АБНА24 Хәбәр Верир, Сәрдашт мүасир дөврдә мүлки шәхсләрә вә јашајыш массивләринә гаршы кимјәви силаһ истифадәсинин бир символудур.
Ирагын Бәәс режими 1987-ҹи ил ијунун 29-да Иранын шимал-гәрбиндә јерләшән издиһамлы Сәрдәшт шәһәрини кимјәви бомбаларла һәдәфә алараг 119 мүлки шәхсин шәһид олдмасына, 8 миндән чох вәтәндашын исә биоложи һүҹума мәруз галмасына баис олду. Сөзү ҝедән дәһшәтли ҹинајәтин илдөнүмүндә һәр ил Иранда мүхтәлиф тәдбирләр кечирилир вә Гәрб дөвләтләринин бејнәлхалг конвенсијаларла гадаған олунмуш силаһлары о заман нијә Сәддам режиминә вермәләри барәдә дискуссијалар тәшкил олунур.
Хатырладаг ки, Мүгәддәс Мүдафиә илләриндә Ирагын сабиг диктатору Сәддам Ирана гаршы 570 дәфә кимјәви бомбадан истифадә етди. Ҹәбһәдә Иран гошунларына вә ејни заманда шәһәрләрә гаршы кимјәви вә биоложи силаһлардан ҝениш истифадә олунду; бејнәлхалг тәшкилатлар исә јалныз сејрчи мөвге сәрҝиләдиләр. Вә Бәәс режиминин бу гејри-инсани әмәлләринә ҝөз јумуду.
Фактлара ҝөрә, мүһарибә илләриндә Иранын гәләбәсинин гаршысыны алмаг үчүн Америка Ираг ордусуна кимјәви силаһ истифадә етмәсиндә әсас дәстәк верән дөвләт олмушдур.
Америкалы жоурналист Мајкл Дабз (Миҹһаел Доббс) Иран-Ираг мүһарибәсинин гызғын вахты Вашингтон Пост гәзетиндәки мәгаләсиндә јазды: “Роналд Рејган рәһбәрлији Ирага сатылан материалларын Ирана гаршы мүһарибәдә истифадә үчүн кимјәви силаһ истеһсалында истифадә олунаҹағыны јахшы билирди. Рејганын хариҹи сијасәтиндә Сәддам режимини хилас етмәк үчүн һәр шеј зәрури вә гануни иди.”
Ираг сәнәдләринә ҝөрә исә, кимјәви силаһларын инкишафына көмәк АБШ дахил олмагла бир чох өлкәдәки фирмалардан алынды; Гәрби Алманија, Һолландија, Бөјүк Британија вә Франса бу өлкәләрин арасындадыр.
Диҝәр бир һесабатда исә дејилир ки, Һолландија, Алманија, Италија вә Франса ширкәтләр Ирагын кимјәви силаһ фабрикләринә хаммал ихраҹында иштирак едирди.
Ирагын сабиг режими тәрәфиндән Иран дөјүшчүләринә вә мүлкиләрә гаршы истифадә олунан силаһлар кимјәви тәркиби вә зәрәр јарадан тәсирләринә ҝөрә тәсниф едилмишдир. Ираг ордусу 1984-ҹү илдә Мәҹнун адаларында тонларла күкүрд хардал вә синир аҝентләри истифадә едәрәк ҝениш кимјәви һүҹумлара башлады вә бу һүҹумлар мүһарибәнин сон ҝүнүнә, 1988-ҹи илин августуна гәдәр давам етди.
АБШ Мәркәзи Кәшфијјат Идарәсинин мәхфи елан едилмиш 1991-ҹи ил һесабатында Ираг Бәәс режиминин кимјәви вә биоложи силаһлардан истифадә етмәси нәтиҹәсиндә Иранын 50 миндән чох шәһид вердијини тәхмин едилир. Иранын Газиләр Тәшкилатына ҝөрә исә, МКИ-нин һесабламасына сәрһәдјаны шәһәрләрдә зәһәрләнмиш мүлки әһали вә ја ган, ағҹијәр вә дәри фәсадлары инкишаф етмиш газиләрин ушаглары вә гоһумлары дахил едилмәјиб. 2002-ҹи илдән етибарән хилас олан 80.000 нәфәр газидән 5.000-и хәстәханада јатыр вә мүнтәзәм тибби мүалиҹә алмаға мәҹбурдур.
Гәрибәдир ки, белә бир аҹы нәтиҹәнин ҝөз габағында олдуғу һалда - Иран хариҹи ишләр назиринин ифадә етдији кими - АБШ-ын јени рәһбәрлији әввәлки рәһбәрлијин уғурсуз сијасәтиндән әл чәкмәјиб вә ганунсуз санксијалары давам етдирәрәк, кимјәви мүһарибә газиләринин дәрман вә тибби тәҹһизат әлдә етмәсинә мане олур. Рәсми Теһран һесаб едир ки, күтләви гырғын силаһларынын истифадәси нәтиҹәсиндә баш вермиш һуманитар фәлакәтин тәкрарланмасынын гаршысыны алмаг үчүн дүнјада биоложи силаһлары јајан дөвләтләр ҹавабдеһ олмалыдырлар.
342/
29 iyun 2021 - 12:19
Xəbər kodu: 1155152
Ијунун 29-у Сәрдәшт шәһәринин биоложи һүҹума мәруз галмасынын илдөнүмү Иран Ислам Республикасында “Кимјәви бә Биоложи Силаһлара гаршы Милли Мүбаризә Ҝүнү” адландырылыб.
