Әһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлији- АИП сәдри, чох дәјәрли вә мүбариз руһанимиз Һаҹы Мөвсүм Сәмәдовун бир мүддәт әввәл өлкәдә баш верән һагсызлыглара гаршы аҹлыг аксијасына башламасы хәбәрини ешитдикдә чох үзүлдүм. Амма даһа сонра Иранын Гум шәһәриндә јашајан Һәзрәт Ајәтуллаһ Мәкарим Ширазинин (Аллаһ һифз еләсин) Мөвсүм Сәмәдова нәсиһәт характерли мәктубу дәрҹ едиләндән, даһа дәгиг десәк Һаҹынын бу нурани нәсиһәти ешидиб әмәл етмәсиндән сонра бир гәдәр раһатладым.
Әлбәттә, Шејх Мәкарим Ширазинин мәлум мәктубунун архасында һансы сиррин дајанмасы һагда чох сөз-сөһбәтләр ола биләр; Мөвсүм Сәмәдов кими бир инанҹ әһлини вә онун үстүндән Азәрбајҹан диндар ҹамиәсини нүфуздан салмаг, хүсусән дә ики өлкәнин арасыны вурмаг үчүн мәлум мәктубу вә Һаҹынын мәһз иранлы Ајәтуллаһа итаәт етмәсини габартмаг бәзи даирәләрин ишинә јарајыр. Онсуз да, Һаҹы Мөвсүм вә онун кими Иранда тәһсил алмыш диҝәр етиразчы руһаниләрин ады узун мүддәтдир ки, Иранла һалланыр, Ирана "ишләмәк", "Иранын фәтвасыјла данышмаг" кими мәсәләләри тез-тез ҝүндәмә ҝәтирилир. Белә бир һәссас дөнәмдә мәһз иранлы ајәтуллаһын Һаҹы Мөвсүмә мәктуб јазыб ондан нәисә тәкидлә истәмәсинин вә гаршы тәрәфин дә бу истәјә гејдсиз-шәртсиз риајәт етмәсинин далында нә дура биләр? Бура гәдәр јаздыгларымыз гејд етдијимиз кими бәзи даирәләрин дилиндәндир.
Бәс һәгигәт неҹәдир?
Ишинәслиисәтамамбашгадыр. Аллаһа шүкүр, нәинки диндар ҹамиә, гејри-диндар ҹамиә дә артыг ҝөзүнү ачыб вә јахшыны писдән ајыра биләҹәк гәдәр инкишаф едиб. Халгымызын бөјүк әксәријјәти шиәдир. Бу мәктубдан өтрү ҝилејләнән вә индијәдәк шиәдән хәбәр тутмајан шәхсләрлә ишим јохдур. Мадам бу мәктуб
ортаја чыхыб вә гафил инсан да индијәдәк шиәдән хәбәрсиз олуб, елә јазымызы сонадәк охуса бир нәтиҹәјә ҝәлә биләр.
Шиәдән хәбәрдар олан исә ҝөзәл билир ки, Һаҹы Мөвсүмә Ирандан Ајәтуллаһ Мәкарим Ширази јох, Ирагдан Һәзрәт Ајәтуллаһ Систани (Аллаһ өмрүнү һифз еләсин) јахуд башга өлкәдән диҝәр бир шиә руһаниси – хүсусән дә тәглид мәрҹәси белә, бу мәзмунда нәсиһәт характерли мәктуб јазсајды, Һаҹы Мөвсүм шүбһәсиз итаәт едәрди. Чүнки һәгиги дин алими кими таныдығын шәхсә итаәт етмәк Аллаһа итаәт етмәкдир. Чох садә мәсәләдир, бурада сијаси мөтив ахтармаға еһтијаҹ јохдур. Бу, ишин Һаҹы Мөвсүмә аид олан тәрәфи.
Мәсәләнин диҝәр тәрәфи мәктуб саһиби олан дәјәрли алимимиз барәдәдир; Әввәла гејд едәк ки, мәктубун мәтнини шүбһә алтына алмаг истәјәнләр билсинләр ки, Ајәтуллаһ Мәкарим Ширазинин, диҝәр тәглид мәрҹәси Һәзрәт Ајәтуллаһ Ҹәфәр Сүбһанинин (Аллаһ һифз еләсин) тәкҹә Һаҹы Мөвсүмә дејил, елә Шејхүлислам һаҹы Аллаһшүкүр Пашазадәјә, һәтта, президент Илһам Әлијевә дә нәсиһәт характерли мүраҹиәти, сәмими саламлары заман-заман олуб. (Буну да мы шүбһә алтына алаг?) Амма, Мөвсүм Сәмәдовун һаггында дүшүнүләнләри ады чәкилән шәхсләр һаггында да дүшүнмәјә һәлә ки, бир кишинин ҹүрәти чатмајыб. Бир шиә мәрҹәсинин иҹтимаијјәтә мәлум олан ачыг-ашкар дәрҹ едилән мәктубунун мәлум мәтниндә нәсиһәтдән савајы һеч нә тапмадыг. Һәтта, нәинки башга өлкәдә (хүсусән дә бу "башга өлкә" Ирандырса) әјләшмиш дин хадими, һәтта сирави бир ағсаггалын да сөзүнә бахмаг инсана башуҹалығы ҝәтирәр. Һаҹы Мөвсүм кими әхлаг саһиби бирисинин бу аддымы атмасы тамамилә башадүшүләндир. Ағсаггала "баш үстә" демәк биздә һәм милли, һәм дә мәнәви дәјәрләрдән һесаб едилир, һөрмәтдән савајы инсана һеч нә ҝәтирмир.
