Әһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Бејнәлхалг Хәбәр Аҝентлији- АБНА: Ченнај шәһәриндә фәалијјәт ҝөстәрән журналист Сејид Әли Мүҹтәба 12 сентјабр 2026-ҹы илдә “Омид” хәбәр платформасында јајымланан мәгаләсиндә Болливуд киносунда мүсәлманларын тәсвирини арашдырыб.
О јазыб ки, Һиндистанда исламофобијанын вә сијаси-сосиал гүтбләшмәнин сон онилликләрдә ҝүҹләнмәси өлкәнин әсас кино истеһсалынын бир һиссәсинин мәзмунуна да тәсир ҝөстәриб.
Исламофобијанын Һиндистан киносуна дахил олмасы
Мәгалә һиндистанлы режиссор Тигманшу Дһулианын Һиндистан Редакторлар Ассосиасијасынын Деһлидә кечирилән “Ражендра Матһур” аным тәдбириндәки чыхышына истинадла башлајыр.
Дһулиа һәмин топлантыда Һиндистан ҹәмијјәтиндә исламофобијанын артмасынын һинд киносуна да јол тапдығыны вә режиссорларын да мүсәлманлара гаршы тәблиғатын ҝенишләндији ҹәмијјәтин бир һиссәси олдуғуну билдириб.
Бу чәрчивәдә Болливудун Һиндистанын мәдәни вә дини мүхтәлифлијини нүмајиш етдирән узун тарихә малик олмасына бахмајараг, бәзи филмләрдә мүсәлман образлары террорчу, екстремист вә ја Һиндистан ҹәмијјәтинә јад үнсүр кими тәгдим едилиб.
Бу тенденсијанын хүсусилә терроризм, Кәшмир вә Һиндистан-Пакистан гаршыдурмасы илә бағлы филмләрдә нәзәрә чарпдығы гејд олунур.
Терроризм вә мүсәлманларын образы
Арашдырылан әсас нүмунәләрдән бири мүсәлман образларынын терроризм вә екстремизмлә әлагәләндирилмәсидир. Мүәллифә ҝөрә, бу јанашма сон онилликләрдә чәкилмиш бир сыра филмләрдә тәкрарланыб.
“Рожа” (1992), “Бомбај” (1995), “Сарфаросһ” (1999), “Физа” (2000), “Фанаа” (2006), “Курбаан” (2009), “Һотел Мумбаи” (2018), “Ури: Тһе Сурҝиҹал Стрике” (2019), “Соорјавансһи” (2021) вә “Тһе Керала Сторј” (2023) бу чәрчивәдә нәзәрдән кечирилән филмләр сырасында ҝөстәрилиб.
Бу филмләрдә терроризм, екстремизм, Кәшмир вә тәһлүкәсизлик әмәлијјатлары кими мөвзуларын әсас сүжет хәттини тәшкил етдији гејд олунур.
Бунунла јанашы, вәтәнпәрвәрлик вә мүһарибә мөвзулу филмләр дә Һиндистанын әсас кино истеһсалынын мүһүм һиссәсини тәшкил едир. “Бордер”, “Ҝадар”, “ЛОҸ: Карҝил”, “Лаксһја”, “Сһерсһааһ” вә диҝәр филмләрдә Һиндистан-Пакистан мүһарибәләри вә гаршыдурмалары милләтчи мотивләрлә тәгдим олунуб.
Мүсәлман һөкмдарларын тарихи тәсвири
Бу тенденсијанын диҝәр истигамәти тарихи филмләрлә бағлыдыр. Бу әсәрләрдә мүсәлман һөкумәтләри вә тарихи шәхсијјәтләрлә Һиндистанын реҝионал краллыглары арасындакы гаршыдурмалар тәсвир едилир.
“Падмаават”, “Панипат”, “Танһажи”, “Самрат Притһвираж” вә “Ҹһһаава” һәмин мәгаләдә диггәт јетирилән филмләр сырасындадыр.
Бу екран әсәрләринин бәзиләриндә мүсәлман һөкмдарлар ишғалчы вә ја мәнфи образ кими тәгдим едилир, Һиндистанын јерли гүввәләри исә мүгавимәтин гәһрәманлары кими ҝөстәрилир.
2014-ҹү ил дөнүш нөгтәси
Мүҹтәба бу дәјишикликләрин көкләрини 1990-ҹы илләрдә баш верән просесләрлә әлагәләндирир. О, Совет Иттифагынын дағылмасы, Һиндистанын игтисади либераллашмасы, Рам-Ҹанмабһооми һәрәкаты вә Кәшмир мүнагишәси кими амилләри Һиндистан киносунда сијаси вә сосиал нарративләрин дәјишмәсинә тәсир ҝөстәрән амилләр сырасында гејд едир.
Журналистин јаздығына ҝөрә, 2014-ҹү илдә Бһаратија Жаната Партијасынын (БЖП) һакимијјәтә ҝәлмәсиндән сонра Һиндистанда сијаси вә сосиал гүтбләшмә әсас кино истеһсалында даһа ҝениш шәкилдә әкс олунмаға башлајыб.
Бу дөврдә бир сыра филмләрдә мүсәлман образлары терроризм, дөвләт әлејһинә фәалијјәт вә Һиндистанын тәһлүкәсизлијинә тәһдид анлајышлары илә әлагәләндирилиб.
Һәмчинин бу мәрһәләдә милләтчи мотивләрә малик тарихи вә сијаси филмләрин истеһсалынын артдығы, бәзи екран әсәрләриндә Һиндистанын кечмишинин вә өлкәдәки дини иҹмалар арасындакы мүнасибәтләрин даһа гүтбләшмиш перспективдән тәгдим едилдији билдирилир.
Кино вә сосиал нәтиҹәләр
Мүҹтәба мәгаләсинин диҝәр һиссәсиндә хәбәрдарлыг едир ки, мүсәлманларын мәнфи вә стереотипик шәкилдә тәгдим едилмәси сосиал парчаланманын дәринләшмәсинә вә дини гәрәзләрин нормаллашмасына сәбәб ола биләр.
О, һәмчинин сағчы сијаси гүввәләрин “севҝи ҹиһады” вә “мәҹбури дин дәјишдирмә” кими анлајышлардан истифадәсинә тохунур вә һесаб едир ки, бу мөвзуларла бағлы бәзи кино нарративләри сијаси мүһитдә мүсәлманлары нүфуздан салмаг мәгсәдилә истифадә олунуб.
Мәгаләнин сонунда кино гурумлары, сензура һејәти вә һөкумәтә јахын бәзи медиа органлары тәнгид едилир. Билдирилир ки, мүбаһисәли филмләрә рәсми дәстәк ҝөстәрилмәси мүәјјән сијаси вә тарихи нарративләрә даһа чох леҝитимлик газандыра биләр.
Үмумиликдә, бу тәһлилдә Болливуд Һиндистанын даһа ҝениш сијаси вә сосиал мүһитинин бир һиссәси кими тәгдим олунур. Мәгаләјә ҝөрә, хүсусилә 1990-ҹы илләрдән етибарән, даһа ҝүҹлү шәкилдә исә 2014-ҹү илдән сонра бәзи филмләрдә терроризм, милләтчилик, Кәшмир вә тарихин јенидән шәрһи мөвзулары мүсәлманларын мәнфи образландырылмасы илә бир-биринә гарышыб.
Sizin rəyiniz