Бисмиллаһир-рәһманир-рәһим
Аллаһын Рәсулу (с) о гәдәр ибадәт едирди ки, өзүнү мәшәггәт вә әзијјәтә салырды. Елә буна ҝөрә дә Аллаһ Таала Гурани Кәримин “Таһа” сурәсинин 1-ҹи ајәсини ҝөндәрәрәк бујурду:
“Биз Гураны сәнә мәшәггәт чәкмәјин үчүн назил етмәдик!”
Имам Ҹәфәр Садиг (ә) бујурур:
“Аллаһын Рәсулу (с) ваҹиб намазлардан ики дәфә чох мүстәһәб намаз гылар, ваҹиб оруҹдан ики дәфә чох мүстәһәб оруҹ тутарды.”
“Сүнәнүн-Нәби”, сәһ: 234.
Ҹәфәр ибн Әһмәд Гуми “Зуһдун-Нәби” китабында рәвајәт едир ки, Аллаһын Рәсулу (с) намаза дуранда Аллаһын горхусундан рәнҝи гачарды, ондан сызылтылы сәс ешидиләрди. Һәмчинин намаз гыланда јер үзәринә сәрилмиш палтар кими оларды.
Әлламә Мәҹлиси өзүнүн “Биһарул-әнвар” китабында Аишәдән белә нәгл едир:
“Аллаһын Рәсулу (с) бизлә сөһбәт едәр, биз дә онунла данышардыг, амма намаз вахты ҝәләндә елә бир һалда оларды ки, санки нә о бизи таныјыр вә нә дә биз ону таныјырыг.”
Әбу Бәсир Имам Мәһәммәд Багир (ә)-дан рәвајәт едир ки:
“Аллаһын Рәсулу (с) бир ҝеҹә Аишәнин јанында иди. Аишә деди:
-Нә үчүн ибадәт етмәјә ҝөрә өзүнә бу гәдәр әзијјәт верирсән, бир һалда ки, Аллаһ Таала сәнин кечмиш вә ҝәләҹәк ҝүнаһларыны бағышламышдыр?
Һәзрәт бујурду:
-Мән шүкр едән вә миннәтдар бәндә олмајыммы?”
“Үсули-кафи” китабында Имам Ҹәфәр Садиг (ә)-дан рәвајәт олунмушдур ки, Аллаһын Рәсулу (с) бујурмушдур:
“Инсанларын ән үстүнү о кәсләрдир ки, ибадәтә ашиг олмуш, ону гуҹагламыш, гәлби вә ҹаны илә севмиш, ҹисми вә бәдән әзалары илә ону јеринә јетирмиш, ибадәт үчүн һәр шејдән әлини чәкмишләр. Белә бир һалда бу инсан үчүн дүнјада чәтинликлә јахуд асанлыгла јашамағын һеч бир фәрги јохдур.”
Һәмчинин “Иләлүш-шәраји” китабында Әнәс ибн Маликдән рәвајәт олунмушдур ки, Аллаһын Рәсулу (с) бујурмушдур:
“Мәним үчүн ҝеҹә јарысы ики рүкәт намаз гылмаг дүнјадан вә дүнјада оланларын һамысындан даһа әзиздир.”
Сејјид ибн Тавус “Игбал” китабында јазыр:
“Мүбарәк Рамазан ајы ҝәлдикдә Пејғәмбәр (с)-ин һалы дәјишәрди, чохлу намаз гылар, дуаларда чохлу аһу-зар едәрди. Аллаһдан горхма һалы ашкар ҝөрүнәрди.”
“Мәҹмуеји-Вәррам” китабында рәвајәт едилмишдир ки, һәр һансы бир иш Пејғәмбәр (с)-и гәмҝин вә пәришан етсәјди намаз гылмаг вә оруҹ тутмагла о гәмин арадан ҝетмәсини истәјәрди.
Мәһәммәд ибн Сүлејман Имам Ҹәфәр Садиг (ә)-дан вә Имам Рза (ә)-дан нәгл едир ки:
“Биз Имамдан Рамазан ајында неҹә намаз гылмаг вә Пејғәмбәр (с)-ин бу ајда нәләр етмәси һаггында сорушдугда бујурду: Рамазан ајынын биринҹи ҝеҹәси ҝәлдикдә Аллаһын Рәсулу (с) мәғриб намазыны вә онун дөрд рүкәт нафиләсини һәр ҝеҹә мәсҹиддә гыларды, бунун ардынҹа ајаға галхар вә даһа он ики рәкәт намаз гыларды. Сонра евә ҝедәрди.
