Әһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Бејнәлхалг Хәбәр Аҝентлији- АБНА: Брукингс Институтунун баш елми ишчиси вә Ҹо Бајден администрасијасы дөврүндә АБШ Милли Тәһлүкәсизлик Шурасынын Стратежи Планлашдырма Идарәсинин кечмиш директору Томас Рајт, "Тһе Атлантиҹ" нәшриндә дәрҹ олунан мәгаләсиндә һадисәләрин ҝедишини тәһлил едәрәк јазыр ки, Трамп Франсада кечирилән Ҝ7 саммитинин јекун иҹласында атәшкәси гәбул етмәсинин сәбәбини белә изаһ етмишди: бомбардманларын давам етдирилмәси нәинки Һөрмүз боғазынын јенидән ачылмасына ҝәтириб чыхармајаҹаг, әксинә, фөвгәладә енержи еһтијатларынын азалмасы вә тиҹарәт ҝәмиләринин бу су јолундан узаглашмасы нәтиҹәсиндә глобал игтисадијјаты бөһранла үз-үзә гојаҹаг.
Рајтын јаздығына ҝөрә, АБШ Президенти һәмин вахт һәтта стратежи еһтијатларын бир нечә һәфтә әрзиндә түкәнә биләҹәји барәдә хәбәрдарлыг етмиш вә 1929-ҹу ил Бөјүк Депрессијасына бәнзәр игтисади бөһранын тәкрарланаҹағындан нараһатлығыны ифадә етмишди. Лакин ҹәми бир нечә һәфтә сонра о, Ирана гаршы һүҹумларын бәрпа олунмасы барәдә ҝөстәриш верди. Һәмин һүҹумлар Иранын нәглијјат, енержи вә һәрби инфраструктуруну һәдәфә алды вә Теһранын АБШ базаларына ракет вә пилотсуз учуш апаратлары илә ҹаваб зәрбәләри, еләҹә дә Һөрмүз боғазында тиҹарәт ҝәмиләринә һүҹумларла мүшајиәт олунду.
Америкалы тәдгигатчы һесаб едир ки, Трамп индијәдәк бу ики јанашма арасындакы зиддијјәти изаһ едә билмәјиб. Чүнки о, әввәлләр етираф етмишди ки, һәрби васитәләр АБШ-нин әсас мәгсәди олан Һөрмүз боғазынын ачыг сахланылмасыны тәмин етмәјә гадир дејил. Буна бахмајараг, инди јенидән ејни јолу сечиб вә үмид едир ки, игтисади тәзјигләр АБШ-дән әввәл Ираны ҝери чәкилмәјә мәҹбур едәҹәк.
Рајт атәшкәсин позулмасынын әсас сәбәбини дә тәрәфләр арасында Һөрмүз боғазы илә бағлы разылашманын фәргли шәкилдә шәрһ едилмәсиндә ҝөрүр.
Онун сөзләринә ҝөрә, Вашингтон һесаб едирди ки, Иран 60 ҝүн әрзиндә һеч бир рүсум алмадан бүтүн тиҹарәт ҝәмиләринин сәрбәст кечидини тәмин етмәлидир. Лакин Теһран бу разылашманы боғазда кечидләрин идарә олунмасы вә нәзарәт сәлаһијјәтини өзүндә сахламаг кими шәрһ едиб вә ҝәмиләрин јалныз өзүнүн тәсдиг етдији маршрутлар үзрә һәрәкәт етмәсинә чалышыб.
Sizin rəyiniz