурла баша чатдырмаг әзмини давам етдирир: “Азәрбајҹан мүхалифәтинин Азәрбајҹан һакимијјәтини девирмәк үчүн планлашдырдығы ҝүн олараг 28 мај мүәјјән едилиб. Ајын 29-да исә АБШ-ын дөвләт катиби Һиллари Клинтонун иштиракы илә Лондонда ”Азәрбајҹандакы сијаси дурум" адлы бир конфранс кечириләҹәк, орада “Азәрбајҹан мүхалифәтинин давранышларына, Азәрбајҹандакы вәзијјәтә, Азәрбајҹан һөкумәтинин дүшдүјү ситуасијаја вә с. гијмәт вериләҹәк”.
Бу абзасда Һејдәр Ҹамал ајаға дурур, әлини гијаби олараг стола чырпыр, бир гәдәр әввәлки ФТХ мәтбуат катиби вә ФТХ әмәлијјатчысы вәзијјәтиндән чыхараг, ири бир рангда дајандығыны ҝөстәрмәјә ҹәһд едир. Јәни, “мән бу сөзләри һавадан вә судан ҝөтүрмүрәм, ҝөрүрсүнүзмү, һәтта бејнәлхалг мигјаслы тәдбирләри дә дәгигликлә прогнозлашдыра билирәм!” Бу, мөһтәшәм политоложи јанашмадыр вә ешг олсун. (Амма нида ишарәси олмадан, чүнки Һејдәр Ҹамал стола јумруғу гијаби олараг вурур).
***
Һејдәр Ҹамал өз мүлаһизәләрини даһа да, бир даһа да дәринләшдирмәк үчүн Саакашвили илә Ылһам Әлијевин арасынын нәјә ҝөрә дәјдијини дә дәгигләшдирир. Сән демә, март ајында Ҝүрҹүстан рәсмиләри Азәрбајҹана ҝәләрәк Ылһам Әлијевдән тәләб едибләр ки, Русија әлејһинә һәрби-сијаси блок јарадаг. Ылһам Әлијев Русијаја сәдагәти үзүндән бундан имтина едиб вә Ҝүрҹүстан да һәмин һәрби-сијаси блоку Ермәнистанла јарадыр. Үстәлик, Ылһам Әлијеви дә һакимијјәтдән девириб онун јеринә елә бир адам ҝәтирмәк истәјир ки, Азәрбајҹаны Ҝүрҹүстанын мараглары үчүн ујғун бир шәкилдә идарә еләсин.Дәһшәтли дәрәҹәдә дәрин “сичан-пишик” ојунудур. Ҝүрҹүстан Русијанын һәрби базаларындан тәһлүкәсизлик карты кими истифадә едән Ермәнистанла һәрби алјанс јарадыб Русијаја гаршы чыхмаг истәјир.
Бир Түрк шаиринин белә бир шеирини охудуғум јадыма ҝәлир:
Анадолуда бир көј вар,
Көјүн ичиндә бир ев,Евин ичиндә бир кадын,Ај сәни, Түкәзбан, Түкәзбан...
***
Һејдәр Ҹамал ачыгламаларыны белә гуртарыр ки, Азәрбајҹанда мүхалифәт һакимијјәтә ҝәләрсә, өлкәнин бүтүн марагларыны Гәрбә сатар. Һејдәр Ҹамал Русијада отурур. Конкрет олараг бу һалда Русијанын Федерал Тәһлүкәсизлик Хидмәтинин дезинформасијаларыны сәсләндирмәк ишини ҝөрүр. Ким билир, бәлкә дә тамам башга бир өлкәдән гајнагланан дезинформасијалары...
Азад Акифоғлу