Ҹамаат о һәзрәтин чохлу намаз гылмасынын сәбәбини сорушаркән бујурарды: “Әлбәттә, бу намазлар Рамазан ајынын башга ајлардан фәзиләтли олмасы үчүндүр.” Сабаһкы ҝеҹә намаз гылмаг үчүн Пејғәмбәр (с) ајаға галхды, ҹамаат о һәзрәтин архасында намаз гылмаг үчүн сыраја дүзүлдүләр. Пејғәмбәр (с) бујурду:
-Еј ҹамаат! Бу нафилә намазларыдыр, нафиләни ҹамаатла гылмаг олмаз, һәр бириниз ајрыҹа өз намазларынызы гылын. Аллаһ Таала сизә неҹә өјрәдибсә еләҹә дә гылын вә билин ки, мүстәһәб намазлары ҹамаатла бирҝә гылмазлар.
Бундан сонра һәрә бир тәрәфә дағылышды вә өз намазларыны гылмаға башладылар. Елә ки, Рамазан ајынын он доггузунҹу ҝеҹәси ҝәлди, о һәзрәт ҝүн батан вахт гүсл етди, сонра мәғриб намазыны гылды. Даһа сонра дөрд рәкәт намаз гылды вә евә ҝетди. Елә ки, Билал иша намазынын азаныны деди, Аллаһын Рәсулу (с) ҝәлиб ҹамаатла иша намазыны гылды, сонра отураг һалда ики рәкәт иша намазынын нафиләсини гылды, сонра ајаға галхды вә Гәдр ҝеҹәсинин јүз рәкәт хүсуси намазыны гылды, һәр рәкәтдән сонра он дәфә Ихлас сурәсини охујурду. Бу намазлары да битирдикдән сонра он бир рүкәтлик ҝеҹә намазыны гылмаға башлады. Ијирминҹи ҝеҹәдә мәғриб намазындан сонра сәккиз рәкәт вә иша намазындан сонра он ики рәкәт Рамазан ајынын мәхсус нафиләсини гылды. Ијирми биринҹи ҝеҹә ҝүнәш батан заман гүсл етди вә он доггузунҹу ҝеҹәдә етдикләрини бу ҝеҹә дә етди. Ијирми икинҹи ҝеҹәдән етибарән өз намазларыны чохалтмаға башлады. Белә ки, мәғриб намазындан сонра сәккиз рәкәт, иша намазындан сонра исә ијирми ики рәкәт хүсуси нафилә намазыны гылды. Ијирми үчүнҹү ҝеҹә ҝәлдикдә јенә дә ҝүнәш батан заман гүсл етди. Он доггуз вә ијирми биринҹи ҝеҹәдә етдији ибадәтләри јеринә јетирди.”
Имам (ә)-дан Пејғәмбәр (с)-ин ајрыҹа һәр ҝүн гылдығы әлли рәкәт нафилә намазы һаггында сорушдуг. Имам (ә) бујурду:
“Пејғәмбәр (с) башга ајларда гылдығы әлли рәкәт нафилә намазыны Рамазан ајында да гылар вә ондан әскилтмәзди.”
“Сүнәнүн-Нәби” сәһ: 244-247.
Пејғәмбәр (с)-ин тәвазөкарлығы
Аллаһын Рәсулу (с) о дәрәҹәдә тәвазөкар иди ки, фәгирләр вә касыблар илә отурар, онларла бирликдә јемәк јејәр вә бујурарды:
“Мән дә Аллаһын бәндәсијәм, бәндәләр кими јејир, бәндәләр кими отурурам.”
Зејд Шәһһам имам Ҹәфәр Садиг (ә)-дан рәвајәт едир ки, бујурду:
“Аллаһ Таала һәзрәт Мәһәммәд (с)-и пејғәмбәрлијә сечдији андан о һәзрәтин вәфатынадәк Пејғәмбәр (с) бир шејә сөјкәнәрәк јемәк јемәди, касыблар кими јемәк јејир, онлар кими дә отурурду.
Зејд дејир: Сорушдум “нә үчүн белә едирди?” Имам Ҹәфәр Садиг (ә) бујурду:
Аллаһ Тааланын гаршысында тәвазөкарлыг үчүн.”
“Биһарул-әнвар”, 16-ҹы ҹилд, сәһ: 261.
Башга бир һәдисдә имам Ҹәфәр Садиг (ә) бујурур:
“Пејғәмбәр (с) һансы евә ҝетсәјди јухары баша кечмәз, елә гапынын јанындаҹа отурарды.”
“Үсули-кафи”, Әл-ишрә китабы, 6-ҹы һәдис.
Мәрһум Дејләми өзүнүн “Иршадул-гулуб” китабында јазыр:
