Әһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлији: Арашдырмачы профессор, кечмиш “КГБ” полковники Рөвшән Новрузоғлунун ҝизли хариҹи архивләрдәки мәнбәләр әсасында һазырланмыш “Өлүм һүҹејрәләри” тәһгигат әсәриндә ХХ әсрин әввәлләриндән бәри һәм Азәрбајҹаны ишғал алтында сахлајан ССРИ адлы Русија империјасынын, һәм дә Бөјүк Британија, АБШ кими “модерн” импеијаларын хүсуси кәшфијјат гурумларынын Азәрбајҹан халгынын зәнҝин ҝенефонду үзәриндә апардығы вәһши гәтлиам вә зоракылыгларла мүшајиәт олунан амансыз вә гејри-инсани ҝизли тәдгигатларынын үзә чыхардығы ағлаҝәлмәз өзәлликләрдән, еләҹә дә өлкәмизин ајры-ајры сирли мәканларыны сојкөкүмүздә из бурахан гејри-ади хүсусијјәтләриндән бәһс едилир. Мәлум олур ки, ады чәкилән империјаларла јанашы, әксәр хариҹи дөвләтләр дә Азәрбајҹан инсанынын әсл ҝеномундан горхдуғундан бу халгы һәр васитә илә әзмәјә, мәһв етмәјә чалышыб вә чалышмагдадыр...
Ҹәлилабадда Сејид Ҹәфәр Ағаны илдырым вурдугдан сонра Москва кәшфијјатчысына мајор рүтбәси верилди
Арашдырма материалларына ҝөрә, 1952-ҹи ил, августун 8-дә Һаҹы Гурбанзадә Мир Салеһ Сејид Ҹәфәр Ағаны евиндә илдырым вурур(?). Лејтенант А.Г.Шамшин өлкәнин Һәрби Кәшфијјат Идарәсинин ЫЫ групуна башчылыг едән, полковник М.А.Фурманын адына 702 сајлы телеграм ҝөндәрир: “...Августун 9-да (1952-ҹи ил) тәсдиг олунмуш “хүсуси сијаһы”дакы үчүнҹү адамы илдырым вурду. Онун евинә дүшән илдырым, онун евини вә өзүнү күлә дөндәрди. Ушаглар саламатдыр... Арашдырмалар давам едир, әлавә мәлумат верәҹәјәм... Имзамы тәсдиг едирәм... Ләнкәран. Сәрһәд Даирәси...”
Мәлумата ҝөрә, даһа етибарлы олсун дејә вә јахуд мәлуматын мәхви сахланылмасы үчүн А.Г.Шамшин телеграмы Ләнкәрандакы Сәрһәд Гошунларындан ҝөндәрирди. Телеграмы охумаг, јајмаг гадаған олунмушду... (Амма бу телеграмла бағлы, онун ҝөндәрилмәси, имзаланмасы... истигамәтиндә әлдә етдијим диҝәр мәлумат да вар. Тәдриҹән бунунла бағлы ачыгламам олаҹаг. Бүтүн бунлар арашдырмаларымызын даһа да ајдын олмасына јардымчы олаҹаг.)
Мәшһур дин хадими илә бирҝә онун нәслинин Имам һүммәтинә бағлы олмасыны ҝөстәрән нәсил Шәҹәрә сәнәдләри дә јаныб…
Мәлумата ҝөрә, Астраханбазар әразисиндә бөјүк нәсил, оғул-ушаг саһиби олан Сејид Ҹәфәр Ағаны ахшам намазында илдырым вурмушду. 1952-ҹи ил, августун 9-да “Коммунист” гәзети (Бакы) дөрдүнҹү сәһифәсиндә республиканын Ҹәнуб бөлҝәсинә, Ләнкәран –Астара зонасына дүшән ҝүҹлү лејсан јағышлардан вә илдырымдан аловланан ики кәнди, мешә золағыны нишан верир, Астраханбазарда дин хадими Сејид Фәфәр Ағанын јанараг вәфат етмәсиндән јазырды. Оғлу Вәли Аға өз ачыгламасында исә билдирирди ки, нәслин Имам һүммәтинә бағлы олмасыны ҝөстәрән нәсил Шәҹәрә сәнәдләри дә Һаҹы илә бирҝә јаныб, күл олуб...
Арашдырма материалларына ҝөрә, 1952-ҹи ил, декабрын 22-дә кәшфијјат лејтенанты А.Г.Шамшинин һәрби рүтбәси вахтындан габаг ики дәфә артырылыр вә она мајор рүтбәси верилир. Бу исә онун сонунҹу рүтбәси олур…
1952-ҹи ил, декабрын 26-да исә Сијаси Бүронун нөвбәдән кәнар иҹласында гәрара алыныр ки, “Мутасија лајиһәси” давам етдирилсин вә бу мәсәлә һөкүмәт вә дөвләт сәнәдләриндә “там мәхфи” грифилә мөһүрләнсин, хариҹи кәшфијјатын, дахили вә хариҹи дүшмәнләрин активлијини нәзәрә алараг, нәзарәт гајдалары даһа да ҹидди бир шәкилдә тәдбиг едилсин.