Әслиндә мәни бу јазыны гәләмә алмаға вадар едән башга мәсәләдир. Хаһиш едирәм диггәт едилсин;
Ајәтуллаһ Мәкарим Ширази өз дилимиздә десәк һеч дә "балаҹа адам" дејил! Дүнјада, хүсусән дә мүсәлман Шәргиндә сөз саһибләриндән олан вә демәк олар ки, Ислам дүнјасында "ағсаггал" функсијасыны јеринә јетирән Иран Ислам Республикасы кими бир дөвләтин икинҹи рәсми дөвләт постунда әјләшән һәр бир президент Ајәтуллаһ Мәкарим Ширазинин гаршысында өз кичиклијини дәрк едир. Бу дәјәрли алимин мүгәллидләринин (вердији шәри фәтвалара мүвафиг шәкилдә дини әһкамлары риајәт едән шәхсләрин) сајы президентә сәс верән инсанлар сајындан гат-гат чохдур. (Нәинки тәкҹә Иранда, бүтүн дүнјада) Үстәҝәл бир балаҹа рүтбәси галхан ади көшә јазарынын јазысына шәрһ билдирән охуҹунун суалына ҹаваб јазмағы ҹәнабына сығышдырмамаг кими бир тәфәккүрүн отурушдуғу бир мүһитдә дүнјаҹа нүфузлу бир алимин өлкәдә бир чох партијадан биринин сәдринә јаздығы мәктубу дәрҹ едилир. Вә нәһајәт суал мејдана чыхыр? Һаҹы Мөвсүмү аҹлыг аксијасындан әл чәкмәјә нә вадар етди?
Ҹаваб ҝүн кими ајдындыр вә мәгаләнин әсас мөвзусу бу ҹаваб әтрафындадыр: Өзүнүн варлығыны бу һәјатда һисс етмәк!
Һәлә ҝәнҹ јашларындан ҝәнҹлијини азәрбајҹанчылыға һәср етмиш, Азәрбајҹанын азадлығы уғрунда һәрәкатлара гатылмыш, һәрби хидмәтдә әсҝәр вә забит кими хидмәт етмиш, даһа сонра халгын ҹисмани сағламлығы илә мәшғул олмуш, бир мүддәт сонра руһани докторлуға кечид етмиш бир шәхси вадар едәсән ки, ҹанын Аллаһын әманәти олдуғуну билдији һалда аҹлыг аксијасы башлатсын. Вә бу сәни зәррәҹә нараһат етмир. Јәни, онун варлығы илә јохлуғу сәнин үчүн фәрг етмир. Белә бир шәраитдә сәнин вәтәндашына, бу вәтәнин оғлуна, бу халгын баласына – сизин дилинизлә десәк – кәнардан бир ағсаггал саһиб чыхыр, варлығына гијмәт верир. Бәс сизҹә сизи инсан јеринә гојуб, дәјәр вериб "Мән сизин вүҹудунузун горунмасыны лазым билирәм." – дејән бир шәхсә гулаг асмаг мәнтиглидир, јохса асмамаг?!
Индијәдәк "буҹүрИсламолар? Мүсәлманда, динхадимидәҹанынагәсдедәр? Ахы, ҹан Аллаһ әманәтидир!" – дејән инсанлар чох олду. Бунларын ичиндә фүрсәт ахтаранлары хүсуси гејд еләмәк олар. Белә инсанлар мәһз буна ҝөрә диндән узаглашмышдыларса, ҝәрәк Һәзрәт Ајәтуллаһ Мәкаримин бу мәктубундан сонра "јанлыш анладыглары дин"и зәһмәт олмазса доғру анламаға башласынлар.
Гејд етдијимиз кими ағыллы инсан ҝөзәл билир ки, дин сәрһәд танымыр. Һәгиги билдијин дин алиминә итаәт Аллаһа итаәт етмәкдир. Аллаһа итаәт едән исә Аллаһдан башгасына итаәт етмәз. Һәтта сојуг зиндандан азадлыға чыхмаг гаршылығында пешманчылыг мәктубу јазмаг кими "су ичмәкдән дә асан" бир шеј сәнә тәклиф едилдикдә белә.
Мүнтәзир Мәһди
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
