11 iyul 2021 - 13:51
Зәнҝәзур иддиасынын горхулу нәтиҹәләри-ТӘҺЛИЛ

Азәрбајҹан Республикасынын Зәнҝәзур сијасәти горхулу нәтиҹәләр ортаја чыхара биләр.

АБНА24 Хәбәр Верир, Азәрбајҹан Республикасынын президенти Илһам Әлијевин имзаладығы "Азәрбајҹан Республикасында игтисади рајонларын јени бөлҝүсү һаггында" Фәрманла 14 игтисади рајон; о ҹүмләдән Гарабағ вә Шәрги Зәнҝәзур игтисади рајонлары јарадылыб.

Јени бөлҝүјә әсасән Јухары Гарабағ игтисади рајону ләғв олунуб вә Гарабағ игтисади рајону јарадылыб. Ханкәнди дә һәмин игтисади рајона дахил едилиб. Ораја Ханкәнди шәһәри илә јанашы Ағҹабәди, Ағдам, Бәрдә, Фүзули, Хоҹалы, Хоҹавәнд, Шуша вә Тәртәр рајонлары дахилдир.

Бурада ән чох диггәт чәкән мәсәлә Гарабағ Игтисади Рајуну илә јанашы “Шәрги Зәнҝәзур” термининин ишләдилмәсидир.

Өлкә башчысынын јени гәрарындан мәмнунлуг ифадә едән сијаси аналитик Елмәддин Беһбуд фејсбук үзәриндән етдији пајлашымында јазыр ки, Азәрбајҹан Зәнҝәзурла бағлы

иддиаларыны сијаси мүстәвидән һүгуги мүстәвијә кечирир. Бир әразинин Шәрги варса, демәк Гәрби дә вар.

Бу арада Азәрбајҹан дөвләт башчысынын Шәрги Зәнҝәзур Игтисади Рајонунун јарадылмасына даир фәрманынын ардындан Милли Мәҹлисдә Ермәнистана гаршы әрази иддиасы ирәли сүрүлүб.

Депутат Фәзаил Ағамалы парламентин пленар иҹласында билдириб: “Зәнҝәзур Азәрбајҹанын тарихи торпағыдыр вә ора иддиамыз вар.”

Онун сөзләринә ҝөрә, 1921-ҹи илдә Зәнҝәзур бөлүнәрәк Ермәнистана гејри-гануни олараг верилиб. Тәкҹә Зәнҝәзур јох, Ирәван Азәрбајҹанын тарихи торпағыдыр. Азәрбајҹан тарихи торпагларына иддиа едәндә кимдәнсә чәкинмәмәлидир. Вә бу торпаглар ҝәләҹәкдә Азәрбајҹана бирләшдирилмәлидир.

Мараглыдыр ки, охшар фикирләр вахтилә Азәрбајҹанын хариҹи сијасәт идарәсинә башчылыг етмиш вә бејнәлхалг ганунларын фәргиндә олан Тофиг Зүлфүгаровун да тәрәфиндән сәсләндирилмишдир. Сабиг баш дипломат Јени Мүсават гәзети илә мүсаһибәдә Ермәнистанын ҹәнуб бөлҝәсинә гаршы әрази иддиасыны белә ифадә едиб: “Тарихи әдаләтин бәрпасы бахымындан бу аддым атылмалыдыр. Бу, гејри-әдаләтли мәсәләдир ки, 100 ил өнҹә ганунсуз олараг коммунист-болшевик һакимијјәти ермәниләрә бу әразиләри вериб. Үстәлик, 100 ил әрзиндә бизим әһалијә гаршы мәрһәлә-мәрһәлә етник тәмизләмәләр апарылыб.”

Азәрбајҹанын кечмиш хариҹи ишләр назири бејнәлхалг сәрһәдләрин дәјишилмәзлијинә даир Иранын мөвгејинә дә мүнасибәт билдириб вә ону мәнтигә зидд мәсәлә адландырыб. “Бундан габаг сәрһәди горујан ким иди: рус сәрһәдчиләри. Иран да буну гәбул едирди. Инди Иран үчүн тәһлүкә вар ки, рус сәрһәдчиләри ҝедәр вә әвәзиндә гәрбјөнүмлү Пашинјанын һансыса достлары ҝәләҹәк. Одур ки, бу бахымдан Азәрбајҹанын Зәнҝәзура нәзарәти әлә алмасы Иран үчүн һеч нәји дәјишмәјәҹәк. 100 км-лик сәрһәддән сонра даһа 40 км-ә нәзарәт етмәјимиз Иран үчүн бөјүк проблем јаратмајаҹаг”- дејә Тофиг Зүлфүгаров вурғулајыб.

Гејд едәк ки, президент Илһам Әлијев апрелин 20-дә Азәрбајҹан Телевизијасына мүсаһибәсиндә Зәнҝәзур мәсәләсинә тохунараг демишди: Азәрбајҹан халгы 101 ил бундан әввәл бизим әлимиздән алынмыш Зәнҝәзура гајыдаҹагдыр.

Һазырда Шәрги вә Гәрби Зәнҝәзур мәсәләсинин ортаја чыхмасы илә истәр-истәмәз рәсми Бакнын да тәкид етдији “өлкәләрин әрази бүтөвлүјү”нә һөрмәтсизлик факты ортаја чыхырса, бу мәсәлә торпагларынын азадлығы уғрунда ағыр чәтинликләрә таблашан вә һәлә дә әрази бүтөвлүјүнүн там тәмин олунмадығы Азәрбајҹана јахшы һеч нә вәд етмир, һәтта онун Гарабағ мәсәләси илә әлагәдар бејнәлхалг аләмдәки һаглы мөвгејинә көлҝә сала биләр.

Рәсми Теһран да ондан нараһатдыр ки, реҝион өлкәләринин бир-биринә гаршы әрази иддиасы нәинки әмәкдашлыг руһуна зиддир, јени мүеһарибәләрә, еләҹә дә хариҹи мүдахиләләрә јол ачаҹагдыр.

342/