Мәлумата ҝөрә, һәрби һәким, мајор А.Г.Шамшин “Мутасија лајиһәси” истигамәтиндә Москваја, нәзәрдә тутулан үнванлара 14 “Мәхфи Арајыш” ҝөндәриб. Биз исә узун ахтарышдан сонра онун ҹәми једди арајышыны әлдә етдик. Онун Ростовдакы мәнзилиндә олдуг, шәхси архивинә нәзәр салдыг. Амма һеч бир шеј әлдә едә билмәдик. О, өзүндән сонра ади бир һәким кими кичик бир шәхси архив гојуб, ҝедиб. Мәлумата ҝөрә о, сонунҹу мәхфи арајышыны 1952-ҹи ил, декабрын 28-дә јазыб. Һәрби һәким А.Г.Шамшин гејд етдијимиз арајышда мараглы, тарихимиз үчүн, милли марагларымыз үчүн ваҹиб сајылан мәгамлара тохунур.
“Јер үзүнүн дүнәнки , бу ҝүнкү вә ҝәләҹәк мөһтәшәм инсанлары өз ҝенетик кодларынын башланғыҹыны Пејғәмбәр(с.ә.) нәслиндә ахтармалыдыр...”
Арашдырма материалларына ҝөрә, ҝенетика елминдә, үмумән тәбабәт вә сәһијјә системиндә ән чох өјрәнилмәјә ҹәһд едиләси ВЫЫ әсрин вә аз да ондан габагкы әсрләрин ҝенетик кодларынын арашдырылмасы, тәдгиг едиләрәк, өјрәнилмәси олуб. Мараглыдыр, дүнја ҝенетикләри бүтүн бунлара саһиб ола билибләрми? Мәсәлән, мәшһур инҝилис алими, дини бахымдан, илаһи ганунларла инсан һүҹејрәләрини, хромосомлары... ганын јаранма просесләрини тәдгиг едән Едуард Керд (1835-1908) иддиа едир ки, јер үзүндә... бәшәријјәтдә ән ҝүҹлү “ган јаратма системи” вә јахуд мәркәзи Ислам дүнјасынын вә јер үзүнүн сонунҹу пејғәмбәри Мәһәммәдә (с.ә.) вә онун нәслинә, хүсусән гызы ханым Фатимәјә мәхсусдур. О, гејдләриндә ҝөстәрир:”...Јер үзүнүн дүнәнки , бу ҝүнкү вә ҝәләҹәк мөһтәшәм инсанлары (бүтүн саһәләрдә) өз ҝенетик кодларынын башланғыҹыны мәһз о нәсилдә ахтармалыдыр. Мән “мөһтәшәм” дедим, гәддар вә ганичән јох...” Тәдгигатын башга бир тәрәфи дә вар…
Инҝилис алими: “Мәни јашлы бир гадынла Азәрбајҹанда Бәрдә дејилән бир јашајыш мәнтәгәсинә апардылар...”
Мәлумата ҝөрә, инҝилис алими дөрд јашында икән, јәни 1839-ҹу илдә чох ағыр вә сағалмаз ифлиҹ хәстәлијинә мүбтәла олур. Онун онурға сүтуну ҝетдикҹә гурујуб ҝүҹдән дүшүр. “Хатирәләрим”дә алим јазыр:”...Ағыр кечән ушаглыг илләрими хатырлајан атам дејир ки, мәним һәјата гајытмағымда инҝилис һәкими, бизим ән јахын ган гоһумумуз олан Албертин бөјүк ролу олуб. О, мәниатамданистәјибки, сағалтсын. Атамдаразыолуб. Чүнки артыг ҝетдикҹә јашамаг габилијјәтими итирирдим. Мән инҝилис ордусунун полковники олан атам үчүн ҝәрәксиз идим... О, мәни чох чәтинликлә, бағрына басыб әзизләјә-әзизләјә һәким Албертә верди. О вахт һәким Алберт инҝилис һәкими “Һербер Скотт експедисијасы” илә Гафгаза ҝәлирди. Мән дә онунла ҝәлдим... Сонра ган гајнајан вахт, јәни март ајында о, мәни Чох ҝүзаранлы јер иди. Орадан кичик, амма сују чох олан бир чај кечирди. Һәким Алберт јашлы гадынын мәсләһәтилә мәни һәмин чајын (Јәгин ки, бу чај Тәртәр олуб. О вахт һәмин чаја Көпүклү чај дејирдиләр. Буну етнографлар даһа јахшы биләр – Р.Н.) кәнарындакы “Үч ҝушә” дејилән бир јерә ҝәтирди. Јашымын аз олмасына бахмајараг, һисс едирдим ки, даһа өлүрәм... Мән буну һисс едирдим. Башга нә һисс едә биләрдим ки... Мәни сојундуруб чылпаг етдиләр вә ағзы үстә јахшы јонулмуш, сал бир дашын үстүнә узатдылар. Елә бил, мәни јанар бир оҹағын ичинә атдылар (Һәким Алберт мәнә һәр шеји данышырды. О, ҝөзәл вә тәмиз адам иди). Үч ҝүн о дашын үстүндә узандым. Мән әмәлли- башлы јанырдым. Икинҹи ҝеҹә һисс етдим ки, гырҹ олмуш әлләрим вә ајагларым гыпгырмызы олуб. Гурујуб әлдән дүшән дамарларыма ган ҝәлирди. Онурға сүтунум һисс едирдим ки, нәфәс алыр. Бу мөҹүзә иди. Амма ән бөјүк мөҹүзә исә ирәлидә иди...”
Арашдырма материалларына ҝөрә, гејд олунан “Үч ҝушә” Бәрдә јашајыш мәнтәгәсинин Шәргиндәки әразиләр олуб.
Бәс һәмин әразиләр Бәрдә рајонунун һансы кәндләрини әһатә едир?
1952-ҹи илдә Мир Ҹәфәр Бағыровла ССРИ лидери Иосиф Сталин арасында “Үч ҝушә” барәдә һансы сөһбәт олуб?
(Давамывар)
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
