Әһли Бејт (әлејһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, “Русија илә АБШ арасында әлдә олунан атәшкәс сазишиндән мәмнунијјәт дујуруг вә Москва илә бу истигамәтдә бирҝә фәалијјәтә һазырыг”– Сәудијјә кралы Салман бин Әбдүләзиз Путинлә дүнәнки телефон сөһбәтиндә белә дејиб.
Кремлдән верилән рәсми мәлумата ҝөрә, дүнән Суријада атәшкәс еланыны реҝионал дөвләтләрә билдирмәк үчүн Путин нөвбә илә әввәл Бәшәр Әсәдә, сонра исә Сәдијјә кралы Салман Әбдүләзизә вә Иран Президенти Һәсән Руһанијә зәнҝ едиб. Гаршы тәрәфдән ән мараглы ачыглама исә Салман Әбдүләзиздән ҝәлиб.
Русијанын атәшкәс гәрарыны алгышлајан вә бундан сонра онунла ишләмәјә һазыр олдуғуну билдирән крала Путинин дә реаксијасы мүсбәт олуб. Рәсми ачыгламада һәр ики лидерин "Суријада бирҝә фәалијјәт ҝөстәрмәк вә бу әмәкдашлығы һәр заман давам етдирмәк мәсәләсиндә разылашдыглары" гејд олунур.
Мүтәхәссисләр Сәудијјә кралынын бу мөвгејини өзүнүн Јахын Шәрг сијасәтиндән ҝери аддым атмасы вә “батан ҝәмидән” гачараг, ән јахын мүттәфиги Түркијәни саваш мејданында тәк бурахмасы кими гијмәтләндирирләр.
Експертләрин фикринҹә, Сәудијјә кралынын бу аддымынын башлыҹа сәбәбләриндән бири бејнәлхалг шәраитин онун әлејһинә дәјишилмәси, диҝәри исә нефт гијмәтләринин ашағыја дүшмәсиндән сонра јашадығы малијјә бөһраныдыр. Белә ки, индијә гәдәр АБШ-ын һимајәсилә ајагда дурмаға чалышан краллығын Вашингтонун ирадәсинин әлејһинә ҝетмәк шансы јохдур. Үстәлик, Јахын Шәргдә давам едән мәзһәб мүһарибәләри истәр-истәмәз ән ҹидди һәдәф олараг рәсми Ријады өн плана чыхарыр вә бејнәлхалг дәстәјини итирән краллығы "өз гынына" чәкилмәјә вадар едир.
Диҝәр тәрәфдән, сону ҝөрүнмәјән бу мүбаризәни апармаг үчүн краллығын малијјә имканлары да түкәнир. Игтисади прогнозлара ҝөрә, Сәудијјә Әрәбистаны индики хәрҹләрини азалтмаса, ән ҝеҹи, 4 илә тамамилә ифлас едә биләр. Бүтүн бејнәлхалг ҝүҹ мәркәзләринин әлејһинә ҝетмәк вә чөзүмсүзлүк јарадараг, өз истәјини онлара гәбул етдирмәк исә даһа ҹидди малијјә хәрҹи демәкдир. Бу да краллығын прогнозлашдырыландан даһа еркән ифласы мәнасына ҝәлир.
Буна бахмајараг, ҝери аддым да вәзијјәтдән чыхыш јолу дејил. Чүнки рәсми Ријад бу вахта гәдәр јалныз өз мәфкурәсини әтраф өлкәләрә јајмаг мәгсәдилә мәзһәб савашларыны көрүкләмирди. О, һәм дә сүлалә һакимијјәтинин өлкәдә јаратдығы сосиал наразылығын гаршысыны ашырылыға сөјкәнән хариҹи сијасәтилә алмаға чалышырды.
Јүзминләлә мүсәлманын мәһвијлә нәтиҹәләнән мәзһәб мүһарибәләри һәм иҹтимаи рәји сосиал проблемләрдән ајырыр, режимин рәсми идеолоҝијасыны ҹанлы тутмаға чалышыр, һәм дә мүхалиф електоратын хариҹә ҝөндәрилмәсинин, әтраф өлкәләрдә “мүгәддәс дава” уғрунда ҹанларындан кечмәсинин өнүнү ачырды. Нәтиҹәдә мүхалифәтсизләшән өлкәдә ҝетдикҹә бөјүјән һаким сүлалә нефт ҝәлирләрини өз араларында раһатҹа бөлүшә билирдиләр.
Индисә Русијанын сәфинә кечмәк Сәудијјә Әрәбистаныны бу силаһындан да мәһрум едә биләр. Һәтта хариҹдә вәһһабилији јајан “әрәб ҹиһадчы”ларынын јенидән өлкәјә гајытмасы вә өз мәзһәбинә хәјанәт едән сүлаләјә гаршы мүбаризә апармаға башлајаҹаглары ҝөзләнилир.
Неҹә ки, АБШ президентлијинә намизәд, милјардер Доналд Трамп да бир мүддәт әввәл бу еһтимал үзәриндә дурмуш, өзүнәмәхсус иронија илә демишди: “Сәуд сүлаләси бизим үчүн сағмал инәкдир. О, бизә сүд әвәзинә, доллар вә гызыл верир. Сүдү гурујанда башыны кәсәҹәјик”.
Трамп чыхышында һәмин башкәсмә әмәлијјатынын мүмкүн ссенариси барәдә дә өз версијасыны ирәли сүрмүшдү: “Елә ҝүман етмәјин ки, дүнјанын мүхтәлиф јерләриндә инсанларын ҹанына салдығыныз вә һәјатларыны мәһв етмәләрини, башларыны кәсмәләрини истәдијиниз вәһһабиләр сонсузадәк јанынызда галаҹаг вә сизи һимајә едәҹәкләр. Хејр! Бу террорчу групларын сизин гуҹағыныздан башга сығынаҹаглары јер јохдур. Онлар бир ҝүн гуҹағыныза гајыдаҹаглар, нөвбә сизә чатаҹаг вә ишинизи битирәҹәкләр”.
Дејәсән, милјардерин прогнозлары доғрулур. Игтисади ҝүҹү ҝетдикҹә түкәнән Сәудијјә Әрәбистаны өз ајағыјла гәссабханаја доғру ҝедир. Ондан ҝеријә исә мүсәлман дүнјасынын бејниндән һеч бир заман силинмәјәҹәк ганлы ИШИД хатирәси галаҹаг. Бир дә АБШ-ын “сағмал инәјә” гошулуб Ататүрк принсипләринә арха чевирән Әрдоған һакимијјәти…
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
