АБНА24 Хәбәр Верир, Остиндәки Техас Университетинин тарихчиси Ҹереми Сури “Тһе Неw Јорк Тимес” үчүн јаздығы мәгаләдә билдирир:“Америка Бирләшмиш Штатлары тарихинин чох һиссәсиндә динҹ дөвр үчүн кичик ордусу олан бөјүк өлкә олмушдур. Анҹаг бу вәзијјәт икинҹи дүнја мүһарибәси илә әбәди олараг дәјишдирилди. Сонра Америка лидерләри “јени глобал өһдәлијин” нүвә арсеналына малик ҝүҹлү орду вә дүнјанын һәр јериндә һәрби базалар шәбәкәси тәләб етдијинә гәрар вердиләр”.
“Онлар бөјүк һәрби потенсиалын јени дүнја мүһарибәсинин гаршысыны алаҹағына, рәгибләри горхудаҹағына вә хариҹи дөвләтләри истәдијимизи етмәјә сөвг едәҹәјинә үмид едирдиләр” - дејә изаһ едән Сури буна бахмајараг, “һәрби һөкмранлығын” арзуолунан үстүнлүјү вермәдијини иддиа едир: “Американын 20 иллик сәјиндән вә милјардларла доллар хәрҹләмәсиндән сонра Әфганыстанда дәстәкләдији һөкумәтин сүгуту узун уғурсузлуг тарихинин ән сон нүмунәси олду”.
Тарихчијә ҝөрә, Әфганыстандакы мүһарибә уғурсуз мүдахиләдән даһа артыгдыр вә глобал һәрби үстүнлүјүн Америка мараглары үчүн һеч дә мәһсулдар олмадығыны ҝөстәрди. “Бу һәрби һеҝемонлуг гәләбәдән даһа чох мәғлубијјәтлә нәтиҹәләнди, өлкәдә вә хариҹдә демократик дәјәрләрә хәләл ҝәтирди”, - дејә Сури дүшүнүр.
“Вјетнам һадисәсиндә “ән јахшы вә ән ағыллы” мүтәхәссисләр президент Линдон Ҹонсону АБШ ордусунун мүгавимәт дәстәләрини дармадағын едәҹәјинә вә анти-коммунист гүввәләрә дәстәк верәҹәјинә инандырдылар. Әслиндә АБШ-ын һәрби мүдахиләси рәгибләрин популјарлығыны ҝүҹләндирди вә Ҹәнуби Вјетнамын Америкадан асылылығыны артырды. Беләликлә, 1975-ҹи илдә Шимали Вјетнамын һүҹумундан сонра Американын тәлим кечдији мүттәфиг гүввәләр мәғлуб олду – бу, инди Әфганыстанда баш верәнләрә чох бәнзәјир”, - дејә Сури иддиа билдириб.
Америка лидерләри ордуја ҝүвәнмәјә алышмышлар, чүнки ҝүҹлүдүр вә ону сәфәрбәр етмәк асандыр. Суринин фикринҹә, бу гәдәр ҝүҹлү һәрби гүввәјә саһиб олма тәһлүкәси бурада ҝизләнир: “АБШ-ын иллик һәрби бүдҹәси ағласығмаз 700 милјард доллара чатыб вә даһа бу пуллар чох ҝүман ки, фајдалы гурумларын инкишафына јох, тәјинаты үзрә истифадә едиләҹәк. Бу о демәкдир ки, мәсәлән, кимсә хариҹдә идарәчи кадрлар һазырламаг үчүн гејри-һәрби ихтисаса еһтијаҹ дујдугда орду јенә дә ишә гарышаҹаг, чүнки диҝәр аҝентликләрин ејни ресурслары јохдур. Орду Конгресдән даһа чох малијјә алмаг үчүн тәсириндән истифадә етдијинә ҝөрә проблем даһа да писләшир”.
Евдә ордунун ҝенишләнмәси Америка ҹәмијјәтини даһа чох һәрбиләшдирир. Бәзи кечмиш әсҝәрләр сон он илдә сајы артан екстремист груплара гошулур.
Тарихчи һәрби тәшкилатларын һәддиндән артыг чохалмасы вә тез-тез ондан суи-истифадә олундуғуна диггәт чәкиб.
“Ордунун едә билмәјәҹәји мөвзусунда дүрүст олмалыјыг. Вәсаитләримизи өлкәмизи һәгигәтән даһа ҝүҹлү, даһа фираван вә даһа тәһлүкәсиз едәҹәк диҝәр тәшкилат вә аҝентликләрин инкишафына сәрф етмәлијик. Өлкәмиз әввәлки вәзијјәтинә гајытса, бизим үчүн даһа јахшы олар – Америка динҹ дөврдә кичик орду илә бөјүкдүр”, - дејә Сури фикрини јекунлашдырыр.
342/
3 sentyabr 2021 - 12:22
Xəbər kodu: 1176253
“Тһе Неw Јорк Тимес” гәзетинин сијаси шәрһчиси Ҹереми Сури дүшүнүр ки, тарих Кореја, Вјетнам, Ираг вә Әфганыстанда ардыҹыл уғурсузлугларла ҝөстәрди ки, бөјүк ресурслар тәләб едән һәрби һеҝемонлуг арзуланан мәгсәдләрә чатмаг үчүн һеч дә әлверишли олмады.
